Ο δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω και στέλεχος της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ φιλοξενήθηκε στην εκπομπή «Μαζί» με τη Μαρία Ορφανάκη και τον Δημήτρη Κανάκη, αναλύοντας σε βάθος όλες τις πτυχές της επικαιρότητας

Από το πολιτικό τοπίο και τη στεγαστική κρίση, μέχρι τις δομικές αλλαγές στη Δικαιοσύνη, τους ελέγχους στην αγορά και το ευρωπαϊκό αδιέξοδο, η συζήτηση κάλυψε το σύνολο των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η σύγχρονη ελληνική κοινωνία.

Το πολιτικό τοπίο, τα τρία συναισθήματα και το μάθημα της Σερβίας

Η ανάγνωση του πολιτικού σκηνικού δεν εξαντλείται στους παραδοσιακούς διαχωρισμούς, καθώς τα ποιοτικά στοιχεία των δημοσκοπήσεων καταγράφουν μια κοινωνία χωρισμένη σε τρεις διακριτούς πόλους, οι οποίοι εκφράζουν διαφορετικά συναισθήματα. Η «κοινωνία του φόβου», που αγγίζει το 30%, εκφράζεται από τη Νέα Δημοκρατία, η οποία καλλιεργεί τη συντήρηση και την αποφυγή του ρίσκου. Παράλληλα, ένα αντίστοιχο 30% αποτελεί την «κοινωνία της οργής», έναν χώρο στον οποίο προσπάθησε αρχικά να απευθυνθεί ο Αλέξης Τσίπρας, χάνοντας ωστόσο στην πορεία το στίγμα του. Τέλος, το υπόλοιπο 30% συγκροτεί την «κοινωνία της ελπίδας», το ακροατήριο δηλαδή στο οποίο απευθύνεται το ΠΑΣΟΚ.

Στο πλαίσιο αυτό, σχολιάστηκε η στάση του Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος επέστρεψε στο πολιτικό προσκήνιο χωρίς να έχει διευκρινίσει αν λειτουργεί ως δύναμη ανάσχεσης στον προοδευτικό χώρο ή αν κομίζει κάτι πραγματικά νέο. Την ίδια ώρα, η νεότερη γενιά νιώθει αποστασιοποιημένη και μόνη, φέροντας ωστόσο ευθύνη για την αποχή της από τα κοινά, καθώς η απουσία δράσης αφήνει τους άλλους να αποφασίζουν για το μέλλον της.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ουσιαστικής αμεσοδημοκρατίας αναδείχθηκε το φοιτητικό κίνημα στη Σερβία. Εκεί, οι φοιτητές δεν λειτούργησαν ως πολιτικοί μεσσίες ούτε έθεσαν υποψηφιότητα οι ίδιοι. Αντίθετα, μέσα από αμεσοδημοκρατικές συνελεύσεις επέλεξαν τους πιο ικανούς από κάθε επαγγελματικό χώρο, προτάσσοντας τα κοινωνικά προβλήματα έναντι των εθνικών και γεωπολιτικών αγκυλώσεων. Στον αντίποδα, κινητοποιήσεις όπως αυτές στη Γαλλία κινδυνεύουν να χάσουν το μήνυμά τους όταν διολισθαίνουν σε επεισόδια και καταστροφές.

Δημογραφική κατάρρευση και στεγαστική κρίση

Το δημογραφικό πρόβλημα αποτελεί υπαρξιακή απειλή για τη χώρα και απαιτεί άμεσες, στοχευμένες παρεμβάσεις. Πρώτιστον, χρειάζεται πλήρης υγειονομική κάλυψη του συνολικού κόστους για τις διαδικασίες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Επιπλέον, είναι αναγκαία η δημιουργία υποδομών προσχολικής φροντίδας από την πολιτεία και την αυτοδιοίκηση με διευρυμένα ωράρια, όπως από τις 9 το πρωί έως τις 6 το απόγευμα, ώστε να υποστηρίζονται έμπρακτα τα εργαζόμενα ζευγάρια. Παράλληλα, απαιτείται η παροχή ουσιαστικών οικονομικών κινήτρων και η άρση των γραφειοκρατικών αγκυλώσεων που εμπόδιζαν παλαιότερες πρωτοβουλίες δήμων για τη χορήγηση επιδομάτων σε νέες οικογένειες.

Στο πεδίο της στέγης, το ΠΑΣΟΚ προτείνει τη θεσμοθέτηση της «Κοινωνικής Κατοικίας» στα πρότυπα του παλαιού Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας αλλά και ευρωπαϊκών πόλεων, όπως η Βιέννη όπου το 40% των κατοικιών είναι κοινωνικές. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την αξιοποίηση των 150.000 αχρησιμοποίητων ακινήτων του Δημοσίου, καθώς και με την άσκηση πίεσης στους servicers για την ενεργοποίηση των δεκάδων χιλιάδων κλειστών ακινήτων που κατέχουν. Ταυτόχρονα, κρίνεται απαραίτητη η αυστηροποίηση των περιορισμών στο Airbnb και στην Golden Visa, ώστε να αποτραπεί η μετατροπή των αστικών κέντρων σε τουριστικά γκέτο και η αλόγιστη εκτόξευση των ενοικίων.

Ακρίβεια, έλεγχος της αγοράς και επικοινωνιακή στρατηγική

Για την καταπολέμηση της ακρίβειας απαιτούνται μέτρα τόσο στην ενίσχυση του εισοδήματος όσο και στη συγκράτηση των δαπανών. Η δίκαιη διανομή του παραγόμενου πλούτου μπορεί να διασφαλιστεί με την επαναφορά της 13ης σύνταξης και του 13ου μισθού σταδιακά εντός της τετραετίας.

Παράλληλα, είναι απαραίτητος ο ουσιαστικός έλεγχος της αγοράς και η πάταξη των καρτέλ από την Επιτροπής Ανταγωνισμού, καθώς παρατηρούνται καθυστερημένοι έλεγχοι στην ακτοπλοΐα, αλλά και φαινόμενα όπου μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ χρησιμοποιούν ενδιάμεσες εταιρείες για να πολλαπλασιάζουν τα περιθώρια κέρδους τους, πληρώνοντας πρόστιμα δυσανάλογα μικρά σε σχέση με τα υπερκέρδη τους. Τέλος, η μείωση του ΦΠΑ σε βασικά καταναλωτικά αγαθά αποτελεί επιτακτική ανάγκη, καθώς η οριζόντια επιβολή του επιβαρύνει δυσανάλογα τα ασθενέστερα νοικοκυριά.

Όσον αφορά την εικόνα του ΠΑΣΟΚ, επισημάνθηκε η ανάγκη για δραστική βελτίωση στην επικοινωνιακή στρατηγική του. Η επικοινωνία οφείλει να οδηγεί τη συζήτηση στα πραγματικά προβλήματα των πολιτών και να μην αναλώνεται σε ερωτήματα περί κομματικών συνεργασιών και δημοσκοπικών ποσοστών.

Αλλαγές στη Δικαιοσύνη και η διαφάνεια στους θεσμούς

Η απουσία εσωτερικής αξιολόγησης στον θεσμό της Δικαιοσύνης αποτελεί κομβικό πρόβλημα. Ενώ υφίσταται πειθαρχικός έλεγχος, δεν υπάρχει μηχανισμός ποιοτικής αξιολόγησης των δικαστικών αποφάσεων, της ορθής ερμηνείας των νόμων και της κατάρτισης των δικαστών, με αποτέλεσμα η εξέλιξη να βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην επετηρίδα.

Για την επιλογή της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων προτείνεται η υιοθέτηση ενός μοντέλου αντίστοιχου με αυτό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Σε αυτό το πλαίσιο, μια ανεξάρτητη επιτροπή ειδικών και εμπειρογνωμόνων θα αξιολογεί και θα προτείνει μια δεξαμενή υποψηφίων, από την οποία στη συνέχεια το Υπουργικό Συμβούλιο θα πραγματοποιεί την τελική επιλογή, καταργώντας τη λογική των αρεστών.

Σχετικά με την καθυστέρηση στην απονομή δικαιοσύνης και με αφορμή υποθέσεις όπως το θανατηφόρο τροχαίο στα Χανιά, διευκρινίστηκε ότι η επιστροφή αδειών οδήγησης ή οι διοικητικές παραλείψεις βαραίνουν τους εσωτερικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς της Ελληνικής Αστυνομίας και της Διοίκησης. Το κράτος οφείλει να διενεργεί άμεσα εσωτερικούς ελέγχους και να αποδίδει ευθύνες, αντί να μεταθέτει τα πάντα στη Δικαιοσύνη.

Φοροδιαφυγή, ψηφιακά εργαλεία και η υπόθεση Pizza Fan

Με αφορμή τις πρόσφατες αποκαλύψεις για εκτεταμένη φοροδιαφυγή σε μεγάλες αλυσίδες εστίασης, τονίστηκε η ανάγκη αποτελεσματικότερης αξιοποίησης των ψηφιακών συστημάτων. Μέσω της πλατφόρμας myDATA, η διασταύρωση αγορών και πωλήσεων επιτρέπει τον άμεσο εντοπισμό παράδοξων δυσαρμονιών, όπως για παράδειγμα τις υψηλές αγορές πρώτων υλών με υποδηλωμένες πωλήσεις.

Οι ελεγκτικές αρχές δεν πρέπει να περιμένουν να περάσουν τέσσερα χρόνια ή να υπάρξει επώνυμη καταγγελία για να παρέμβουν, αλλά να αξιοποιούν τα διαθέσιμα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο για την άμεση και προληπτική δράση τους.

Ευρωπαϊκό αδιέξοδο, παραγωγική βάση και ο στόχος του ΠΑΣΟΚ

Στο πεδίο της μακροοικονομίας, επισημάνθηκε ότι η Ευρώπη και η Ελλάδα παραμένουν εγκλωβισμένες σε μια αδιέξοδη λογική διαρκών περιοριστικών πολιτικών και περικοπών. Η αντιμετώπιση των ελλειμμάτων δεν επιτυγχάνεται μόνο με τη λιτότητα, αλλά με την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγικής βάσης.

Ενώ οι ΗΠΑ και η Κίνα επενδύουν τεράστια κεφάλαια στην τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη, η Ευρώπη αρκείται απλώς στη νομική της ρύθμιση. Στην Ελλάδα, παρά τις επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, η απουσία υποδομών αποθήκευσης οδηγεί στο να εξάγεται φθηνή ενέργεια το μεσημέρι στη Βουλγαρία και να επανεισάγεται ακριβά το βράδυ.

Κλείνοντας, υπογραμμίστηκε ότι ο πολιτικός στόχος του ΠΑΣΟΚ δεν είναι οι τεχνητές συγκολλήσεις κορυφής με άλλα κόμματα, αλλά η οικοδόμηση μιας ευρείας κοινωνικής συμμαχίας με τα μεσαία και δημιουργικά στρώματα, που θα καταστήσει τη σοσιαλδημοκρατία την πρωταγωνιστική δύναμη για την αλλαγή στη χώρα.