Ξενάκης στο Cretaone 102,3: Χρηματιστήρια σε ελεύθερη πτώση, Τραμπ σε πολιτική πίεση και τρία ανοιχτά μέτωπα που απειλούν την παγκόσμια ισορροπία

Ποιες οι επιπτώσεις για την Ελλάδα

«Απρόβλεπτος Τραμπ, απρόβλεπτες συνέπειες», προειδοποιεί ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου -Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης Πανεπιστημίου Κρήτης, Δημήτρης Ξενάκης, μιλώντας στο Cretaone 102,3 αναφορικά με το εκρηκτικό σκηνικό που διαμορφώνουν οι διεθνείς εξελίξεις, από τη Wall Street και την τεχνητή νοημοσύνη μέχρι το Ιράν, την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή.

Ένα νέο κύμα αβεβαιότητας σαρώνει τις διεθνείς αγορές, με τις χρηματιστηριακές απώλειες να προκαλούν ανησυχία και να επαναφέρουν στο προσκήνιο τους φόβους για την επόμενη ημέρα της παγκόσμιας οικονομίας. Πίσω από τη βουτιά των χρηματιστηρίων δεν βρίσκεται μόνο η αντίδραση των επενδυτών στις πολιτικές εξελίξεις των ΗΠΑ, αλλά και η αυξανόμενη ανησυχία για το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης, τις επενδύσεις στις νέες τεχνολογίες και το ενδεχόμενο αυστηρότερων ρυθμιστικών περιορισμών.

Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται μπροστά σε μια διαφορετική πολιτική πραγματικότητα, με τους νέους συσχετισμούς στο αμερικανικό Κογκρέσο να περιορίζουν τα περιθώρια κινήσεών του. Και ενώ στο εσωτερικό των ΗΠΑ διαμορφώνεται ένα νέο πολιτικό σκηνικό, τρία μεγάλα γεωπολιτικά μέτωπα εξακολουθούν να απειλούν τη διεθνή σταθερότητα: η Ουκρανία, η αντιπαράθεση με το Ιράν και ο ρόλος του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Αυτή την πολυσύνθετη εξίσωση ανέλυσε ο Δημήτρης Ξενάκης, καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Κρήτης στο Cretaone 102,3, περιγράφοντας τις πιθανές εξελίξεις και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν τόσο για την Ευρώπη όσο και για την Ελλάδα.

ΚΡΑΧ: Γιατί βυθίζονται τα χρηματιστήρια – Ο φόβος για την τεχνητή νοημοσύνη

Η χρηματιστηριακή αναταραχή, όπως εξήγησε ο καθηγητής, συνδέεται σε σημαντικό βαθμό με τις πολιτικές εξελίξεις στις ΗΠΑ και κυρίως με την ανησυχία που έχει δημιουργηθεί γύρω από το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης.

Οι επενδυτές εκτιμούν ότι η ενίσχυση των πολιτικών δυνάμεων που ζητούν αυστηρότερο πλαίσιο εποπτείας για την τεχνολογική βιομηχανία και την ανάπτυξη των data centers ενδέχεται να επιβραδύνει την τεχνολογική επανάσταση που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι το Τέξας αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κόμβους ανάπτυξης των data centers και των μεγάλων τεχνολογικών επενδύσεων.

Η προοπτική αυστηρότερων περιορισμών στην τεχνητή νοημοσύνη προκάλεσε ανησυχία στη Wall Street, με τους επενδυτές να προχωρούν σε μαζικές πωλήσεις μετοχών. Το κύμα πανικού δεν περιορίστηκε στη Νέα Υόρκη, αλλά μεταφέρθηκε και στις ασιατικές αγορές, όπου έχουν πραγματοποιηθεί τεράστιες επενδύσεις στον συγκεκριμένο τομέα.

Ο Δημήτρης Ξενάκης διευκρίνισε ότι η αναταραχή δεν ανατρέπει τη μεγάλη εικόνα για την αμερικανική τεχνολογική βιομηχανία, αποτελεί όμως ένα χαρακτηριστικό δείγμα του πόσο ευάλωτες μπορούν να γίνουν οι αγορές απέναντι σε πολιτικές αποφάσεις και προσδοκίες.

Και φυσικά, οι χρηματιστηριακές διακυμάνσεις δεν μένουν ποτέ μόνο στις οθόνες των επενδυτών. Οι επιπτώσεις τους μπορούν να φτάσουν στην πραγματική οικονομία, στις επιχειρήσεις, στις επενδύσεις και τελικά στην καθημερινότητα των πολιτών.

Δημήτρης Ξενάκης, καθηγητής Διεθνούς Δικαίου-Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης Πανεπιστημίου Κρήτης

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Συλλυπητήριο μήνυμα του Δημάρχου Πλατανιά για την απώλεια της πρώην υπαλλήλου του Δήμου Κατερίνας Χατζηδάκη

Τραμπ μετά τις εκλογές: Λιγότερη ισχύς, περισσότερες αντιστάσεις

Η επόμενη ημέρα στις ΗΠΑ βρίσκει τον Ντόναλντ Τραμπ αντιμέτωπο με νέες θεσμικές ισορροπίες. Σύμφωνα με τον καθηγητή, οι εκλογικές εξελίξεις δημιουργούν ένα ισχυρότερο θεσμικό αντίβαρο στον Λευκό Οίκο, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος θα χρειαστεί πλέον να αντιμετωπίσει περισσότερες αντιστάσεις από το Κογκρέσο.

Η νέα πραγματικότητα ενδέχεται να περιορίσει την ελευθερία κινήσεων του Τραμπ, ο οποίος κατά την πρώτη περίοδο της δεύτερης θητείας του είχε επιδείξει μια ιδιαίτερα απρόβλεπτη πολιτική συμπεριφορά.

Ωστόσο, ο κ. Ξενάκης ξεκαθάρισε ότι η πολιτική αποδυνάμωση του Αμερικανού προέδρου δεν σημαίνει απαραίτητα και αλλαγή της στρατηγικής των ΗΠΑ στα μεγάλα διεθνή ζητήματα.

Παράλληλα, αρχίζουν να διαφαίνονται και οι εσωτερικές διεργασίες για την πολιτική διαδοχή. Ο Μάρκο Ρούμπιο και ο Τζέι Ντι Βανς συγκαταλέγονται στα πρόσωπα που θα μπορούσαν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στις μελλοντικές εξελίξεις στο στρατόπεδο των Ρεπουμπλικανών.

Ιράν: Οι τρεις επιλογές του Τραμπ και ο παράγοντας Νετανιάχου

Το πιο κρίσιμο ίσως γεωπολιτικό μέτωπο είναι εκείνο του Ιράν, καθώς από τις αποφάσεις της Ουάσιγκτον θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό η ενεργειακή ασφάλεια και η σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.

Ο Δημήτρης Ξενάκης περιέγραψε τρία πιθανά σενάρια για την αμερικανική στρατηγική.

Το πρώτο αφορά τη συνέχιση της πολιτικής της «μέγιστης πίεσης», με οικονομικό και πετρελαϊκό αποκλεισμό του Ιράν, προκειμένου να περιοριστούν οι οικονομικές του δυνατότητες και να εξαναγκαστεί σε υποχωρήσεις.

Το δεύτερο σενάριο είναι η στρατιωτική κλιμάκωση, με το ενδεχόμενο μιας νέας αμερικανικής επιχείρησης εναντίον του Ιράν. Σε αυτή την κατεύθυνση, όπως σημείωσε, σημαντικές πιέσεις ασκούνται και από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Το τρίτο και πιο επιθυμητό σενάριο είναι η επιστροφή στη διπλωματία και η επίτευξη συμφωνίας, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει και στην ομαλή λειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Πρόκειται για ένα σημείο τεράστιας στρατηγικής σημασίας, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου.

Μια νέα πολεμική κλιμάκωση θα μπορούσε να προκαλέσει ισχυρούς κραδασμούς στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά, με τις τιμές να ακολουθούν ανοδική πορεία και τις οικονομίες να δέχονται νέες πιέσεις.

Ουκρανία: Θα μπορέσει ο Τραμπ να φέρει τη συμφωνία;

Εξίσου σημαντικό παραμένει το μέτωπο της Ουκρανίας. Η στάση του Τραμπ απέναντι στη Ρωσία και η δυνατότητά του να προωθήσει μια συμφωνία αποτελούν ένα κρίσιμο τεστ για την αξιοπιστία της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.

Ο καθηγητής στάθηκε ιδιαίτερα στις σχεδιαζόμενες διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας στο Άμπου Ντάμπι, οι οποίες, σύμφωνα με όσα συζητήθηκαν στη συνέντευξη, θα μπορούσαν να αποκαλύψουν τις πραγματικές προθέσεις του Αμερικανού προέδρου.

Το ερώτημα είναι εάν ο Τραμπ θα επιλέξει μια πιο σκληρή διαπραγματευτική στάση ή εάν θα κινηθεί προς έναν συμβιβασμό, επιδιώκοντας να κλείσει ένα ακόμη ανοιχτό μέτωπο.

Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη βρίσκεται σε δύσκολη θέση, καθώς έχει αναλάβει μεγάλο μέρος της ευθύνης για τη στήριξη της Ουκρανίας, ενώ οι σχέσεις της με την Ουάσιγκτον έχουν δοκιμαστεί τα τελευταία χρόνια.

Η στάση του Τραμπ θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό όχι μόνο την πορεία του πολέμου, αλλά και το μέλλον των διατλαντικών σχέσεων.

Οι επιπτώσεις για την Ελλάδα – Ναυτιλία, ενέργεια και ασφάλεια

Οι εξελίξεις δεν αφήνουν ανεπηρέαστη την Ελλάδα. Ο Δημήτρης Ξενάκης υπογράμμισε ότι μια περαιτέρω αυστηροποίηση των κυρώσεων κατά του Ιράν ενδέχεται να δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα στην ελληνική ναυτιλία, έναν από τους βασικούς πυλώνες της εθνικής οικονομίας.

Ειδική αναφορά έκανε στις αμερικανικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν στις 22 Οκτωβρίου, σύμφωνα με όσα ανέφερε στη συνέντευξη, σε δικηγορικό γραφείο με έδρα την Αθήνα και δραστηριότητα που συνδέθηκε με τη διακίνηση ιρανικού πετρελαίου.

Παράλληλα, ανέδειξε και τη διάσταση της εθνικής ασφάλειας. Η παρουσία αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων και υποδομών στην Ελλάδα καθιστά τη χώρα σημαντικό γεωπολιτικό σύμμαχο των ΗΠΑ, αλλά σε περίπτωση ευρύτερης σύγκρουσης θα μπορούσε να την εκθέσει και σε ασύμμετρες απειλές.

Ανατολική Μεσόγειος: Προειδοποίηση για Τουρκία και Αίγυπτο

Ο καθηγητής έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου και για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να θεωρεί δεδομένες τις συμμαχίες και τις διπλωματικές ισορροπίες.

Η κοινή ναυτική άσκηση Αιγύπτου και Τουρκίας, σε συνδυασμό με τις εξελίξεις γύρω από το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης – Κύπρου, αποτελούν ζητήματα που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή.

«Να μην την πατήσουμε πάλι όπως με τη Λιβύη», ήταν το μήνυμα που προέκυψε από την παρέμβασή του, τονίζοντας ότι οι συμφωνίες πρέπει να υποστηρίζονται στην πράξη και όχι να παραμένουν απλώς στο επίπεδο των διπλωματικών διακηρύξεων.

Η Ελλάδα, όπως υπογράμμισε, οφείλει να βρίσκεται σε διαρκή εγρήγορση, καθώς οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή μεταβάλλονται και οι γειτονικές χώρες προωθούν τα δικά τους συμφέροντα.