Τι αλλάζει το 2027 για συνταξιούχους, εργαζόμενους και ελεύθερους επαγγελματίες

Αλλαγές στα εισοδήματα εκατομμυρίων πολιτών φέρνει ο σχεδιασμός του Προϋπολογισμού για το 2027, με τις επιπτώσεις να διαφέρουν ανάλογα με την επαγγελματική και ασφαλιστική κατηγορία

Συνταξιούχοι και μισθωτοί αναμένεται να ωφεληθούν από αυξήσεις, ενώ η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών στον ιδιωτικό τομέα και η δυνατότητα ρύθμισης οφειλών προς τον ΕΦΚΑ σε έως 120 δόσεις αποτελούν πρόσθετες παρεμβάσεις.

Την ίδια στιγμή, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αυτοαπασχολούμενοι ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με υψηλότερες ασφαλιστικές εισφορές, καθώς αυτές προβλέπεται να αναπροσαρμοστούν με βάση τον πληθωρισμό. Το βασικό ζητούμενο είναι, επομένως, πώς θα διαμορφωθούν τα πραγματικά εισοδήματα και ποιες κατηγορίες πολιτών θα έχουν το μεγαλύτερο όφελος ή την επιβάρυνση.

Συνταξιούχοι: Αυξήσεις κοντά στο 2,8%

Περίπου 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχοι αναμένεται να επηρεαστούν από τη νέα αναπροσαρμογή των συντάξεων. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του προσχεδίου του Προϋπολογισμού, ο πληθωρισμός για το 2026 εκτιμάται στο 3,8%, ενώ η ανάπτυξη στο 2%.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ηράκλειο: Σοβαρό τροχαίο με σχολικό λεωφορείο στο Μαλεβίζι – Δείτε εικόνες

Με βάση τον ισχύοντα μηχανισμό υπολογισμού, που λαμβάνει υπόψη τον μέσο όρο της ανάπτυξης και του πληθωρισμού, η αύξηση των συντάξεων εκτιμάται ότι θα κινηθεί περίπου στο 2,8% έως 2,9%, εφόσον επιβεβαιωθούν οι σχετικές προβλέψεις.

Με ένα ενδεικτικό ποσοστό αύξησης 2,8%, η μέση σύνταξη γήρατος των 975 ευρώ μεικτά θα διαμορφωθεί περίπου στα 1.002 ευρώ. Αντίστοιχα, μια σύνταξη 600 ευρώ θα αυξηθεί κατά 16,80 ευρώ τον μήνα, ενώ για σύνταξη 2.500 ευρώ η μηνιαία ενίσχυση θα φτάσει τα 70 ευρώ.

Ανάλογα με το ύψος της σύνταξης, το ετήσιο όφελος θα διαφοροποιείται σημαντικά. Για τους χαμηλοσυνταξιούχους θα είναι μικρότερο σε απόλυτα ποσά, ενώ όσοι λαμβάνουν υψηλότερες συντάξεις θα δουν μεγαλύτερη αύξηση σε ευρώ.

Σημαντική αλλαγή αποτελεί και η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, η οποία αναμένεται να επιτρέψει σε περίπου 670.000 συνταξιούχους να λάβουν πραγματικές αυξήσεις, αντί αυτές να συμψηφίζονται λογιστικά με την προσωπική διαφορά.

Στις παρεμβάσεις που περιλαμβάνονται στον σχεδιασμό συγκαταλέγονται επίσης η οικονομική ενίσχυση των 400 ευρώ, η οποία προβλέπεται να καταβληθεί τον Νοέμβριο, καθώς και η κατάργηση της περικοπής κατά 50% στις συντάξεις χηρείας μετά την παρέλευση της πρώτης τριετίας.

Μισθωτοί: Νέες αυξήσεις και χαμηλότερες εισφορές

Θετική μεταβολή στις αποδοχές των εργαζομένων προβλέπει ο σχεδιασμός για το 2027. Σύμφωνα με τα στοιχεία του προσχεδίου, οι ονομαστικές αμοιβές ανά εργαζόμενο εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 3,9%, έναντι 3,7% το 2026. Οι συνολικές αμοιβές εξαρτημένης εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών επιβαρύνσεων, προβλέπεται να αυξηθούν κατά 4,6%.

Στην εξέλιξη αυτή αναμένεται να συμβάλουν η νέα αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού, οι αντίστοιχες μεταβολές στις αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων και η προβλεπόμενη επαναφορά του επιδόματος Χριστουγέννων για τους δημοσίους υπαλλήλους και λειτουργούς από το 2027.

Ωστόσο, η αύξηση των ονομαστικών αποδοχών δεν μεταφράζεται εξ ολοκλήρου σε αντίστοιχη άνοδο της αγοραστικής δύναμης. Σε πραγματικούς όρους, η αύξηση των αμοιβών ανά εργαζόμενο εκτιμάται στο 1,4%, καθώς μέρος της ενίσχυσης απορροφάται από την άνοδο των τιμών.

Παράλληλα, από την 1η Απριλίου 2027 προβλέπεται μείωση κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα στις ασφαλιστικές εισφορές του ιδιωτικού τομέα, μέσω της μείωσης των εισφορών υπέρ της ΔΥΠΑ. Με βάση τον σχεδιασμό, το συνολικό ποσοστό εισφορών θα υποχωρήσει στο 34,66%, με 12,87% να αντιστοιχεί στον εργαζόμενο και 21,79% στον εργοδότη.

Ο κατώτατος μισθός, εξάλλου, προβλέπεται να αυξηθεί σταδιακά, με στόχο να φτάσει τα 1.000 ευρώ μεικτά έως το 2028, χωρίς να συνυπολογίζονται οι προσαυξήσεις από τις τριετίες.

Ρύθμιση οφειλών σε έως 120 δόσεις για χρέη στον ΕΦΚΑ

Η δυνατότητα αποπληρωμής οφειλών προς τον ΕΦΚΑ σε έως 120 μηνιαίες δόσεις αποτελεί μία από τις παρεμβάσεις που ενδιαφέρουν ιδιαίτερα τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες, καθώς μπορεί να διευκολύνει τη διαχείριση των συσσωρευμένων χρεών τους.

Όπως εξηγεί ο δικηγόρος και εργατολόγος Γιώργος Κουτσούκος, καθοριστικό στοιχείο για την αξιοποίηση του μέγιστου αριθμού δόσεων είναι το ύψος της οφειλής και το ελάχιστο ποσό κάθε μηνιαίας καταβολής.

Εφόσον ισχύσει ελάχιστη δόση 30 ευρώ, οφειλές άνω των 3.600 ευρώ θα μπορούν να κατανεμηθούν σε 120 δόσεις, ενώ για μικρότερα χρέη ο αριθμός των δόσεων θα περιορίζεται, ώστε να τηρείται το κατώτατο μηνιαίο ποσό.

Η συγκεκριμένη δυνατότητα εκτιμάται ότι μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη οικονομική ευελιξία σε επιχειρήσεις και επαγγελματίες που δυσκολεύονται να εξυπηρετήσουν τις υποχρεώσεις τους. Οι τελικοί όροι και οι προϋποθέσεις θα εξαρτηθούν από το θεσμικό πλαίσιο που θα εφαρμοστεί.

Ελεύθεροι επαγγελματίες: Αυξημένες ασφαλιστικές εισφορές

Σε διαφορετική κατεύθυνση κινούνται οι προβλέψεις για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους. Οι ασφαλιστικές εισφορές τους αναμένεται να αναπροσαρμοστούν από το νέο έτος με βάση τον πληθωρισμό, ο οποίος εκτιμάται στο 3,8% για το 2026.

Εφόσον εφαρμοστεί αυτή η αύξηση, η εισφορά της πρώτης ασφαλιστικής κατηγορίας, η οποία σήμερα ανέρχεται σε 250,77 ευρώ τον μήνα, θα διαμορφωθεί περίπου στα 260 ευρώ μηνιαίως. Η επιβάρυνση θα είναι μεγαλύτερη για όσους έχουν επιλέξει υψηλότερες ασφαλιστικές κατηγορίες.

Η εξέλιξη αυτή αφορά μια μεγάλη ομάδα ασφαλισμένων, καθώς περίπου το 80% των ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων επιλέγει την πρώτη ασφαλιστική κατηγορία. Το αυξημένο κόστος ενδέχεται να ενισχύσει την τάση παραμονής στη χαμηλότερη κατηγορία, περιορίζοντας το ενδιαφέρον για υψηλότερες εισφορές.

Παράλληλα, παραμένει σε εκκρεμότητα η εφαρμογή του δείκτη μεταβολής μισθών ως βάση υπολογισμού των εισφορών, η οποία έχει αναβληθεί δύο φορές. Εάν τελικά εφαρμοστεί, η αναπροσαρμογή θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερη από εκείνη που προκύπτει με βάση τον πληθωρισμό, καθώς οι μισθολογικές αυξήσεις κινούνται σε υψηλότερα επίπεδα.