Αυθαίρετα: Νέο ψηφιακό σύστημα ελέγχων φέρνει αυστηρά πρόστιμα και διαρκή παρακολούθηση

Ο πολεοδομικός σχεδιασμός 

Τη δημιουργία ενός νέου ψηφιακού συστήματος που θα επιτρέπει τον σχεδόν άμεσο εντοπισμό αυθαίρετων κατασκευών σε ολόκληρη τη χώρα προαναγγέλλει ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ), Γιώργος Στασινός, επισημαίνοντας ότι η αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης περνά πλέον σε μια νέα εποχή, με τη συνδρομή της Τεχνητής Νοημοσύνης, των δορυφορικών εικόνων και των drones.

Σε συνέντευξή του στην «Κυκλαδική», ο κ. Στασινός υπογραμμίζει ότι η αυθαίρετη δόμηση εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για το δομημένο περιβάλλον, ιδιαίτερα σε περιοχές υψηλής αναπτυξιακής πίεσης, όπως οι Κυκλάδες. Όπως αναφέρει, το νέο σύστημα που αναπτύσσει το ΤΕΕ θα συγκρίνει αυτόματα τα στοιχεία των πολεοδομικών αρχείων και του συστήματος e-Άδειες με την πραγματική εικόνα κάθε περιοχής, εντοπίζοντας άμεσα νέες κατασκευές ή επεκτάσεις που δεν έχουν δηλωθεί.

Στασινός ΤΕΕ

Ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ), Γιώργος Στασινός,

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Θρήνος στο παγκόσμιο μπάσκετ: Πέθανε ο πρώην παίκτης του «Ηράκλειο» Χοσέ «Πικουλίν» Ορτίθ

«Σε λίγους μήνες από σήμερα τα αυθαίρετα θα τα πιάνουμε σχεδόν ζωντανά και κανείς δεν θα μπορεί να παρανομήσει», σημειώνει χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι όταν εντοπίζεται πιθανή αυθαιρεσία θα ενεργοποιείται άμεσα διαδικασία ελέγχου από Ελεγκτή Δόμησης.

Συγκεκριμένα ανέφερε:

Σε λίγους μήνες από σήμερα, τα αυθαίρετα θα τα πιάνουμε σχεδόν “ζωντανά” και κανείς δεν θα μπορεί να παρανομήσει. Θα υπάρχει ένα καινοτόμο σύστημα εντοπισμού που αναπτύσσουμε, το οποίο θα βοηθά το κράτος να εντοπίζει αυθαίρετα κτίσματα με αντικειμενικό και πλήρως αυτοματοποιημένο τρόπο. Αξιοποιούμε προηγμένες τεχνολογίες αιχμής, όπως δορυφορικές εικόνες, εναέρια φωτογράφηση με drones και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (GIS), ενώ η ανάλυση των δεδομένων θα γίνεται με χρήση τεχνητής νοημοσύνης (AI).

Το σύστημα θα συγκρίνει αυτόματα την πραγματική εικόνα κάθε περιοχής με τα στοιχεία των πολεοδομικών αρχείων και του e-Άδειες, εντοπίζοντας ακαριαία νέα κτίσματα, επεκτάσεις ή κατασκευές που δεν έχουν δηλωθεί. Αν εντοπίζεται αυθαιρεσία, θα χτυπά “κόκκινος συναγερμός” για άμεσο έλεγχο από Ελεγκτή Δόμησης. Τα πρόστιμα θα είναι πολύ βαριά και κανείς δεν θα μπορεί να ξεφύγει.

Τι είπε για τους ελέγχους

Σε ερώτημα αν υπάρχουν επαρκείς μηχανισμοί ώστε οι έλεγχοι να γίνονται πραγματικά ανεξάρτητα και ουσιαστικά και όχι απλώς ως μια τυπική διαδικασία «σφραγίδας» ο κ. Στασινός απάντησε:

Σε ό,τι αφορά τους ελέγχους που γίνονται από μηχανικούς, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας έχει διασφαλίσει και τα δύο ζητούμενα: τη διαφάνεια και την ουσία. Η ανεξαρτησία των ελέγχων δεν είναι ζήτημα πρόθεσης, είναι ζήτημα συστημικού σχεδιασμού.

Ήμασταν οι πρώτοι που μιλήσαμε για την ψηφιοποίηση των συστημάτων, ακριβώς για να κάνουμε τη δουλειά του μηχανικού πιο εύκολη, ώστε να μην λειτουργεί ως “συλλέκτης βεβαιώσεων” αλλά να επικεντρώνεται στο καθαρά επιστημονικό του έργο. Παραμένουμε ο φορέας που οδηγεί τη χώρα στην ψηφιακή μετάβαση, επειδή η ψηφιοποίηση είναι ο μόνος τρόπος για να εμπιστευθούν οι πολίτες ότι η δουλειά γίνεται με ίσους όρους και σε ένα σύγχρονο περιβάλλον.

Σήμερα, οι μηχανικοί όχι μόνο μελετούν και πολλές φορές κατασκευάζουν ή επιβλέπουν τις κατασκευές, αλλά κάνουν πλέον και όσα η Πολιτεία αδυνατεί να πράξει με ίδια μέσα: ελέγχουν και διασφαλίζουν τη νομιμότητα και την ασφάλεια των κτιρίων, καταχωρώντας τα πορίσματά τους στα ηλεκτρονικά συστήματα.

Αυτό διασφαλίζεται κατά κύριο λόγο από το e- adeies, την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, τη δήλωση αυθαιρέτων και τη βεβαίωση μηχανικού. Η διαδικασία είναι θωρακισμένη με συγκεκριμένους, αυστηρούς ψηφιακούς οδηγούς (check-lists) που δεν αφήνουν περιθώριο για υποκειμενικές κρίσεις ή εκπτώσεις. Θέλω να είμαι ξεκάθαρος: οι μηχανικοί εργάζονται με υψηλή επιστημοσύνη, σύγχρονα εργαλεία και βαθιά συναίσθηση της σημασίας του ρόλου τους.

Παρά το γεγονός ότι η Πολιτεία οφείλει να αναγνωρίσει εμπράκτως το μέγεθος αυτής της ευθύνης σε σχέση με τις αμοιβές τους. Το ΤΕΕ διεκδικεί τη δίκαιη αμοιβή των μηχανικών, όχι ως χάρη, αλλά ως πρόσθετο θεσμικό ανάχωμα προστασίας του έργου τους. Αλλά σε κάθε περίπτωση οι μηχανικοί κάνουν τη δουλειά τους και την κάνουν καλά. Σας διαβεβαιώνω ότι κανένας σοβαρός επαγγελματίας δεν θα ρίσκαρε την άδεια ασκήσεως επαγγέλματος, την ποινική του ευθύνη και την αξιοπρέπειά του για μια τυπική “σφραγίδα”. Οι μηχανικοί επιτελούν γενικά το καθήκον τους με επιστημονική ευθύνη. Και όταν υπάρχουν λίγες, μεμονωμένες περιπτώσεις που ξεφεύγουν από τη λογική και την υπευθυνότητα, όταν υπάρχουν καταγγελίες και αποδείξεις, αντιμετωπίζονται αυστηρά.

Εκεί που εντοπίζονται καθυστερήσεις ή δυσλειτουργίες, αυτές πλέον οφείλονται σχεδόν αποκλειστικά στην υποστελέχωση των δημόσιων Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) ή κάποιων γνωμοδοτικών οργάνων της διοίκησης, που καλούνται να επεξεργαστούν τα πορίσματα ή δίνουν εγκρίσεις ή προεγκρίσεις σε άλλες φάσεις της διαδικασίας – και όχι στο σώμα των Ελεγκτών.

Αντιμετώπιση καταγγελιών

Ο πρόεδρος του ΤΕΕ αποδίδει τις καθυστερήσεις που συχνά παρατηρούνται στην αντιμετώπιση καταγγελιών για παράνομες κατασκευές κυρίως στις ελλείψεις προσωπικού των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ), τονίζοντας ότι το υφιστάμενο μοντέλο λειτουργίας των υπηρεσιών αυτών χρειάζεται ριζική αναδιοργάνωση. Επαναλαμβάνει, μάλιστα, την πρότασή του για τη δημιουργία μιας ενιαίας, καθετοποιημένης δομής υπό το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ώστε να διασφαλίζεται η ομοιόμορφη εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας σε όλη τη χώρα.

Αναφερόμενος στον θεσμό των Ελεγκτών Δόμησης, ο κ. Στασινός κάνει λόγο για μία από τις πιο επιτυχημένες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών, επισημαίνοντας ότι οι έλεγχοι πραγματοποιούνται πλέον με ταχύτητα και διαφάνεια μέσω ηλεκτρονικής κλήρωσης πιστοποιημένων μηχανικών. Σύμφωνα με τον ίδιο, η διαδικασία έχει συμβάλει σημαντικά στη μείωση της παραβατικότητας στις νέες οικοδομές.

Ο πολεοδομικός σχεδιασμός

Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η οριστική αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης συνδέεται άμεσα με την ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού της χώρας. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρεται στην πρόοδο των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων, καθώς και στην καταγραφή του οδικού δικτύου που προϋπήρχε του 1977, έργα που, όπως λέει, θα ενισχύσουν την ασφάλεια δικαίου και θα περιορίσουν τις αμφισβητήσεις γύρω από τη δόμηση εκτός σχεδίου.

«Η ψηφιοποίηση είναι ο μεγαλύτερος σύμμαχος της ισονομίας», τονίζει, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η συνδυασμένη λειτουργία των ψηφιακών εργαλείων, του πολεοδομικού σχεδιασμού και των νέων μηχανισμών ελέγχου θα επιτρέψει την αποτελεσματικότερη προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και του ιδιαίτερου χαρακτήρα περιοχών, όπως οι Κυκλάδες.