Το τέλος του φούρνου μικροκυμάτων; Τι λένε οι ειδικοί για τη νέα συσκευή

Η νέα οικιακή συσκευή για την οποία όλοι μιλούν δεν είναι πλέον επιστημονική φαντασία: Ήρθε για να αντικαταστήσει μια και καλή τον φούρνο μικροκυμάτων

Πρόκειται για τον έξυπνο, υψηλής απόδοσης φούρνο-air fryer, που θερμαίνει με θερμό αέρα αντί να «βομβαρδίζει» το φαγητό με μικροκύματα. Μοιάζει με έναν κομψό φούρνο τοστιέρας, αλλά λειτουργεί σαν μια μικρή επαγγελματική κουζίνα. Βάζεις το φαγητό κρύο και το βγάζεις τραγανό, ομοιόμορφα ζεσταμένο και γρήγορα.

Ειδικοί στην ενέργεια και μηχανικοί οικιακών συσκευών αρχίζουν να λένε ανοιχτά αυτό που οι εταιρείες υπονοούν στις διαφημίσεις τους: αυτού του τύπου η συσκευή θα μπορούσε ρεαλιστικά να αντικαταστήσει τον φούρνο μικροκυμάτων σε πολλά σπίτια. Όχι από αύριο το πρωί, αλλά αρκετά σύντομα ώστε το «πινγκ» να αρχίσει να ακούγεται ξεπερασμένο. Ζεσταίνει, ψήνει, ξαναζεσταίνει και γκριλάρει και τα κάνει όλα αυτά με πολύ μικρότερη σπατάλη ενέργειας.

Σε μια πρόσφατη μελέτη που κοινοποιήθηκε από βρετανική εταιρεία ενεργειακών συμβούλων, δοκιμές έδειξαν ότι τα air fryer καταναλώνουν έως και 50–70% λιγότερη ηλεκτρική ενέργεια από έναν παραδοσιακό ηλεκτρικό φούρνο για αντίστοιχα γεύματα. Σε σύγκριση με πολλά μικροκύματα, η εικόνα είναι πιο σύνθετη: το air fryer συχνά χρειάζεται λίγα λεπτά παραπάνω, όμως χρησιμοποιεί την ισχύ πιο αποδοτικά και «υπερθερμαίνει» λιγότερο. Ο συνδυασμός αυτός εξακολουθεί να υπερέχει σε συνολική κατανάλωση ενέργειας για πολλά καθημερινά φαγητά, ειδικά όσα χρειάζονται ρόδισμα.

Αντί για τρία ξεχωριστά βήματα — απόψυξη στα μικροκύματα, ζέσταμα στο τηγάνι, τραγάνισμα στον φούρνο — ρίχνεις κατευθείαν κατεψυγμένο κοτόπουλο, ανάμεικτα λαχανικά και πατάτες σε ένα μόνο ταψί. Δεκαπέντε έως είκοσι λεπτά αργότερα, το δείπνο μοιάζει σαν να βγήκε από ένα αξιοπρεπές εστιατόριο. Χωρίς μισοκρύο κέντρο, χωρίς μουσκεμένες άκρες. Αυτή η είναι που κερδίζει τον κόσμο, περισσότερο ακόμη και από την εξοικονόμηση κιλοβατώρων σε έναν λογαριασμό που σπάνια διαβάζεται προσεκτικά.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ηράκλειο: Βαθιά θλίψη για τον θάνατο του αγαπητού καθηγητή

Στα social media, χιλιάδες άνθρωποι καταγράφουν σιωπηλά την ίδια αλλαγή: ο φούρνος μικροκυμάτων γίνεται το εφεδρικό σχέδιο, όχι ο πρωταγωνιστής. Είναι η συσκευή για το ζέσταμα ενός καφέ σε ανάγκη ή για ποπ κορν της τελευταίας στιγμής. Η νέα συσκευή αναλαμβάνει τις καθημερινές δουλειές: ζέσταμα πίτσας, ψήσιμο σολομού, ψήσιμο λαχανικών, ακόμη και μπισκότα.

Οι φούρνοι μικροκυμάτων είναι εξαιρετικοί στο να κάνουν τα μόρια του νερού να δονούνται γρήγορα — κάτι ιδανικό για ένα μπολ σούπας, αλλά καταστροφικό για την υφή. Η νέα γενιά συμπαγών φούρνων θερμού αέρα / air fryer χρησιμοποιεί κατευθυνόμενο ζεστό αέρα και λεπτομερή έλεγχο θερμοκρασίας. Αυτό σημαίνει ότι θερμαίνεται το ίδιο το φαγητό, όχι απλώς το νερό που περιέχει. Λιγότερος εγκλωβισμένος ατμός σε μαλακές βάσεις, λιγότερες παράξενες, «λαστιχένιες» άκρες σε κρέας ή ζυμαρικά.

Και επειδή αυτές οι συσκευές είναι τόσο μικρές εσωτερικά, δεν σπαταλούν ενέργεια για να θερμάνουν ένα τεράστιο μεταλλικό κουτί. Ο ανεμιστήρας κυκλοφορεί τον αέρα σφιχτά γύρω από το φαγητό, «κόβοντας» λεπτά και κιλοβατώρες. Για τους μηχανικούς ενέργειας, αυτό είναι χρυσάφι. Για τους εξαντλημένους γονείς στις 7:42 το απόγευμα, είναι απλώς ανακούφιση.

Το κόλπο δεν είναι να πετάξεις τα μικροκύματα από τη μια μέρα στην άλλη. Είναι να αλλάξεις ήσυχα τις συνήθειές σου. Ξεκίνα με ένα καθημερινό τελετουργικό: το ζέσταμα των leftovers. Αντί να βάλεις τα χθεσινά ζυμαρικά στον φούρνο για δύο λεπτά, άπλωσέ τα σε ένα ρηχό σκεύος και βάλε τα στον φούρνο τύπου air fryer στους 170–180°C για 6–10 λεπτά.

Αν είσαι σχολαστικός, ανακάτεψε μία φορά στη μέση, αλλά θα παρατηρήσεις κάτι: η σάλτσα «κολλάει» ξανά στα ζυμαρικά, το τυρί λιώνει σωστά, οι άκρες γίνονται ελαφρώς τραγανές. Η γεύση θυμίζει το αρχικό πιάτο, όχι μια θλιβερή δεύτερη εκδοχή. Εκείνη τη στιγμή πολλοί περνούν μια αόρατη γραμμή και σκέφτονται: «Α, μήπως τελικά δεν χρειάζομαι τον φούρνο μικροκυμάτων γι’ αυτό».

Δοκίμασε κρύα πίτσα, ψητά λαχανικά από το ψυγείο, κοτόπουλο στη σχάρα. Κράτησε το μικροκύμα μόνο για όσα πρέπει οπωσδήποτε να γίνουν καυτά σε υγρή μορφή — όπως μια κούπα τσάι που ξέχασες… πάλι.

Οι άνθρωποι συχνά κάνουν τα ίδια λάθη αρχαρίου και μετά κατηγορούν τη συσκευή. Γεμίζουν υπερβολικά το καλάθι, οπότε ο ζεστός αέρας δεν μπορεί να κυκλοφορήσει. Ή ανεβάζουν τη θερμοκρασία στο μέγιστο πιστεύοντας ότι «πιο ζεστό σημαίνει πιο γρήγορο», με αποτέλεσμα να καίγεται το έξω ενώ το μέσα μένει κρύο. Ή αγνοούν την προθέρμανση και μετά παραπονιούνται ότι τίποτα δεν είναι έτοιμο στην ώρα του.

Σε ανθρώπινο επίπεδο, είναι εύκολο να νιώσεις ενοχές: άλλη μία συσκευή, άλλη μία «μέθοδος» να μάθεις, λες και το μαγείρεμα δεν είναι ήδη αρκετό ψυχικό φορτίο. Δεν χρειάζεται να γίνεις food influencer για να το χαρείς αυτό. Σκέψου το σαν να μαθαίνεις μια νέα συντόμευση στο κινητό σου. Την πρώτη εβδομάδα την ξεχνάς. Μετά γίνεται δεύτερη φύση και ο παλιός τρόπος μοιάζει άβολος.

Και ας είμαστε ειλικρινείς: κανείς δεν καθαρίζει τέλεια το ταψί μετά από κάθε χρήση, όσο κι αν το εγχειρίδιο σε παρακαλά ευγενικά. Δεν πειράζει. Σκούπισέ το όταν αρχίσει να σε ενοχλεί. Αυτό δεν έχει να κάνει με το να είσαι τέλειος «μοναχός της κουζίνας». Έχει να κάνει με το να τρως αξιοπρεπή φαγητά, γρήγορα, με λίγη λιγότερη σπατάλη και πολύ λιγότερο εκνευρισμό.

Ένας ερευνητής ενέργειας με τον οποίο μίλησα το συνόψισε με έναν τρόπο που μου έμεινε:

«Το μικροκύμα έλυσε το πρόβλημα της ταχύτητας. Αυτές οι νέες συσκευές λύνουν την ταχύτητα μαζί με την ποιότητα και την αποδοτικότητα. Μόλις ο κόσμος γευτεί αυτό το τρίγωνο, δεν θέλει πραγματικά να επιστρέψει πίσω».

Η αλλαγή μοιάζει τεχνική στα χαρτιά, αλλά στο σπίτι είναι συναισθηματική. Σε ένα κουρασμένο βράδυ, αυτή η μικρή συσκευή μπορεί να καθορίσει αν θα φας κάτι έστω και λίγο απολαυστικό ή απλώς θερμίδες. Και αυτό δεν είναι αμελητέο.

Μικρές πρακτικές συμβουλές:
Χρησιμοποίησέ τη για ό,τι θέλεις τραγανό, ροδισμένο ή ομοιόμορφα ζεσταμένο — όχι μόνο για «τηγανητά».
Κράτα τις στρώσεις ρηχές ώστε να κυκλοφορεί ο ζεστός αέρας· μία στρώση φτερούγες, όχι βουνό.
Μείωσε τη θερμοκρασία κατά 10–20°C σε σχέση με έναν κανονικό φούρνο και έλεγξε νωρίτερα από ό,τι λέει η συνταγή.
Αντιμετώπισε το ζέσταμα σαν «μίνι μαγείρεμα»: λίγα λεπτά παραπάνω, μια σταγόνα λάδι ή νερό, ένα ανακάτεμα στη μέση.
Η αντικατάσταση του φούρνου μικροκυμάτων δεν αφορά μόνο τα watt και τα λεπτά. Μας ωθεί να ξανασκεφτούμε τι σημαίνει «γρήγορο φαγητό στο σπίτι». Όταν μια συσκευή μπορεί να μετατρέψει ένα σακουλάκι κατεψυγμένα λαχανικά σε κάτι καραμελωμένο και γλυκό σε 12 λεπτά, τότε η «εύκολη λύση» δεν χρειάζεται να είναι υπερ-επεξεργασμένη. Μπορεί να είναι μια χούφτα πραγματικά υλικά που εξακολουθούν να μοιάζουν με συντόμευση.

Συμβαίνει και κάτι διακριτικά συμβολικό. Το μικροκύμα υπήρξε για χρόνια το σύμβολο του βιαστικού, κάπως άχαρου φαγητού — το μοναχικό δείπνο πάνω από τον νεροχύτη, ο πλαστικός δίσκος μπροστά από το λάπτοπ. Το νέο κύμα συμπαγών φούρνων air fryer δεν το διορθώνει αυτό μαγικά. Ωστόσο, κάνει πιο εύκολο το γρήγορο φαγητό στο σπίτι να δείχνει λίγο πιο «μαγειρεμένο», με καλύτερη υφή, πιο… συνειδητό.

Σε κοινωνικό επίπεδο, οι άνθρωποι μοιράζονται συνταγές, κόλπα, αποτυχίες. «Οι πατάτες μου βγήκαν σαν πέτρα, βοήθεια», δίπλα στο «έφτιαξα σολομό σε 9 λεπτά και τα παιδιά μου τον έφαγαν». Αυτή η συλλογική δοκιμή και λάθος δημιουργεί μια κουλτούρα. Βλέπεις έναν φίλο να ανεβάζει εκείνες τις χρυσαφένιες ψητές πατάτες και σκέφτεσαι: «Ίσως μπορώ κι εγώ να το κάνω αυτό μια Τρίτη». Σε χαμηλούς τόνους, η τεχνολογία και η γεύση αλλάζουν μαζί.

Όλοι έχουμε ζήσει τη στιγμή που ανοίγεις την πόρτα του μικροκύματος, κοιτάς ένα άτονο πιάτο και αναρωτιέσαι πώς αυτό έγινε κανονικότητα. Αυτή η μικρή δυσφορία είναι ακριβώς το σημείο στο οποίο στοχεύουν οι νέες συσκευές που «τρυπώνουν» στους πάγκους μας. Υπόσχονται κάτι απίστευτα απλό αλλά και παράξενα ριζοσπαστικό: γρήγορο φαγητό που δεν μοιάζει με παραίτηση.

Σε πέντε ή δέκα χρόνια, ο ήχος που θα συνδέουμε με το «σπιτικό δείπνο» ίσως να μην είναι το κοφτό βουητό του μικροκύματος, αλλά το χαμηλό φύσημα του ζεστού αέρα που στροβιλίζεται γύρω από πραγματικό φαγητό. Το παλιό μπεζ κουτί μπορεί να παραμείνει εκεί για καφέδες ανάγκης και ξεχασμένες σούπες. Όμως οι μέρες του ως αδιαμφισβήτητου βασιλιά της ταχύτητας είναι μετρημένες. Ο αντικαταστάτης του είναι ήδη εδώ — λάμπει απαλά σε όλο και περισσότερους πάγκους, κλέβοντας αθόρυβα τη δουλειά του.

Πηγή: iefimerida.gr