Από το χωράφι στο πιάτο των τουριστών – Μπορεί η Κρήτη να κερδίσει το στοίχημα της βιώσιμης γαστρονομίας;

Τι δήλωσε στο ραδιόφωνο του CRETAONE 102,3 ο καθηγητής του ΕΛΜΕΠΑ Γιώργος Απλαδάς

Τη δυναμική αλλά και τις σοβαρές αδυναμίες στη διασύνδεση γαστρονομίας και τουρισμού στην Κρήτη ανέδειξε ο Καθηγητής του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου (ΕΛΜΕΠΑ) Γιώργος Απλαδάς, υπογραμμίζοντας ότι ήρθε επιτέλους η ώρα να περάσουμε από τη θεωρία στην πράξη.

Ο καθηγητής, μιλώντας στο ραδιόφωνο του CRETAONE 102,3 και στον Γιάννη Ραψομανίκη, τόνισε ότι το νησί διαθέτει ήδη ισχυρά θεμέλια, βαθιά γαστρονομική παράδοση, ποιοτικά τοπικά προϊόντα και συνεχώς ενισχυόμενη τουριστική δυναμική. Το κρίσιμο ζητούμενο, όμως, παραμένει η αξιοποίηση αυτών των πλεονεκτημάτων μέσα από ένα οργανωμένο και μετρήσιμο αναπτυξιακό μοντέλο.

Ο τουρίστας θέλει να γευτεί τον τόπο μας

Η βιώσιμη γαστρονομία δεν μπορεί να παραμένει σε επίπεδο επικοινωνίας ή branding. «Μπορεί να αποτελέσει αναπτυξιακό εργαλείο μόνο όταν πάψει να είναι αφήγημα και αποκτήσει δομή, στρατηγική και μετρήσιμο αποτέλεσμα», τόνισε ο κ. Απλαδάς. Η Κρήτη, άλλωστε, δεν ξεκινά από το μηδέν, διαθέτει ισχυρή πολιτιστική ταυτότητα, μακρά ιστορία στον τουρισμό και εμβληματικές επενδύσεις που σημάδεψαν περιοχές όπως ο Άγιος Νικόλαος.

Σε αντίθεση με το παρελθόν, όπου κυριαρχούσαν «διεθνοποιημένα» μενού, ο σύγχρονος τουρίστας αναζητά αυθεντικότητα, εμπειρία και τοπική ταυτότητα. «Ο επισκέπτης δεν θέλει πια σνίτσελ και κοτόπουλο σουπρέμ. Θέλει να γευτεί τον τόπο που επισκέπτεται», είπε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η κρητική ντομάτα και τα παραδοσιακά τυριά αποτελούν το βασικό συγκριτικό πλεονέκτημα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Η Καρυστιανού διέκοψε τη συνεργασία με τον δικηγόρο της, λίγο πριν αρχίσει η δίκη για τα Τέμπη

Κι όμως, ένα από τα πιο οξυμένα προβλήματα που εντοπίζονται είναι η απουσία οργανωμένης σύνδεσης μεταξύ πρωτογενούς τομέα και τουριστικών επιχειρήσεων. «Δεν υπάρχει σταθερή και συστηματική τροφοδοσία των ξενοδοχείων από τοπικούς παραγωγούς καθ’ όλη τη διάρκεια της σεζόν. Αυτό δημιουργεί ένα κενό που καλύπτεται από εισαγόμενα προϊόντα», εξήγησε. Το υψηλότερο κόστος των τοπικών προϊόντων επιδεινώνει την κατάσταση, οδηγώντας επιχειρήσεις σε επιλογές που υποβαθμίζουν την ποιότητα, έστω κι αν το αποτέλεσμα φαίνεται «οπτικά» το ίδιο.

Καλό προϊόν, κακή παρουσίαση και κανείς δεν ξέρει να αφηγηθεί την ιστορία του

Παρά την ύπαρξη αξιόλογων παραγωγών, συχνά απουσιάζει ο επαγγελματισμός στη συσκευασία και το branding. «Δεν αρκεί να έχεις ένα καλό προϊόν. Πρέπει να είναι και σωστά παρουσιασμένο, με σύγχρονη αισθητική και πρακτική συσκευασία», σημείωσε ο καθηγητής, φέρνοντας παραδείγματα από το εξωτερικό όπου η συσκευασία λειτουργεί ως διαχρονικό αντικείμενο χρήσης. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη δημιουργίας μιας ενιαίας ταυτότητας με αναφορά στην Κρήτη, χωρίς να χάνεται η επιμέρους ταυτότητα κάθε παραγωγού.

Ο επισκέπτης, εξάλλου, δεν αρκείται στη δοκιμή ενός προϊόντος, θέλει να γνωρίσει την παραγωγή του, τον τόπο και τους ανθρώπους πίσω από αυτό. Ωστόσο, οι επισκέψιμοι χώροι συχνά δεν πληρούν βασικές προδιαγραφές φιλοξενίας, υπονομεύοντας την εμπειρία. «Δεν είναι μόνο να ανοίξεις έναν χώρο στο κοινό. Πρέπει να παρέχεις ολοκληρωμένες υπηρεσίες, με ποιότητα και επαγγελματισμό», ανέφερε.

Κομβικό ρόλο στην επίλυση των προβλημάτων παίζει η εκπαίδευση σε όλα τα επίπεδα, από τον παραγωγό έως τον εργαζόμενο στον τουρισμό. «Δεν αρκεί να προσφέρεις ένα προϊόν. Πρέπει να ξέρεις να το παρουσιάσεις, να αφηγηθείς την ιστορία του, να εξηγήσεις γιατί είναι μοναδικό», είπε ο κ. Απλαδάς, δίνοντας έμφαση στο storytelling. Η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού και η αλλαγή των εργασιακών συνθηκών καθιστούν, κατά την άποψή του, αναγκαία τη δημιουργία νέων μοντέλων κατάρτισης.

Αποσπασματικές δράσεις, θεσμικά εμπόδια και το 2030 πλησιάζει

Σημαντικά εμπόδια εντοπίζονται και σε θεσμικό επίπεδο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η τσικουδιά, όπου οι παραγωγικοί περιορισμοί δυσχεραίνουν κάθε προσπάθεια οργανωμένης εμπορικής αξιοποίησης. «Δεν μπορείς να μιλάς για εξαγωγές όταν η παραγωγή περιορίζεται χρονικά και θεσμικά», τόνισε.

Παρά τις μεμονωμένες πρωτοβουλίες, οι δράσεις παραμένουν αποσπασματικές. Αυτό που λείπει είναι ο συντονισμός και μια ενιαία στρατηγική με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων, ακόμη και κρατικές πρωτοβουλίες υλοποιούνται χωρίς ευρεία ενημέρωση, δημιουργώντας ασυνέχειες και περιορισμένη αποτελεσματικότητα.

Η Κρήτη έχει ήδη αναγνωριστεί ως γαστρονομική περιφέρεια της Ευρώπης. Αλλά αυτό, όπως τόνισε ο κ. Απλαδάς, δεν αρκεί. «Το ζητούμενο δεν είναι οι διακρίσεις, αλλά τι κάνουμε μετά από αυτές». Η απάντηση, με ορίζοντα το 2030, περνά από άμεση καταγραφή, σχεδιασμό και υλοποίηση δράσεων. Χωρίς άλλες αναβολές.

Δείτε τη συνέντευξη: