Μπορούν οι σκύλοι να καταλάβουν όταν τους λέμε ψέματα;

Η επιστήμη δείχνει ότι οι τετράποδοι φίλοι μας δεν «ψάχνουν» για ψέματα, αλλά αντιλαμβάνονται ασυνέπειες στη συμπεριφορά μας και προσαρμόζονται.

Κάθε ιδιοκτήτης σκύλου έχει νιώσει ότι το κατοικίδιό του καταλαβαίνει περισσότερα από όσα δείχνει. Οι σκύλοι δεν σκέφτονται με ανθρώπινους όρους, όμως διαθέτουν πολύ ανεπτυγμένες αισθήσεις και μεγάλη ικανότητα να «διαβάζουν» τον άνθρωπο.

Όταν, για παράδειγμα, τους υπόσχεσαι μια λιχουδιά και τελικά δεν τη δίνεις, το βλέμμα τους συχνά δείχνει απορία ή δυσπιστία. Και τότε αναρωτιόμαστε: Μπορούν οι σκύλοι να καταλάβουν ότι τους λέμε ψέματα;

Τι σημαίνει «ψέμα» για έναν σκύλο

Για τον άνθρωπο, το ψέμα είναι συνειδητή πράξη εξαπάτησης: υπάρχει πρόθεση, γνώση της αλήθειας και σκοπός να παρουσιαστεί κάτι διαφορετικό. Οι σκύλοι, όμως, δεν αξιολογούν την ειλικρίνεια με ηθικούς όρους. Αντιλαμβάνονται τον κόσμο μέσα από εμπειρίες, συνήθειες και επαναλήψεις.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Εορτολόγιο: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα Σάββατο 24 Ιανουαρίου

Για έναν σκύλο, το «ψέμα» δεν είναι μια ηθική έννοια αλλά μια ασυνέπεια: όταν κάτι που λέμε ή κάνουμε δεν οδηγεί στο αποτέλεσμα που έχει μάθει να περιμένει. Αν αυτή η ασυνέπεια επαναλαμβάνεται, ο σκύλος αρχίζει να αλλάζει τη συμπεριφορά του.

Τι δείχνει η επιστήμη

Μια μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Κιότο στην Ιαπωνία έδειξε ότι οι σκύλοι μπορούν να αντιληφθούν πότε ένας άνθρωπος δεν είναι αξιόπιστος και σταματούν να ακολουθούν τις οδηγίες του. Στο πείραμα, οι σκύλοι δέχθηκαν τρεις γύρους υποδείξεων:

1. Ο ερευνητής έδειξε ένα δοχείο με τροφή. Ο σκύλος ακολούθησε την ένδειξη και βρήκε τη λιχουδιά.

2. Στη συνέχεια, ο ίδιος άνθρωπος έδειξε ένα άδειο δοχείο. Ο σκύλος ακολούθησε ξανά, αλλά δεν βρήκε τίποτα.

3. Την τρίτη φορά, όταν ο ερευνητής έδειξε ένα άλλο δοχείο, οι περισσότεροι σκύλοι δίστασαν, δείχνοντας ότι είχαν μάθει πως ο άνθρωπος ίσως δεν ήταν αξιόπιστος.

Αυτό δείχνει ότι οι σκύλοι δεν εμπιστεύονται τυφλά τους ανθρώπους, αλλά παρατηρούν μοτίβα και παίρνουν αποφάσεις βάσει εμπειριών.

Η δύναμη της παρατήρησης

Οι σκύλοι είναι εξαιρετικοί στην ανάγνωση της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Μπορούν να αντιλαμβάνονται τις εκφράσεις του προσώπου, τη στάση του σώματος και τον τόνο της φωνής. Συχνά δίνουν μεγαλύτερη σημασία σε αυτά τα μη λεκτικά σήματα παρά στις λέξεις.

Για παράδειγμα, αν πούμε «όχι» με χαρούμενο τόνο, πολλοί σκύλοι θα το αντιληφθούν ως θετικό μήνυμα. Αντίθετα, ένα «μπράβο» με αυστηρή φωνή μπορεί να τους μπερδέψει ή να τους αγχώσει. Έτσι, όταν τα λόγια μας δεν ταιριάζουν με τη γλώσσα του σώματος, ο σκύλος συνήθως εμπιστεύεται τα δεύτερα.

Μνήμη και εμπειρία

Οι σκύλοι έχουν καλή μνήμη, ειδικά όταν συνδέεται με ανταμοιβές ή απογοήτευση. Αν πούμε πολλές φορές «πάμε βόλτα» χωρίς να ακολουθήσει βόλτα, ο σκύλος θα σταματήσει να ενθουσιάζεται. Δεν θα σκεφτεί ότι τον λέμε ψέματα, αλλά θα απομυθοποιήσει τη λέξη.

Έρευνες στην εκπαίδευση δείχνουν ότι όταν κάποιος δείχνει επανειλημμένα λάθος κατεύθυνση για μια λιχουδιά, ο σκύλος σταδιακά παύει να τον εμπιστεύεται και αρχίζει να βασίζεται περισσότερο στις αισθήσεις του. Αυτό δείχνει ότι αξιολογεί την αξιοπιστία μας με βάση το παρελθόν.

Εμπιστοσύνη και δεσμός

Η σχέση ανθρώπου–σκύλου βασίζεται σε εμπιστοσύνη. Όταν αυτή η εμπιστοσύνη κλονίζεται, ο σκύλος μπορεί να γίνει πιο επιφυλακτικός, λιγότερο συνεργάσιμος ή ακόμα και αγχωμένος. Μικρά «αθώα ψέματα», όπως το να τον φωνάζουμε για να τον βάλουμε στο μπάνιο, μπορεί να έχουν μακροπρόθεσμες συνέπειες.

Ο σκύλος μαθαίνει ότι το κάλεσμα δεν σημαίνει πάντα κάτι ευχάριστο, και την επόμενη φορά μπορεί να διστάσει να έρθει. Όχι από πείσμα, αλλά επειδή προσαρμόζει τη συμπεριφορά του με βάση την εμπειρία.

Καταλαβαίνουν οι σκύλοι τις προθέσεις μας;

Δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι οι σκύλοι κατανοούν την έννοια της πρόθεσης όπως εμείς. Ωστόσο, φαίνεται ότι αντιλαμβάνονται πότε είμαστε αγχωμένοι ή αναποφάσιστοι. Η όσφρησή τους μπορεί να ανιχνεύσει αλλαγές στις ορμόνες μας, όπως αυτές που σχετίζονται με το στρες ή τον ενθουσιασμό.

Μπορούν να καταλάβουν όταν μιλάμε γι’ αυτούς;

Έρευνες δείχνουν ότι οι σκύλοι μπορούν να καταλάβουν πότε συζητάμε για αυτούς. Έτσι, αν προσπαθούμε να τους «ξεγελάσουμε» ενώ νιώθουμε ενοχή ή αμφιβολία, είναι πιθανό να το αντιληφθούν. Όχι επειδή καταλαβαίνουν το ψέμα, αλλά επειδή ανιχνεύουν την αλλαγή στην εσωτερική μας κατάσταση.

Συμπέρασμα

Οι σκύλοι δεν καταλαβαίνουν το ψέμα όπως οι άνθρωποι. Παρ’ όλα αυτά, μπορούν να αντιληφθούν πότε οι πράξεις μας δεν ταιριάζουν με τα λόγια μας. Μέσα από παρατήρηση, μνήμη και εμπειρία, μαθαίνουν πόσο αξιόπιστοι είμαστε και προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους ανάλογα.

Πηγή:topetmou.gr