Νέος πονοκέφαλος για τα νοικοκυριά

Ο πόλεμος στο Ιράν έχει εκτοξεύσει την τιμή του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από το 2022, έχει προκαλέσει ένα κύμα μεγάλης μεταβλητότητας στις αγορές και κρατά «όμηρο» την κράτη, κεντρικές τράπεζες, επιχειρήσεις, αλλά και απλούς πολίτες, λόγω της μεγάλης αβεβαιότηας.

Σε αυτό το κλίμα, η Goldman Sachs προβλέπει 20% υψηλότερες τιμές πετρελαίου για το 2026, ο Guardian γράφει πως δεν αποκλείεται μια αύξηση 220 ευρώ ετησίως στο κόστος καυσίμων καιι οι καταναλωτές νιώθούν ήδη την πίεση στο πορτοφόλι τους.

Παράλληλα, η πρόσφατη κλιμάκωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή αυξάνει την πιθανότητα εκδήλωσης κραδασμών, που θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν την ελληνική οικονομία.

Το εφιαλτικό σενάριο της ΕΤΕ

Στο ενδεχόμενο που το πετρέλαιο παραμείνει στα 100 δολάριο το βαρέλι έως τα τέλη Απριλίου, η Εθνική Τράπεζα ανησυχεί για το σενάριο που ο πληθωρισμός εκτιναχθεί στο 4%.

Δεδομένου ότι το «μπλόκο» στα Στενά του Ορμούζ απειλεί την αγορά με μια νέα εκτεταμένη ενεργειακή κρίση, η τράπεζα στην ανάλυση της κάνει λόγο για ένα «εφιαλτικό» σενάριο, σύμφωνα με το οποίο η ετήσια μεταβολή του ΔΤΚ για τον Μάρτιο και τον Απρίλιο αναμένεται να κυμανθεί στο 3,5-4,0%.

Σε αυτή την περίπτωση, ο πληθωρισμός θα υποχωρήσει ξανά προς το 2,9% κατά το 2ο εξάμηνο του 2026, όταν η τιμή του αργού πετρελαίου αποκλιμακωθεί στα 71 δολάρια/βαρέλι και η τιμή του φυσικού αερίου στα 36 ευρώ/Μwh.

Οι αυξήσεις στα καύσιμα

Το πρώτο σημείο που επηρεάζει τους καταναλωτές είναι το ρεβερβουάρ του αυτοκινήτου τους, καθώς η μεταφορά της αύξησης από την αγορά στο προϊόν είναι σχεδόν άμεση.

H τιμή της βενζίνης κυμαίνεται ήδη πάνω από τα 1,80 ευρώ στα περισσότερα πρατήρια καυσίμων της χώρας, ενώ σε ορισμένες περιπτώσης η τιμή του λίτρου ξεπερνά ακόμα και τα 1,90 ευρώ, επιβαρύνοντας σημαντικά το κόστος των μετακινήσεων.

Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει την επιβολή πλαφόν στα περιθώρια κέρδους, για να συγκρατήσει τα φαινόμενα αισχροκέρδειας, αν και υπάρχουν αντιδράσεις από τον κλάδο.

Τρόφιμα από «χρυσό»

Οι ανατιμήσεις θεωρούνται σχεδόν δεδομένες στα προϊόντα σούπερ μάρκετ, και κυρίως τα τρόφιμα, επιβαρύνοντας τον προϋπολογισμό των νοικοκυριών.

Αξίζει να σημειωθεί πως οι ανατιμήσεις στα είδη διατροφής παραμένουν μεγάλο πρόβλημα, δεδομένου ότι ο συγκεκριμένος δείκτης αυξήθηκε 5,2% τον Φεβρουάριο, δίνοντας ώθηση στον πληθωρισμό του Φεβρουαρίου στο 2,7% από 2,5% τον Ιανουάριο.

Όπως δείχνουν τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι μεγαλύτερες ανατιμήσεις στα τρόφιμα και είδη διατροφής καταγράφηκαν, μεταξύ άλλων, σε: Μοσχάρι (25,6%), σοκολάτες (16,7%), καφέ (15%), φρούτα (13,5%), αρνί και κατσίκι (12,1%), μαργαρίνη (9,2%), λαχανικά (7,2%), πουλερικά (6,5%), ψάρια (5,4%), παρασκευάσματα με βάση το κρέας (4,5%) και γαλακτοκομικά και αβγά (3,2%). Στον αντίποδα, υπήρξαν μειώσεις τιμών, μεταξύ άλλων, σε: Ελαιόλαδο (27,4%), άλλα βρώσιμα έλαια (11,9%) και ζυμαρικά (5,2%).

Η ανησυχία της ΕΚΤ

Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου λόγω του πολέμου στο Ιράν έχει αναζωπυρώσει τους φόβους ότι ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη θα καταγράψει απότομη αύξηση και ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα αναθεωρήσει τη νομισματική της πολιτική.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει πως εάν η κρίση στις τιμές ενέργειας εξαπλωθεί στους μισθούς και το κόστος υπηρεσιών, ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη θα μπορούσε να ξεπεράσει τον στόχο που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, στο 2% και τότε η ΕΚΤ ενδεχομένως να «επιστρέψει» σε αύξηση των επιτοκίων.

#ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ