Τακτοποίηση αυθαιρέτων: Ποια κτίσματα και με ποια πρόστιμα προβλέπεται τα επόμενα δύο χρόνια

Ολοκληρωμένος οδηγός

Προσαυξημένο κατά 40% θα είναι το πρόστιμο που θα κληθούν να πληρώσουν όσοι ιδιοκτήτες θέλουν να τακτοποιήσουν πολεοδομικές αυθαιρεσίες στα κτίσματά τους μέχρι τις 31 Μαρτίου 2028. Τα πρόστιμα θα υπολογιστούν βάσει της τελευταίας προσαύξησης που ίσχυε από την 1η Οκτωβρίου 2024 και είναι 40%.

Η νέα προθεσμία αφορά στην υπαγωγή αυθαίρετων κατασκευών και αλλαγών χρήσεων των κατηγοριών 1 έως και 4, που είναι προγενέστερες της 28ης Ιουλίου 2011, με την καταβολή του προσαυξημένου ενιαίου ειδικού προστίμου. Πρόκειται διαμερίσματα με κλεισμένους ημιυπαίθριους ή μπαλκόνια, υπερβάσεις δόμησης εντός των επιτρεπόμενων ορίων, αλλαγές χρήσης εντός σχεδίου και άλλες παρόμοιες πολεοδομικές παραβάσεις. Εξαιρούνται δηλαδή τα μεγάλα αυθαίρετα (κατηγορία 5), για τα οποία η διαδικασία τακτοποίησης έχει σταματήσει από τον Οκτώβριο του 2020.

Σημειώνεται ότι τα προσαυξημένα πρόστιμα ξεκινούσαν από 20% (για όσους υπέβαλαν δήλωση υπαγωγής το διάστημα 1η Οκτωβρίου 2020 – 30 Σεπτεμβρίου 2021) και αυξάνονταν κατά 5% για κάθε επιπλέον έτος καθυστέρησης. Η τελευταία περίοδος, που προέβλεπε προσαύξηση ύψους 40%, εξέπνεε στις 31 Μαρτίου 2026, με το Υπουργείο να θεσμοθετεί πριν από λίγο καιρό διετή παράταση, ικανοποιώντας έτσι ένα αίτημα της αγοράς και των ιδιοκτητών ακινήτων.

Η παράταση για τα αυθαίρετα των κατηγοριών 1 έως 4 κρίθηκε αναγκαία προκειμένου να αποφευχθεί η αιφνίδια λήξη δυνατότητας υπαγωγών τους στον νόμο. Παράλληλα αποφεύγεται η αδυναμία εξεύρεσης μηχανικού για την ολοκλήρωση υπαγωγής και τη σύνταξη ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου, ενώ δίνεται ανάσα για τις μεταβιβάσεις ακινήτων με πολεοδομικές παραβάσεις.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Συντάξεις Μαΐου 2026: Νωρίτερα οι πληρωμές σε όλα τα ταμεία

Τα ποσά μπορούν εξοφληθούν σε έως και 100 μηνιαίες δόσεις με ελάχιστο ποσό δόσης τα 50 ευρώ, ενώ δίνεται η δυνατότητα έκπτωσης 20% στην εφάπαξ καταβολή ή 10% στην καταβολή του 30% του αναλογούν προστίμου. Ο υπολογισμός γίνεται με βάση το εμβαδόν της επί την τιμή ζώνης στην περιοχή του ακινήτου, σύμφωνα με το σύστημα αντικειμενικών αξιών του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, επί το συντελεστή 15% και επί τους συντελεστές των σχετικών ενδείξεων – τετραγωνιδίων, όπου απαιτούνται, ανάλογα με την κατηγορία και το είδος του αυθαιρέτου (τετραγωνικά μέτρα επί 15% επί τιμή ζώνης επί συντελεστές τετραγωνιδίων).

Όσον αφορά στο παράβολο, που καταβάλλεται για την υπαγωγή στη ρύθμιση, διαμορφώνεται στα 250 ευρώ για αυθαιρεσίες έως 100 τ.μ., 500 ευρώ για αυθαιρεσίες 100-500 τ.μ., 1.000 ευρώ για αυθαιρεσίες 500-2.000 τ.μ., 4.000 ευρώ για αυθαιρεσίες 2.000-5.000 τ.μ., ενώ φθάνει τις 10.000 ευρώ για αυθαιρεσίες άνω των 5.000 τ.μ. Οι πολύ μικρές παραβάσεις τακτοποιούνται μόνο με την πληρωμή του παραβόλου. Σημειώνεται ότι το παράβολο δεν επιστρέφεται σε καμία περίπτωση.

Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να απευθυνθούν σε μηχανικό, ώστε να ελεγχθεί αν η παράβαση υπάγεται στις επιλέξιμες κατηγορίες, να γίνει αυτοψία και να υποβληθεί η δήλωση στο ηλεκτρονικό σύστημα. Επίσης, για να θεωρείται η διαδικασία ολοκληρωμένη, απαιτείται ο ιδιοκτήτης του ακινήτου να έχει ολοκληρώσει την Ηλεκτρονική Ταυτότητα της ιδιοκτησίας του, δηλαδή η μη έκδοσή της θα ισοδυναμεί με μη τακτοποίηση της αυθαιρεσίας. Επομένως, για τη μεταβίβαση του ακινήτου, προϋπόθεση είναι η τακτοποίηση και η έκδοση Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.

Πηγή: ypodomes.gr