Τα μέτρα που εξετάζονται για καύσιμα, ρεύμα και ακτοπλοϊκά πριν το Πάσχα

Το στίγμα των προθέσεων έδωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης

Πριν καλά καλά ολοκληρωθεί η Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες για την κρίση στη Μέση Ανατολή, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή έναν πρώτο κύκλο συσκέψεων για την κατάρτιση έκτακτων μέτρων στήριξης, με αιχμή τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια και το ενεργειακό κόστος.

Το στίγμα των προθέσεων έδωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, ο οποίος, ως πρόεδρος του Eurogroup, υπογράμμισε ότι βασική προτεραιότητα αποτελεί η προστασία πολιτών και επιχειρήσεων από τις επιπτώσεις του πολέμου, με στόχο να διατηρηθούν «προσιτές» οι τιμές ενέργειας.

Στροφή στα εθνικά μέτρα μετά τη Σύνοδο

Η Σύνοδος Κορυφής δεν κατέληξε σε άμεσες ευρωπαϊκές παρεμβάσεις, αφήνοντας στα κράτη-μέλη μεγαλύτερη ευελιξία να κινηθούν αυτόνομα.

Το πλαίσιο που διαμορφώνεται προβλέπει:

• ευρωπαϊκές παρεμβάσεις για το ηλεκτρικό ρεύμα σε επόμενο χρόνο
• άμεσες εθνικές δράσεις για καύσιμα και κόστος ζωής

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Το κόλπο μίας μαμάς για να μαζέψει λεφτά: Έτσι συγκέντρωσε 16.000 στον αυτοσχέδιο κουμπαρά της

Ήδη χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία προχώρησαν σε μειώσεις ΦΠΑ στα καύσιμα, ενώ στην Ελλάδα εξετάζεται ένα «μείγμα» παρεμβάσεων χωρίς, ωστόσο, να φτάνει σε μέτρα ύψους 2 δισ. ευρώ.

Ο οδικός χάρτης των παρεμβάσεων

Το σχέδιο της κυβέρνησης ξεδιπλώνεται σε τρεις φάσεις:

Έως το Πάσχα

Τα πρώτα μέτρα αναμένεται να «τρέξουν» άμεσα και περιλαμβάνουν:

• Fuel Pass με εισοδηματικά κριτήρια
• παρεμβάσεις για τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια
• στήριξη στη βιομηχανία για το ενεργειακό κόστος
• επιδοτήσεις σε αγροτικά εφόδια και λιπάσματα

Απρίλιος – Μάιος

Στη δεύτερη φάση εξετάζονται:

• Power Pass για επιδότηση ρεύματος σε νοικοκυριά
• ενισχύσεις για ενεργοβόρες επιχειρήσεις
• πιθανή ενεργοποίηση Market Pass (υπό προϋποθέσεις)
• σενάρια μείωσης Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ), εφόσον υπάρξει ευρωπαϊκή έγκριση

Από τον Ιούνιο και μετά

Σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα:

• παρεμβάσεις στη φορολογία ενέργειας
• διαρθρωτικές αλλαγές στην αγορά
• αποφάσεις σε επίπεδο ΕΕ για το σύστημα ρύπων (ETS)

Τα βασικά μέτρα στο τραπέζι

Καύσιμα

Το πιο άμεσο μέτρο είναι η επιδότηση καυσίμων μέσω Fuel Pass, στοχευμένη σε ευάλωτα νοικοκυριά, με βάση το μοντέλο του 2022.

Ηλεκτρικό ρεύμα

Το Power Pass βρίσκεται υπό επεξεργασία, αλλά εξαρτάται από τις αποφάσεις της Κομισιόν, με πιθανή εφαρμογή εντός Απριλίου.

Τρόφιμα

Το Market Pass παραμένει σε «εφεδρεία», με το οικονομικό επιτελείο να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ενεργοποίησής του εφόσον ενταθούν οι πιέσεις στις τιμές.

Στήριξη σε παραγωγή και επιχειρήσεις

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται:

• στους αγρότες, με επιστροφή ΕΦΚ στο πετρέλαιο και επιδοτήσεις εφοδίων
• στις μεταφορές, λόγω της αύξησης του κόστους ντίζελ
• στη βιομηχανία, όπου αναμένεται ειδικό ενεργειακό πακέτο έως τις αρχές Απριλίου

Το «βαρύ» χαρτί: Μείωση ΕΦΚ

Η μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης θεωρείται το πιο δαπανηρό μέτρο και μετατίθεται για αργότερα, με την Ελλάδα να ζητά ευρωπαϊκή «ρήτρα διαφυγής» ώστε να μπορέσει να το εφαρμόσει.

Η στάση της ΕΕ και η «εργαλειοθήκη»

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δίνει προτεραιότητα στη συγκράτηση των τιμών ρεύματος, ενώ η πρόεδρος Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι το ηλεκτρικό ρεύμα επιβαρύνεται σημαντικά περισσότερο φορολογικά από το φυσικό αέριο.

Παράλληλα, ανοίγει «παράθυρο» για εθνικά μέτρα, υπό την προϋπόθεση ότι δεν διαταράσσουν την ενιαία αγορά.

Το αγκάθι του ETS

Ανοιχτό παραμένει το ζήτημα του συστήματος εμπορίας ρύπων (ETS), με χώρες του Νότου –μεταξύ αυτών και η Ελλάδα– να ζητούν αλλαγές για να μειωθεί η επίδρασή του στις τιμές ενέργειας.

Ωστόσο, οι διαφωνίες με τις χώρες της Βόρειας Ευρώπης δεν επέτρεψαν οριστική λύση, με την αναθεώρηση να μετατίθεται για το 2026.