Το τσιγάρο, ο ιστός και η αθανασία: Η ημέρα που ο Σολωμός Σολωμού πέρασε στην ιστορία (Φωτογραφίες – Βίντεο)

14 Αυγούστου 1996. Στη σκιά της κηδείας του Τάσου Ισαάκ, ένας 26χρονος πρόσφυγας από την Αμμόχωστο κοίταξε στα μάτια τον Αττίλα, σκαρφάλωσε στον ιστό της ντροπής και έγινε σύμβολο ανυπότακτης λεβεντιάς

Η 14η Αυγούστου του 1996 ξημέρωσε στην Κύπρο βαρύθυμη, πνιγμένη στον πόνο και την οργή. Μόλις τρεις ημέρες νωρίτερα, ο Τάσος Ισαάκ είχε δολοφονηθεί άνανδρα, ξυλοκοπημένος μέχρι θανάτου από τον τουρκικό όχλο στη νεκρή ζώνη της Δερύνειας, κατά τη διάρκεια αντικατοχικής διαδήλωσης των Κυπρίων μοτοσυκλετιστών.

Εκείνο το μεσημέρι, το Παραλίμνι αποχαιρετούσε το παλικάρι του, αλλά η αδικία έκαιγε τα στήθη των παρισταμένων. Αμέσως μετά την εξόδιο ακολουθία, μια ομάδα διαδηλωτών, αρνούμενη να συμβιβαστεί με το σκότος της κατοχής, κατευθύνθηκε ξανά προς το ίδιο ματωμένο σημείο της νεκρής ζώνης, κρατώντας λουλούδια και στεφάνια για να τιμήσει τη μνήμη του.

Ανάμεσά τους βάδιζε σιωπηλός ο Σολωμός Σολωμού, μόλις 26 ετών, δεύτερος ξάδελφος του Ισαάκ. Πρόσφυγας από την κατεχόμενη Αμμόχωστο, κουβαλούσε μέσα του τον καημό της ξεριζωμένης πατρίδας και το βάρος της βαρβαρότητας που είχε ζήσει η οικογένειά του.

Τάσος Ισαάκ – Σολωμός Σολωμού

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Κρήτη: Νέα δεδομένα για τον ενεργειακό πλούτο στον βυθό – Ξανανοίγει ο φάκελος των υδρογονανθράκων

Γύρω στις 2:20 το μεσημέρι, με μια κίνηση που αψήφησε κάθε φόβο και κάθε λογική της υποταγής, ο Σολωμός ξεστράτισε από το πλήθος. Προχώρησε αποφασιστικά προς το τουρκικό φυλάκιο. Mε ένα τσιγάρο αναμμένο στο στόμα και το βλέμμα προσηλωμένο στον στόχο, άρχισε να σκαρφάλωσε στον ιστό, έτοιμος να κατεβάσει το σύμβολο της κατοχής.

Οι προειδοποιήσεις των Αττιλών χάθηκαν στον αέρα, καθώς οι πυροβολισμοί από την πλευρά των κατεχομένων έσκισαν τη σιγή. Τρεις σφαίρες —στο στόμα, στον λαιμό και στο στομάχι— βρήκαν το γυμνό στήθος του νεαρού Κυπρίου. Ο Σολωμός έπεσε στο έδαφος νεκρός, ενώ οι κατοχικές δυνάμεις συνέχισαν να πυροβολούν αδιάκριτα, τραυματίζοντας έντεκα ακόμη άτομα, ανάμεσά τους και δύο Κυανόκρανους του ΟΗΕ. Η θυσία του συγκλόνισε το πανελλήνιο και τον παγκόσμιο ελληνισμό, που τον αποχαιρέτησε δύο ημέρες αργότερα, στις 16 Αυγούστου, στο Παραλίμνι, καταδικάζοντας με μια φωνή τη στυγερή τουρκική βαρβαρότητα.

Η πολιτική αντιπαράθεση που ακολούθησε αποκάλυψε το ανυπέρβλητο ηθικό χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών. Ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης, επισκεπτόμενος τη Μεγαλόνησο στις 17 Αυγούστου, χαρακτήρισε τους εκτελεστές κοινούς εγκληματίες. Στον αντίποδα, η Τουρκάλα Πρωθυπουργός Τανσού Τσιλέρ, από τα κατεχόμενα, κάλυψε πλήρως τους δολοφόνους, δηλώνοντας προκλητικά πως οι Τούρκοι θα κόβουν τα χέρια όποιου προσβάλλει τα εθνικά τους σύμβολα.

Σολωμός Σολωμού

Την αφοπλιστική απάντηση έδωσε τότε ο εκπρόσωπος του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Νίκος Μπερνς, υπενθυμίζοντας το αυτονόητο: η ανθρώπινη ζωή είναι ασύγκριτα σπουδαιότερη από ένα κομμάτι ύφασμα.

Η κυπριακή δικαιοσύνη, αξιοποιώντας το πλούσιο φωτογραφικό και τηλεοπτικό υλικό που κατέγραψε καρέ-καρέ τη δολοφονία, ταυτοποίησε τους ενόχους και εξέδωσε διεθνή εντάλματα σύλληψης. Ανάμεσα στους κατηγορούμενους ήταν ο τότε «υπουργός Γεωργίας» του ψευδοκράτους Κενάν Ακίν, ο επικεφαλής των ειδικών δυνάμεων Ερντάλ Χατζιαλί Εμανέτ, ο αρχηγός της ψευδοαστυνομίας Ατίλα Σαβ, καθώς και οι αξιωματικοί των κατοχικών δυνάμεων Χασάν Κουνταξί και Μεχμέτ Καρλί.

Το 2004, ο Κενάν Ακίν παραδέχθηκε δημόσια την πράξη του, ισχυριζόμενος πως εκτελούσε διαταγές του διοικητή Χαλίλ Σαντραζάμ, ο οποίος σπεύδοντας να αποσειστεί τις ευθύνες τον διέψευσε. Ο Ακίν συνελήφθη αργότερα στην Τουρκία για λαθρεμπόριο, αλλά αφέθηκε ελεύθερος με άνωθεν πολιτικές παρεμβάσεις.

Η δικαίωση, έστω και σε ηθικό και θεσμικό επίπεδο, ήρθε στις 24 Ιουνίου 2008 από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Το ΕΔΑΔ καταδίκασε πανηγυρικά την Τουρκία για παραβίαση του Άρθρου 2 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, κρίνοντάς την ένοχη για τη δολοφονία του Σολωμού και επιδικάζοντας χρηματική αποζημίωση στην οικογένειά του.

Όμως, το πραγματικό μνημείο στον Σολωμό Σολωμού δεν χτίστηκε στα δικαστήρια, αλλά στη συλλογική μνήμη και την τέχνη. Η εικόνα του παλικαριού με το τσιγάρο στο στόμα να σκαρφαλώνει στον ιστό έγινε διαχρονικό σύμβολο ελευθερίας και ενέπνευσε τους σπουδαιότερους Έλληνες δημιουργούς. Ο Διονύσης Σαββόπουλος του αφιέρωσε την «Ωδή στον Γεώργιο Καραϊσκάκη», ενώ ο Άλκης Αλκαίος έγραψε για εκείνον τους στίχους στο τραγούδι «Πάντα Γελαστοί», που μελοποίησε ο Θάνος Μικρούτσικος και σφράγισε με τη φωνή του ο Δημήτρης Μητροπάνος.

Τη δική τους μουσική κατάθεση κατέθεσαν ο Στέλιος Ρόκκος με το «Για τον Σολωμό Σολωμού» και ο Νότης Σφακιανάκης με το «Ήταν Τρελλός». Ο Σολωμός δεν έπεσε απλώς από τις σφαίρες των Αττιλών, πέρασε στο πάνθεον των ηρώων που αρνήθηκαν να χαμηλώσουν το βλέμμα.

@cretaone.gr Η 14η Αυγούστου του 1996 ξημέρωσε στην Κύπρο βαρύθυμη, πνιγμένη στον πόνο και την οργή. Μόλις τρεις ημέρες νωρίτερα, ο Τάσος Ισαάκ είχε δολοφονηθεί άνανδρα, ξυλοκοπημένος μέχρι θανάτου από τον τουρκικό όχλο στη νεκρή ζώνη της Δερύνειας, κατά τη διάρκεια αντικατοχικής διαδήλωσης των Κυπρίων μοτοσυκλετιστών. Εκείνο το μεσημέρι, το Παραλίμνι αποχαιρετούσε το παλικάρι του, αλλά η αδικία έκαιγε τα στήθη των παρισταμένων. Αμέσως μετά την εξόδιο ακολουθία, μια ομάδα διαδηλωτών, αρνούμενη να συμβιβαστεί με το σκότος της κατοχής, κατευθύνθηκε ξανά προς το ίδιο ματωμένο σημείο της νεκρής ζώνης, κρατώντας λουλούδια και στεφάνια για να τιμήσει τη μνήμη του. Ανάμεσά τους βάδιζε σιωπηλός ο Σολωμός Σολωμού, μόλις 26 ετών, δεύτερος ξάδελφος του Ισαάκ. Πρόσφυγας από την κατεχόμενη Αμμόχωστο, κουβαλούσε μέσα του τον καημό της ξεριζωμένης πατρίδας και το βάρος της βαρβαρότητας που είχε ζήσει η οικογένειά του. Γύρω στις 2:20 το μεσημέρι, με μια κίνηση που αψήφησε κάθε φόβο και κάθε λογική της υποταγής, ο Σολωμός ξεστράτισε από το πλήθος. Προχώρησε αποφασιστικά προς το τουρκικό φυλάκιο. Mε ένα τσιγάρο αναμμένο στο στόμα και το βλέμμα προσηλωμένο στον στόχο, άρχισε να σκαρφάλωσε στον ιστό, έτοιμος να κατεβάσει το σύμβολο της κατοχής. Οι προειδοποιήσεις των Αττιλών χάθηκαν στον αέρα, καθώς οι πυροβολισμοί από την πλευρά των κατεχομένων έσκισαν τη σιγή. Τρεις σφαίρες —στο στόμα, στον λαιμό και στο στομάχι— βρήκαν το γυμνό στήθος του νεαρού Κυπρίου. Ο Σολωμός έπεσε στο έδαφος νεκρός. Η θυσία του συγκλόνισε το πανελλήνιο και τον παγκόσμιο ελληνισμό, που τον αποχαιρέτησε δύο ημέρες αργότερα, στις 16 Αυγούστου, στο Παραλίμνι, καταδικάζοντας με μια φωνή τη στυγερή τουρκική βαρβαρότητα. Η εικόνα του παλικαριού με το τσιγάρο στο στόμα να σκαρφαλώνει στον ιστό έγινε διαχρονικό σύμβολο ελευθερίας και ενέπνευσε τους σπουδαιότερους Έλληνες δημιουργούς. Ο Διονύσης Σαββόπουλος του αφιέρωσε την «Ωδή στον Γεώργιο Καραϊσκάκη», ενώ ο Άλκης Αλκαίος έγραψε για εκείνον τους στίχους στο τραγούδι «Πάντα Γελαστοί», που μελοποίησε ο Θάνος Μικρούτσικος και σφράγισε με τη φωνή του ο Δημήτρης Μητροπάνος. Τη δική τους μουσική κατάθεση κατέθεσαν ο Στέλιος Ρόκκος με το «Για τον Σολωμό Σολωμού» και ο Νότης Σφακιανάκης με το «Ήταν Τρελλός». Ο Σολωμός δεν έπεσε απλώς από τις σφαίρες των Αττιλών, πέρασε στο πάνθεον των ηρώων που αρνήθηκαν να χαμηλώσουν το βλέμμα. #cretaonegr #1996 #κυπρος ♬ πρωτότυπος ήχος – cretaone.gr