Ο χάρτης που θεωρούμε σήμερα δεδομένο δεν υπήρχε πάντα – Μεταβολές της στάθμης της θάλασσας μετέτρεψαν παλιές στεριές σε νησιά και δημιούργησαν ένα Αιγαίο πολύ διαφορετικό
Κυκλάδες.
Δωδεκάνησα.
Σποράδες.
Εκατοντάδες μικρότερα νησιά και βραχονησίδες.
Το Αιγαίο μοιάζει σαν ένας χάρτης που υπήρχε πάντα.
Δεν είναι έτσι.
Αν γυρίζαμε αρκετές χιλιάδες χρόνια πίσω, ειδικά στις ψυχρότερες φάσεις της τελευταίας παγετώδους περιόδου, θα αντικρίζαμε πολύ περισσότερη στεριά.
Η θάλασσα βρισκόταν χαμηλότερα
Κατά το τελευταίο παγετώδες μέγιστο, πριν από περίπου 20.000 χρόνια, τεράστιες ποσότητες νερού ήταν δεσμευμένες στους παγετώνες.
Η παγκόσμια στάθμη της θάλασσας βρισκόταν περισσότερο από 100 μέτρα χαμηλότερα από τη σημερινή.
Αυτό σημαίνει ότι περιοχές που σήμερα βρίσκονται κάτω από το νερό ήταν τότε στεριά.
Οι Κυκλάδες ήταν πολύ διαφορετικές
Στο κεντρικό Αιγαίο, αρκετά από τα σημερινά νησιά των Κυκλάδων αποτελούσαν τμήματα πολύ μεγαλύτερων χερσαίων εκτάσεων.
Νησιά που σήμερα χωρίζονται από θάλασσα βρίσκονταν πολύ πιο κοντά ή συνδέονταν μέσω εκτάσεων που αργότερα κατακλύστηκαν.
Καθώς το κλίμα θερμάνθηκε και οι πάγοι έλιωσαν, η θάλασσα άρχισε να ανεβαίνει.
Οι κορυφές έγιναν νησιά
Αυτός είναι ένας εντυπωσιακός τρόπος να το φανταστούμε.
Το νερό κάλυψε τις χαμηλότερες περιοχές.
Οι ψηλότερες έμειναν έξω.
Και ο παλιός χερσαίος χάρτης άρχισε σταδιακά να μετατρέπεται στο αρχιπέλαγος που γνωρίζουμε.
Το Αιγαίο εξακολουθεί να αλλάζει
Η σημερινή μορφή του δεν είναι το τελικό κεφάλαιο της γεωλογικής του ιστορίας.
Τεκτονικές κινήσεις, σεισμοί, ηφαιστειακή δραστηριότητα, διάβρωση και μεταβολές της στάθμης της θάλασσας συνεχίζουν να επηρεάζουν την περιοχή.
Απλώς οι περισσότερες αλλαγές συμβαίνουν σε χρονικές κλίμακες πολύ μεγαλύτερες από μια ανθρώπινη ζωή.
Ο χάρτης είναι απλώς ένα στιγμιότυπο
Και ίσως αυτό είναι το πιο συναρπαστικό.
Κάθε χάρτης που κρεμάμε σήμερα στον τοίχο δείχνει το Αιγαίο όπως βρίσκεται σε μια συγκεκριμένη γεωλογική στιγμή.
Αν μπορούσαμε να ταξιδέψουμε 20.000 χρόνια πίσω, πιθανότατα θα χρειαζόμασταν έναν εντελώς διαφορετικό.
- - Η στάθμη της θάλασσας ήταν πολύ χαμηλότερη κατά το τελευταίο παγετώδες μέγιστο, με αποτέλεσμα περισσότερη στεριά στο Αιγαίο.
- - Τα σημερινά νησιά των Κυκλάδων ήταν κάποτε συνδεδεμένα μεταξύ τους, σχηματίζοντας μεγαλύτερες χερσαίες εκτάσεις.
- - Οι κορυφές των σημερινών νησιών ήταν οι ψηλότερες περιοχές παλαιότερων εκτάσεων που κατακλύστηκαν από τη θάλασσα.
- - Το Αιγαίο συνεχίζει να μεταβάλλεται λόγω τεκτονικών κινήσεων και άλλων γεωλογικών φαινομένων, δείχνοντας ότι ο τρέχων χάρτης είναι απλώς ένα στιγμιότυπο.
Δημοφιλή
Θλίψη στο Ηράκλειο: «Έφυγε» από τη ζωή ο Κωνσταντίνος Αγιομυργιαννάκης σε ηλικία 64 ετών
Τι αλλάζει σε προσλήψεις, αμοιβές και μισθούς από 1η Νοεμβρίου
Πένθος στο Ηράκλειο για τον Αντώνη Αποστολίδη που «έφυγε» σε ηλικία 53 ετών
Ποιο είναι το βαθύτερο σημείο της θάλασσας γύρω από την Κρήτη και τι υπάρχει εκεί κάτω;
Πολιτική «θύελλα» για τις δηλώσεις Ρούμπιο στην Αθήνα
Επίδομα 400 ευρώ: «Κλείδωσε» η ημερομηνία πληρωμής – Πότε μπαίνει στους λογαριασμούς
Συνελήφθη άνδρας που κυκλοφορούσε γυμνός και προσπαθούσε να αγκαλιάσει αγνώστους
Ρέθυμνο: Πάνω από 300 περιστατικά γαστρεντερίτιδας – «Ανοιχτή επιδημία χωρίς να γνωρίζουμε το παθογόνο»
Κρήτη: Γιατί τα παλιά σπίτια στα χωριά είχαν τόσο χοντρούς πέτρινους τοίχους;