Συναγερμός στην Κρήτη για τη λειψυδρία – Αγώνας δρόμου από τους δημάρχους με έκτακτες συσκέψεις και επαφές στα Υπουργεία

Ευρεία έκτακτη σύσκεψη ζητά ο δήμαρχος Χερσονήσου ενώ στο Υπουργείο Περιβάλλοντος μεταβαίνει ο δήμαρχος Ηρακλείου

Συναγερμός έχει σημάνει μεταξύ των αιρετών  στην Κρήτη για τη λειψυδρία, μετά άλλωστε από μια 3ετία παρατεταμένης ανομβρίας και μάλιστα εσχάτως  είναι σε εξέλιξη ένας αγώνας δρόμου με διττό σκοπό: Αφενός τον μεταξύ τους συντονισμό για την αντιμετώπιση της κατάστασης και αφετέρου την εξασφάλιση χρηματοδοτήσεων και έργων που θα δώσουν λύσεις και ανάσα στο πρόβλημα της έλλειψης νερού. 

Αιτήματα για την κήρυξη δήμων σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, αιτήματα για  έκτακτες συσκέψεις, μαζί με ταξίδια και επαφές στην Αθήνα και στα συναρμόδια Υπουργεία και υπηρεσίες αποτυπώνουν ανάγλυφα το  στίγμα ανησυχίας που υπάρχει. Διόλου  άδικα θα πει κανείς, μιας και με εξαίρεση τις βροχοπτώσεις και το λιγοστό χιόνι των τελευταίων 24ώρων, διανύουμε έναν σχετικά άνυδρο και πάλι χειμώνα. Ένα σκηνικό που κάθε άλλο παρά γεννά αισιοδοξία για επάρκεια νερού την άνοιξη, και φυσικά πολύ παραπάνω για το ερχόμενο καλοκαίρι, όταν οι βροχές βγαίνουν τελείως από το κάδρο και αντιστρόφως μπαίνουν στο κάδρο οι  πολύ μεγαλύτερες ανάγκες σε κατανάλωση νερού, ένεκα φυσικά και των εκατομμυρίων αφίξεων τουριστών εδώ στο νησί μας.

Άλλωστε η  Κρήτη κατατάσσεται στη δεύτερη θέση μεταξύ των τουριστικών περιφερειών της χώρας ως προς τον υδρολογικό κίνδυνο, με βάση την ετήσια έκθεση ESG του ΙΤΕΠ.

Φωτογραφία αρχείου

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ηράκλειο: Σπαραγμός για το βρέφος που κατέληξε λίγες ώρες μετά τη γέννησή του

Στο αποκαρδιωτικό αυτό μοτίβο, και με το βλέμμα στραμμένο στο άδειο -μέσα στην καρδιά του χειμώνα- φράγμα Αποσελέμη, οι αιρετοί στην ανατολική Κρήτη, και μαζί τους φυσικά και οι τοπικές κοινωνίες, κάθονται πραγματικά σε «αναμμένα κάρβουνα»…

Χαρακτηριστική είναι η σημερινή παρέμβαση-«καμπανάκι» από τον δήμαρχο Χερσονήσου Ζαχαρία Δοξαστάκη προς όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, από άλλους δήμους και την ΠΕΔ μέχρι την περιφέρεια, τους βουλευτές και την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης. Ο ίδιος ζητά μάλιστα την σύγκληση άμεσης σύσκεψης με τη συμμετοχή των Δημάρχων Μαλεβιζίου, Ηρακλείου, Χερσονήσου, Αγίου Νικολάου και Οροπεδίου Λασιθίου, με στόχο την αξιολόγηση των υφιστάμενων μελετών για τον Αλμυρό ποταμό και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής.

Συναγερμός έχει σημάνει την ίδια ώρα και στον δήμο Ηρακλείου. Αύριο Τετάρτη 14/01 ο δήμαρχος Αλέξης Καλοκαιρινός συνοδευόμενος από τον πρόεδρο Γιώργο Βουρεξάκη και στελέχη της ΔΕΥΑΗ θα βρίσκεται στην Αθήνα και στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, βάζοντας διά ζώσης πλέον επί τάπητος τα μέτρα και τα έργα που έχει ζητήσει η Λότζια μέσω του επίσημου αιτήματος που έχει καταθέσει για την κήρυξη του δήμου σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Η παρέμβαση- καμπανάκι του δημάρχου Χερσονήσου Ζαχαρία Δοξαστάκη

Την ανάγκη άμεσων και συντονισμένων παρεμβάσεων για το ζήτημα της ορθολογικής διαχείρισης του νερού, θέτει με γραπτή επιστολή του προς τον Περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρο Αρναουτάκη και τους Δημάρχους των όμορων Δήμων Π.Ε. Ηρακλείου και Λασιθίου, ο Δήμαρχος Χερσονήσου κ. Ζαχαρίας Δοξαστάκης.  Ο Δήμαρχος Χερσονήσου θέτει το συγκεκριμένο ζήτημα, ως κρίσιμη προτεραιότητα για το νησί, με αφορμή τις αυξανόμενες πιέσεις που προκαλούν η κλιματική κρίση, η παρατεταμένη ξηρασία και η συνεχής άνοδος των υδρευτικών αναγκών.
Στην επιστολή του, που κοινοποιείται επίσης στον πρόεδρο της ΠΕΔ, τους βουλευτές Π.Ε. Ηρακλείου και Λασιθίου, αλλά και στην Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης Μαρία Κοζυράκη, ο κ. Δοξαστάκης τονίζει ότι η ενιαία και ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη βιώσιμη ανάπτυξη της Κρήτης. Όπως αναφέρει μάλιστα χαρακτηριστικά, παρά τις σημαντικές επενδύσεις που έχουν γίνει τις προηγούμενες δεκαετίες, όπως το φράγμα Αποσελέμη και τα συνοδευτικά έργα υδροδότησης, το υφιστάμενο σύστημα δεν επαρκεί πλέον για να καλύψει τις ανάγκες των Δήμων που εξυπηρετεί. Ο Δήμαρχος τονίζει επίσης ότι, η αναπτυξιακή πορεία της Κρήτης, η ενίσχυση του τουρισμού και η λειτουργία του νέου αεροδρομίου στο Καστέλλι Πεδιάδας καθιστούν επιτακτική την εξασφάλιση πρόσθετων υδάτινων πόρων. Παράλληλα, αναφέρεται στις επιστημονικές μελέτες που έχουν καταδείξει τη δυνατότητα αξιοποίησης σημαντικών ποσοτήτων γλυκού νερού από τον Αλμυρό ποταμό, οι οποίες μέχρι σήμερα παραμένουν αναξιοποίητες.
Ο κ. Δοξαστάκης σημειώνει ότι, ενώ για την Αττική έχει ήδη ανακοινωθεί ένα εκτεταμένο πρόγραμμα έργων ύψους 2,5 δισ. ευρώ για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, δεν έχει υπάρξει αντίστοιχος σχεδιασμός για την Περιφέρεια Κρήτης, παρά τη μεγάλη συμβολή της στην εθνική οικονομία. Υπενθυμίζει επιπρόσθετα ότι, μόνο ο Δήμος Χερσονήσου, αποδίδει ετησίως 45 εκατομμύρια ευρώ μέσω του Τέλους Ανθεκτικότητας και Κλιματικής Χρήσης, χωρίς καμία επιστροφή πόρων στην περιοχή.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Δήμαρχος προτείνει στον Περιφερειάρχη Κρήτης τη σύγκληση άμεσης σύσκεψης με τη συμμετοχή των Δημάρχων Μαλεβιζίου, Ηρακλείου, Χερσονήσου, Αγίου Νικολάου και Οροπεδίου Λασιθίου, με στόχο την αξιολόγηση των υφιστάμενων μελετών για τον Αλμυρό ποταμό και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής. Ζητά παράλληλα, την εκπόνηση αναγνωριστικής ή προκαταρτικής μελέτης για την κατασκευή αγωγού βαρύτητας που θα μεταφέρει νερό από τον Αλμυρό ποταμό προς το φράγμα Αποσελέμη, έργο που μπορεί να χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Απανθρακοποίησης.
Ο Δήμαρχος Χερσονήσου καταλήγει αναφέροντας, ότι μόνο με ολοκληρωμένο σχεδιασμό, τεκμηριωμένη μελέτη και ενιαία διεκδίκηση από όλους τους θεσμικούς φορείς της Κρήτης μπορεί να εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση και υλοποίηση ενός εμβληματικού έργου που θα δώσει οριστική λύση στο πρόβλημα της λειψυδρίας και θα στηρίξει τη βιώσιμη ανάπτυξη του νησιού. Τονίζει ιδιαίτερα ότι υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι για την εκτέλεση του έργου από υπάρχοντα χρηματοδοτικά εργαλεία.

φωτό: Freepik

Στο Υπουργείο Περιβάλλοντος για τη λειψυδρία ο δήμαρχος Ηρακλείου Αλέξης Καλοκαιρινός

Στην Αθήνα θα μεταβεί αύριο  Τετάρτη 14 Ιανουαρίου 2026, ο δήμαρχος Ηρακλείου Αλέξης Καλοκαιρινός ο οποίος θα συναντηθεί με τον Γενικό Γραμματέα Φυσικού Περιβάλλοντος & Υδάτων Πέτρο Βαρελίδη.

Στο επίκεντρο της συνάντησης, όπως είχε προαναγγείλει ο ίδιος στην καθιερωμένη Κυριακάτικη ανασκόπηση του, θα βρεθεί η αντιμετώπιση της λειψυδρίας. Συγκεκριμένα θα συζητηθούν τα μέτρα που προτείνει η δημοτική αρχή για την αντιμετώπιση του προβλήματος.

Η συνάντηση πραγματοποιείται σε συνέχεια της επιστολής-αιτήματος του Δήμου Ηρακλείου για κήρυξη σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, λόγω της παρατεταμένης υδατικής πίεσης που αντιμετωπίζει η περιοχή. Τον δήμαρχο στο ταξίδι στην Αθήνα θα συνοδεύουν ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΗ Γιώργος Βουρεξάκης και ο γενικός διευθυντής Μανόλης Κοσμαδάκης.

Με την επιστολή εκφράζεται η ανησυχία και ο προβληματισμός εξαιτίας της επιδείνωσης του φαινομένου της λειψυδρίας από την παρατεταμένη ανομβρία και γίνεται αναφορά στις ανάγκες του Δήμου Ηρακλείου (περίπου 2.250 κ.μ. νερού/ώρα) οι οποίες καλύπτονται από τις ιδιόκτητες γεωτρήσεις της ΔΕΥΑΗ και τις ποσότητες νερού από το διυλιστήριο του φράγματος του Αποσελέμη.

Όπως τονίζεται στην επιστολή, για την ομαλή υδροδότηση της πόλης του Ηρακλείου, έστω και με εκ περιτροπής υδροδότηση σε ορισμένες περιοχές, απαιτούνται κατά τη θερινή περίοδο τουλάχιστον 400 κ.μ. νερού/ώρα από το διυλιστήριο του Αποσελέμη. Ωστόσο, η παρατεταμένη ξηρασία ιδιαίτερα τα τρία τελευταία χρόνια, σε συνδυασμό με την κακή φετινή φθινοπωρινή περίοδο σε σχέση με τις βροχοπτώσεις, έχει ουσιαστικά εκμηδενίσει τις διαθέσιμες ποσότητες του ταμιευτήρα του Αποσελέμη. Επίσης, αναφέρεται ότι τα διαθέσιμα προς απόληψη κυβικά νερού ανέρχονται μόλις στις 900.000, τα οποία επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες των Δήμων Ηρακλείου, Χερσονήσου και Αγίου Νικολάου μόνο ως το τέλος του Φεβρουαρίου του 2026.

Σύμφωνα με τη Διοίκηση του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης, αρμόδιου φορέα διαχείρισης του φράγματος, αν δεν προκύψουν έντονες βροχοπτώσεις τους επόμενους 2-3 μήνες ικανές να τροφοδοτήσουν με νερό το φράγμα, η λειτουργία του διυλιστηρίου θα σταματήσει στις 1 Μαρτίου 2026, γεγονός που θα έχει εξαιρετικά δυσμενείς επιπτώσεις στην υδροδότηση του Ηρακλείου.

Με αυτά τα δεδομένα, ζητείται από το αρμόδιο Υπουργείο:

Η κήρυξη του Δήμου Ηρακλείου σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας.
Η συνδρομή του Υπουργείου και των στελεχών του στο σχεδιασμό και υλοποίηση έργων και ευρύτερων παρεμβάσεων για την άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος που αναμένεται να υπάρξει με την έναρξη της τουριστικής περιόδου.
Η χρηματοδότηση των έργων που θα απαιτηθούν.

Το στίγμα ανησυχίας για τη λειψυδρία στο δημοτικό συμβούλιο Ηρακλείου

Όπως άλλωστε είχε αναφέρει στη σχετική ενημερωτική τοποθέτηση του προς το δημοτικό συμβούλιο Ηρακλείου ο Αλέξης Καλοκαιρινός:

«Ο Αποσελέμης μέχρι και το 2022 τροφοδοτούσε το Ηράκλειο με σχεδόν το ήμισυ της παροχής, έφτανε στο 48%. Ενδεικτικά το 2021 και 2022 ήταν της τάξης των 9,5 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων ετησίως και μετά το 2022 έχουμε μια ραγδαία μείωση η οποία ίσως να μην ανησυχούσε ακόμα το 2023, όταν θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι είναι συγκυριακή, και από το 47% πήγαμε στο 33%, σε λιγότερα από 6,5 εκατομμύρια κυβικά. Αλλά πλέον το 2024 όταν και αυτό μειώθηκε σχεδόν στο μισό, πήγε δηλαδή στο 18%, δηλαδή σε λιγότερα από 3,5 εκατομμύρια κυβικά, αντιλαμβάνεστε ότι δημιουργεί μια τεράστια ανισορροπία. Από εκεί όπου μέχρι το 2022 η υδροδότηση ερχόταν 1 προς 1 από γεωτρήσεις και τον Αποσελέμη, αυτό έχει ανατραπεί πλήρως στην τάξη του 4 προς 1, του 5 προς 1 και τώρα πάμε στην τάξη του 10 προς 1 για το 2025. Με λιγότερα από 2 εκατ. κυβικά, εκτίμηση είναι αυτή, και μια παροχή της τάξης του 9%».Έχει ζητηθεί συνάντηση με τον αρμόδιο Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Περιβάλλοντος, τον κ. Βαρελίδη, και βεβαίως με τον ίδιο τον Υπουργό.

Από τη συνεννόηση που έχουμε, αυτές οι συναντήσεις μάλλον θα ξεκινήσουν όπως είναι και εύλογο από τον Γενικό Γραμματέα. Εμείς πιέζουμε και επιδιώκουμε να γίνει αυτή η συνάντηση τις πρώτες ημέρες του 2026 και από κει και πέρα να προχωρήσουμε στην αντιμετώπιση μιας κατάστασης η οποία είναι πράγματι ανησυχητική. Διότι αν δεν βρέξει, την άνοιξη ήδη θα υπάρχει οξύ πρόβλημα. Και μέχρι τώρα δεν έχει βρέξει. Θα βρέξει; Τί μπορούμε τώρα να συζητούμε; Και δεν μπορούμε, παρά τις κάποιες αντίθετες απόψεις, να προκαλέσουμε τη βροχή. Άρα λοιπόν θα πρέπει να αξιοποιήσουμε επείγουσες διαδικασίες έτσι ώστε κατά το δυνατόν να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση σε βραχύ ορίζοντα, θα έλεγα μεσοπρόθεσμα, βραχυπρόθεσμα και βέβαια να αξιοποιήσουμε τα εργαλεία για τις πιο μακροπρόθεσμες λύσεις».