Οι κοινωνικές υπηρεσίες παραμένουν υποστελεχωμένες, γεγονός που επιβραδύνει σημαντικά τις διαδικασίες

«Οι υποψήφιοι γονείς ζητούν συγκεκριμένο φύλο, χρώμα, ακόμη και φυλή», επισημαίνει η Μαίρη Θεοδωροπούλου, ιδρύτρια του Κέντρου Ερευνών «Ρίζες», μιλώντας στην εκπομπή «Live με την Αντιγόνη» στον Cretaone 102,3, αναδεικνύοντας τις στρεβλώσεις αλλά και τις μεγάλες προκλήσεις στον τομέα της υιοθεσίας και της αναδοχής.

Όπως τόνισε χαρακτηριστικά, «δεν πρέπει να λένε θέλω να υιοθετήσω, αλλά μπορώ να υιοθετήσω». Οι υποψήφιοι γονείς οφείλουν να αναρωτηθούν αν μπορούν πραγματικά να αντέξουν συναισθηματικά το να γίνουν γονείς ενός παιδιού που δεν είναι βιολογικά δικό τους. «Όσο πιο προετοιμασμένοι είναι, τόσο καλύτερα θα εξελιχθεί και η υιοθεσία», σημειώνει.

Χιλιάδες αιτήσεις – ελάχιστα παιδιά

Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: μέσα στο 2025 έχουν κατατεθεί περίπου 3.000 αιτήσεις για υιοθεσία, ενώ μόλις 4 παιδιά κάτω των 3 ετών είναι αυτή τη στιγμή ελεύθερα για υιοθεσία. Την ίδια ώρα, οι κοινωνικές υπηρεσίες παραμένουν υποστελεχωμένες, γεγονός που επιβραδύνει σημαντικά τις διαδικασίες.
Η κ. Θεοδωροπούλου υπογραμμίζει ότι «όταν λέμε παιδί, εννοούμε οποιοδήποτε παιδί», ωστόσο πολλοί γονείς έχουν στο μυαλό τους ένα ιδεατό πρότυπο που δεν μπορεί να υπάρξει «επί παραγγελία». «Δεν μπορούμε να ελέγξουμε το χρώμα, τη φυλή ή αν ένα παιδί είναι απολύτως υγιές», τονίζει.

Αναδοχή και υιοθεσία: δύο διαφορετικοί θεσμοί

Η ιδρύτρια του Κέντρου «Ρίζες» ξεκαθαρίζει ότι η αναδοχή δεν ταυτίζεται με την υιοθεσία. Πρόκειται για έναν θεσμό με σαφή στόχο τη στήριξη του παιδιού και, όπου αυτό είναι εφικτό, την επιστροφή του στη βιολογική του οικογένεια.

«Δεν πρέπει κάποιος να ξεκινά την αναδοχή με σκοπό την υιοθεσία», τονίζει, εξηγώντας ότι το παιδί μπορεί να επιστρέψει στην οικογένειά του και αυτό αποτελεί βασική προϋπόθεση του θεσμού. Σε αρκετές περιπτώσεις, παιδιά ζουν σε ανάδοχες οικογένειες διατηρώντας παράλληλα επαφή με τη βιολογική τους μητέρα, χωρίς να τίθεται θέμα υιοθεσίας.
Παρότι στην πράξη ο θεσμός της αναδοχής δεν λειτούργησε πάντα όπως θα έπρεπε, με αποτέλεσμα ορισμένα παιδιά να παραμένουν για χρόνια σε αναδοχή και τελικά να οδηγούνται σε υιοθεσία, η αναδοχή εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εργαλείο προστασίας των παιδιών.

«Δεν παίζει ρόλο το σπίτι, αλλά η οικογένεια»

Η κ. Θεοδωροπούλου επισημαίνει ότι η οικονομική επιφάνεια δεν είναι το καθοριστικό στοιχείο για την επιλογή των θετών γονέων. «Δεν μετράει το πόσο μεγάλο σπίτι έχεις, αλλά το τι οικογένεια θέλεις να δημιουργήσεις», αναφέρει, σημειώνοντας ότι ο νόμος δίνει τη δυνατότητα υιοθεσίας τόσο σε οικογένειες όσο και σε μεμονωμένα άτομα. Προϋπόθεση είναι το σταθερό εισόδημα και η ικανότητα ανατροφής ενός παιδιού.

Τα τραύματα των παράνομων υιοθεσιών

Αναφερόμενη στις παράνομες υιοθεσίες, η κ. Θεοδωροπούλου τονίζει ότι, παρότι έχουν μειωθεί, η λογική της «αγοραπωλησίας» παιδιών, στην Ελλάδα δυστυχώς άφησε βαθιά τραύματα. Πολλοί άνθρωποι ηλικίας 30 έως 40 ετών αναζητούν σήμερα τη βιολογική τους οικογένεια, καθώς υπήρξαν προϊόν τέτοιων πρακτικών.

«Ο άνθρωπος δεν αγοράζεται. Η λογική “θέλω παιδί εδώ και τώρα” είναι τραυματική», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Υπενθυμίζει, μάλιστα, ότι η Ελλάδα έχει πληρώσει ακριβά το παρελθόν της, καθώς περίπου 6.000 παιδιά στάλθηκαν στο εξωτερικό, με τα τραύματά τους να επανέρχονται σήμερα μέσα από την αναζήτηση των ριζών τους.

«Τα παιδιά δεν είναι εμπορεύματα»

Σε χώρες όπου επιτρέπονται ακόμη οι διεθνείς υιοθεσίες, προβλέπεται αυστηρός έλεγχος και φυσική παρουσία των υποψήφιων γονέων στη χώρα προέλευσης του παιδιού. «Τα παιδιά δεν είναι εμπορεύματα για να μπαίνουν σε αεροπλάνα», τονίζει.

Η κοινωνία έχει ρόλο

Η κ. Θεοδωροπούλου επισημαίνει ότι η κοινωνία δεν χρειάζεται μόνο δομές, αλλά κυρίως ανάδοχους γονείς και ουσιαστική στήριξη των ευάλωτων οικογενειών. Οι κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων οφείλουν να παρεμβαίνουν έγκαιρα σε περιπτώσεις κακοποίησης, εξαρτήσεων ή οικονομικής αδυναμίας.

«Ένα παιδί που έχει κακοποιηθεί κουβαλά βαθιά τραύματα και χρειάζεται χρόνο, φροντίδα και θεραπεία», καταλήγει, τονίζοντας ότι η αναδοχή πρέπει να ακουστεί και να συζητηθεί πολύ περισσότερο από την υιοθεσία.