Το «θαύμα» των ελληνικών εξαγωγών απέναντι στις γεωπολιτικές θύελλες: Η ακτινογραφία της αγοράς και το στοίχημα της υψηλής τεχνολογίας

Ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Εξαγωγέων, Αλκιβιάδης Καλαμπόκης, μιλά στο CRETAONE 102.3 για την ανθεκτικότητα του κλάδου, τη «μάχη» του Greek style γιαουρτιού, τις μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις της Κρήτης και την ανάγκη να ξεφύγουμε από το μοντέλο του «εύκολου πλουτισμού»

Σε μια περίοδο που η παγκόσμια κοινότητα δοκιμάζεται από καταιγιστικές γεωπολιτικές αλλαγές και πολεμικές κρίσεις, οι οποίες επηρεάζουν πρωτίστως την ανθρωπότητα και δευτερευόντως την οικονομία, οι Έλληνες εξαγωγείς αποδεικνύουν στην πράξη ότι «δεν κάνουν διακοπές». Παρά τις ανατροπές που μπορούν να συμβούν μέσα σε ένα 24ωρο, το ελληνικό εμπόριο όχι μόνο δεν σταματά, αλλά καταγράφει μια εντυπωσιακή, σταθερά ανοδική πορεία, αφήνοντας πίσω το συγκρατημένο ξεκίνημα των πρώτων μηνών του έτους.

Φιλοξενούμενος στην εκπομπή REWIND του CRETAONE 102.3 και στον Δημήτρη Κανάκη, ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Εξαγωγέων, Αλκιβιάδης Καλαμπόκης, προχώρησε σε μια αποκαλυπτική ακτινογραφία του ελληνικού εξαγωγικού μοντέλου, κρούοντας παράλληλα τον κώδωνα του κινδύνου για το μέλλον.

Η γεωμετρική άνοδος μιας 15ετίας και το «Made in Greece»

Κάνοντας μια αναδρομή, ο κ. Καλαμπόκης υπενθύμισε πως το 2010 οι εξαγωγές της χώρας αποτελούσαν μόλις το 8% του ΑΕΠ, αγγίζοντας τα 16 δισεκατομμύρια ευρώ. Μέσα σε 15 χρόνια, περνώντας μέσα από τις συμπληγάδες της δεκαετούς εγχώριας κρίσης, της πανδημίας, των προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα και των πολέμων σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή, οι Έλληνες εξαγωγείς κατάφεραν σχεδόν να τριπλασιάσουν τις επιδόσεις τους. Πλέον, οι εξαγωγές έχουν ξεπεράσει τα 80 δισεκατομμύρια ευρώ, αντιπροσωπεύοντας το 21% του ΑΕΠ το 2025, ενώ το 2021 είχαν αγγίξει ακόμα και το 22,5%.

Αυτή η επιμονή αποτυπώνεται ανάγλυφα στα πρόσφατα στοιχεία. Μετά την πτώση του Ιανουαρίου και του Φεβρουαρίου, ακολούθησε ένα θετικό τρίμηνο. Ο Μάιος κατέγραψε άνοδο 21% (και 13,9% στο πεντάμηνο, με ή χωρίς τα πετρελαιοειδή), μια αύξηση που δεν είναι πλασματική λόγω του πληθωρισμού, αλλά αποτυπώνεται και σε πραγματικό όγκο προϊόντων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Αγία Μαρίνα Βόνης: Ξεκινά το μεγάλο προσκύνημα – Όλο το πρόγραμμα μέχρι την πανήγυρη

Από τους δέκα κλάδους που παρακολουθεί ο Σύνδεσμος, οι οκτώ κινούνται με θετικό πρόσημο. Τα τρόφιμα, που αποτελούν τον σταθερό «πρωταθλητή», σημείωσαν νέα αύξηση 9,3%, τα βιομηχανικά 1,2%, τα χημικά 3%, τα μηχανήματα 4,2%, οι πρώτες ύλες 12% και τα εμπιστευτικά προϊόντα 12,7%. Στον αντίποδα, μειωμένα εμφανίζονται μόνο το ελαιόλαδο (-17,9%) και τα ποτά-καπνός (-1,4%).

Η Κρήτη ως στυλοβάτης και η απειλή του «Greek style»

Ο πρόεδρος του ΠΣΕ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο πώς οι εξαγωγές κρατούν ζωντανό τον κοινωνικό ιστό και τις τοπικές οικονομίες στην περιφέρεια. Φέρνοντας ως παράδειγμα την Κρήτη, σημείωσε πως από τη Σητεία μέχρι το Καστέλι Κισσάμου, και από τη Μεσαρά ως το Ηράκλειο, δεκάδες μικρές, οικογενειακές επιχειρήσεις, μαζί με τις μεγαλύτερες του νησιού, αποτελούν τους πραγματικούς πρεσβευτές της χώρας.

Το «Made in Greece» έχει γίνει πλέον συνώνυμο της ποιότητας, με το ελληνικό γιαούρτι να ανοίγει διάπλατα τις πύλες της αγοράς των ΗΠΑ, ξεπερνώντας τα 700 εκατομμύρια ευρώ σε εξαγωγές. Ωστόσο, ο κ. Καλαμπόκης αποκάλυψε μια ανησυχητική διάσταση. Σύμφωνα με μελέτες, από τα προϊόντα που κυκλοφορούν διεθνώς ως ελληνικό γιαούρτι, μόνο το 45% είναι αυθεντικό, ενώ το υπόλοιπο 55% είναι «Greek style», δηλαδή απομίμηση. Για το λόγο αυτό, βρίσκονται σε εξέλιξη έντονες προσπάθειες για την προστασία του.

Το έλλειμμα στην υψηλή τεχνολογία και η πληγή του Brain Drain

Παρά την ικανοποίηση για τις επιδόσεις των παραδοσιακών κλάδων – δεδομένου ότι το 65% των εξαγωγών προέρχεται από την αγροδιατροφή και το 25% από τα χημικά-πλαστικά – ο κ. Καλαμπόκης στάθηκε αυτοκριτικά απέναντι στο μεγάλο κενό της ελληνικής οικονομίας: την υψηλή τεχνολογία.

Μεταφέροντας την εμπειρία του από πρόσφατο ταξίδι του στην Αμερική, ανέφερε πως συνάντησε δεκάδες λαμπρά ελληνικά μυαλά, μεταξύ των οποίων και πολλά παιδιά από την Κρήτη, ηλικίας 28 έως 40 ετών με διδακτορικά και μεταπτυχιακά. Αυτοί οι επιστήμονες εργάζονται σε κορυφαίες θέσεις σε κολοσσούς όπως η Google, η Apple και η Meta, αποτελώντας την αιχμή του δόρατος της αμερικανικής τεχνολογικής ισχύος. Αυτά τα μυαλά, όπως τόνισε, δεν έχουν στο μυαλό τους να επιστρέψουν.

Η δημιουργία logistics hubs ή κέντρων διανομής μεγάλων εταιρειών στην Ελλάδα είναι ένα θετικό βήμα, αλλά δεν αποτελεί παραγωγή υψηλής τεχνολογίας. Η Ευρώπη και η Ελλάδα υπολείπονται σημαντικά σε αυτόν τον τομέα, γεγονός που χρησιμοποιείται ακόμα και ως διαπραγματευτικό όπλο στις διεθνείς εμπορικές σχέσεις. Αν η χώρα δεν επενδύσει δυναμικά στην τεχνολογία και την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI), οι παραδοσιακοί κλάδοι δεν θα επαρκούν στο μέλλον για να καλύψουν το κενό και να μειώσουν μόνιμα το εμπορικό έλλειμμα. Υπάρχει, ωστόσο, το θετικό παράδειγμα της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας, η οποία πριν από μερικές δεκαετίες ξεκίνησε από «εραστές του ονείρου» και σήμερα καταγράφει εντυπωσιακές επιδόσεις και ανακαλύψεις διεθνώς.

Μήνυμα προς το Κράτος: «Όχι στη λογική του δημοσίου, όχι στον εύκολο πλουτισμό»

Ο Αλκιβιάδης Καλαμπόκης δεν μάσησε τα λόγια του όσον αφορά τη στάση της πολιτείας και των ίδιων των παραγωγών. Κάλεσε τις εκάστοτε κυβερνήσεις, ανεξαρτήτως πολιτικού χρώματος, να δουν τις εξαγωγές με τη δέουσα σοβαρότητα. «Τώρα όλοι χαιρόμαστε και βγαίνουν στα κανάλια και μιλάνε ωραία. Όταν όμως οι εξαγωγές πέφτουν, δεν ακούμε τίποτα και μένουμε μόνοι μας να κρούουμε τον κώδωνα του κινδύνου», ανέφερε χαρακτηριστικά. Οι ρυθμοί των διεθνών μεταβολών είναι καταιγιστικοί και δεν μπορούν να παρακολουθούνται με τη «λογική του δημοσίου», αλλά απαιτούν ταχύτητα και ευελιξία.

Κλείνοντας, έστειλε ένα ηχηρό μήνυμα προς την επιχειρηματική κοινότητα, τονίζοντας ότι η εξαγωγή απαιτεί στρατηγικό σχεδιασμό με ορίζοντα βάθους και όχι τη λογική του «εύκολου και γρήγορου πλουτισμού». Η κρητική γη και η ελληνική περιφέρεια παράγουν αγαθά εδώ και 2,5 χιλιάδες χρόνια, όπως μαρτυρούν τα ευρήματα στα μινωικά ανάκτορα της Κνωσού, της Φαιστού και της Ζάκρου, όταν η Κρήτη εξήγαγε την πολύτιμη πορφύρα.

Το κέρδος είναι θεμιτό και απαραίτητο για την επιβίωση των επιχειρήσεων, όμως η παραγωγή και η επιχειρηματικότητα πρέπει να θωρακιστούν με υπευθυνότητα, ώστε να διασφαλιστεί η συνέχεια της χώρας και το μέλλον των επόμενων γενεών, μακριά από καιροσκοπικές πρακτικές που θέτουν σε κίνδυνο την αξιοπιστία των ελληνικών προϊόντων.