Το φως, η ζέστη και ο αέρας μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα του ελαιολάδου – Τι πρέπει να γνωρίζουν τα νοικοκυριά στην Κρήτη

Το ελαιόλαδο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προϊόντα της κρητικής γης και βασικό συστατικό της καθημερινής διατροφής.

Σε πολλά σπίτια της Κρήτης, το λάδι προέρχεται από οικογενειακούς ελαιώνες ή αγοράζεται σε μεγαλύτερες ποσότητες απευθείας από παραγωγούς.

Ωστόσο, ακόμη και ένα εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο υψηλής ποιότητας μπορεί να χάσει σταδιακά μέρος των χαρακτηριστικών του εάν δεν αποθηκευτεί σωστά.

Και ένα από τα πιο συνηθισμένα λάθη γίνεται μέσα στην ίδια την κουζίνα.

Το λάθος που κάνουν πολλοί στην κουζίνα

Αρκετοί τοποθετούν το μπουκάλι με το ελαιόλαδο δίπλα στην ηλεκτρική κουζίνα, κοντά στον φούρνο ή πάνω σε πάγκο που δέχεται άμεσο ηλιακό φως.

Η επιλογή είναι πρακτική, καθώς το λάδι βρίσκεται πάντα σε κοντινή απόσταση κατά το μαγείρεμα.

Όμως η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε θερμότητα και φως μπορεί να επιταχύνει τις διαδικασίες αλλοίωσης.

Ακόμη και αν το ελαιόλαδο δεν παρουσιάζει αμέσως εμφανή αλλαγή, η ποιότητά του μπορεί να υποβαθμίζεται σταδιακά.

Γιατί το φως επηρεάζει το ελαιόλαδο;

Το ελαιόλαδο περιέχει φυσικές ενώσεις που σχετίζονται με το άρωμα, τη γεύση και τη σταθερότητά του.

Η έκθεση στο φως, ιδιαίτερα όταν είναι παρατεταμένη, μπορεί να επιταχύνει οξειδωτικές αντιδράσεις.

Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους πολλά ποιοτικά ελαιόλαδα διατίθενται σε σκουρόχρωμα γυάλινα μπουκάλια ή μεταλλικές συσκευασίες.

Το διαφανές μπουκάλι δεν σημαίνει ότι το περιεχόμενο είναι κακής ποιότητας, αλλά προσφέρει μικρότερη προστασία από το φως όταν εκτίθεται συνεχώς.

Η θερμότητα είναι ένας ακόμη εχθρός

Η υψηλή θερμοκρασία μπορεί να επιταχύνει τη χημική υποβάθμιση του ελαιολάδου.

Γι’ αυτό δεν είναι καλή ιδέα να αποθηκεύεται δίπλα σε εστίες μαγειρέματος, καλοριφέρ ή άλλες πηγές θερμότητας.

Ιδιαίτερα στην Κρήτη, όπου οι θερμοκρασίες μπορούν να παραμένουν υψηλές για μεγάλο μέρος του χρόνου, χρειάζεται προσοχή και στους αποθηκευτικούς χώρους.

Ένα ντουλάπι που ζεσταίνεται έντονα το καλοκαίρι ή μια αποθήκη με μεγάλη έκθεση στον ήλιο δεν αποτελούν ιδανικές επιλογές.

Τι συμβαίνει όταν το λάδι έρχεται σε επαφή με τον αέρα;

Το οξυγόνο συμμετέχει στις αντιδράσεις οξείδωσης των λιπαρών ουσιών.

Όταν ένα δοχείο παραμένει συχνά ανοιχτό ή περιέχει μεγάλη ποσότητα αέρα σε σχέση με το λάδι που έχει απομείνει, μπορεί να επιταχυνθεί η υποβάθμιση του προϊόντος.

Για τον λόγο αυτό, το καπάκι πρέπει να κλείνει καλά μετά από κάθε χρήση.

Επίσης, όταν καταναλώνεται σταδιακά μια μεγάλη ποσότητα ελαιολάδου, είναι χρήσιμο να περιορίζεται η άσκοπη έκθεση ολόκληρου του αποθέματος στον αέρα.

Σε ποιο δοχείο πρέπει να το φυλάσσουμε;

Κατάλληλες επιλογές αποτελούν τα δοχεία που προορίζονται για επαφή με τρόφιμα και προστατεύουν το ελαιόλαδο από το φως και τον αέρα.

Το ανοξείδωτο ατσάλι κατάλληλων προδιαγραφών χρησιμοποιείται συχνά για την αποθήκευση μεγαλύτερων ποσοτήτων.

Για μικρότερες ποσότητες, ένα καθαρό, σκουρόχρωμο γυάλινο μπουκάλι μπορεί να αποτελέσει πρακτική επιλογή.

Η συσκευασία πρέπει να είναι καθαρή, κατάλληλη για τρόφιμα και να κλείνει σωστά.

Αποφύγετε τη χρήση ακατάλληλων πλαστικών δοχείων ή παλιών συσκευασιών που δεν προορίζονται για αποθήκευση ελαιολάδου.

Τι ισχύει για τον παραδοσιακό τενεκέ;

Ο μεταλλικός τενεκές χρησιμοποιείται ευρέως για τη μεταφορά και την αποθήκευση ελαιολάδου, ιδιαίτερα σε περιοχές με μεγάλη ελαιοπαραγωγή.

Μια κατάλληλη, ακέραιη και πιστοποιημένη για τρόφιμα μεταλλική συσκευασία μπορεί να προστατεύει το προϊόν από το φως.

Ωστόσο, η ποιότητα του δοχείου, η εσωτερική του επίστρωση και οι συνθήκες φύλαξης έχουν σημασία.

Ένας τενεκές που βρίσκεται επί μήνες σε πολύ ζεστό χώρο δεν εξασφαλίζει από μόνος του σωστή συντήρηση.

Επιπλέον, μετά το άνοιγμα πρέπει να αποφεύγεται η παρατεταμένη έκθεση του περιεχομένου στον αέρα.

Μπορούμε να βάλουμε το ελαιόλαδο στο ψυγείο;

Η χαμηλή θερμοκρασία μπορεί να προκαλέσει θόλωμα ή μερική στερεοποίηση του ελαιολάδου.

Αυτό είναι φυσικό φαινόμενο και δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το λάδι έχει χαλάσει.

Όταν επιστρέψει σε υψηλότερη θερμοκρασία, συνήθως επανέρχεται στην υγρή του μορφή.

Ωστόσο, το ψυγείο δεν είναι απαραίτητα η πιο πρακτική επιλογή για καθημερινή χρήση.

Συνήθως προτιμάται ένας δροσερός, σκοτεινός χώρος με σχετικά σταθερή θερμοκρασία.

Πώς καταλαβαίνουμε ότι το ελαιόλαδο έχει αλλοιωθεί;

Ένα φρέσκο, ποιοτικό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο μπορεί να εμφανίζει αρώματα που θυμίζουν φρέσκο καρπό, χόρτο ή άλλα φυτικά χαρακτηριστικά.

Με την υποβάθμιση, τα ευχάριστα αρώματα μπορεί να μειωθούν και να εμφανιστούν δυσάρεστες οσμές ή γεύσεις που παραπέμπουν σε τάγγισμα.

Η αλλοίωση δεν αναγνωρίζεται πάντοτε εύκολα από έναν μη ειδικό.

Επίσης, το χρώμα δεν αποτελεί από μόνο του αξιόπιστο δείκτη ποιότητας.

Ένα πολύ πράσινο λάδι δεν είναι απαραίτητα καλύτερο από ένα πιο χρυσαφένιο.

Έχει σημασία πόσο παλιό είναι;

Το ελαιόλαδο δεν βελτιώνεται με την παλαίωση όπως ορισμένα άλλα προϊόντα.

Η ποιότητά του μπορεί να μειώνεται σταδιακά με τον χρόνο, ανάλογα με τις αρχικές του ιδιότητες και τις συνθήκες συντήρησης.

Γι’ αυτό είναι χρήσιμο να γνωρίζουμε την ημερομηνία παραγωγής ή συγκομιδής, όπου παρέχεται, και την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας.

Η αγορά πολύ μεγαλύτερης ποσότητας από εκείνη που μπορεί να καταναλώσει ένα νοικοκυριό σε εύλογο διάστημα δεν αποτελεί πάντα την καλύτερη επιλογή.

Τι πρέπει να προσέχουν τα κρητικά νοικοκυριά;

Σε σπίτια που διαθέτουν ελαιόλαδο από οικογενειακή παραγωγή, η σωστή αποθήκευση είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Η προσπάθεια που απαιτείται για την καλλιέργεια, τη συγκομιδή και την έκθλιψη του ελαιοκάρπου μπορεί να υπονομευθεί από κακές συνθήκες φύλαξης.

Ένας καθαρός και δροσερός αποθηκευτικός χώρος, τα κατάλληλα δοχεία και η προσεκτική μετάγγιση μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση της ποιότητας.

Για καθημερινή χρήση, είναι προτιμότερο να γεμίζετε ένα μικρότερο δοχείο αντί να ανοίγετε συνεχώς το μεγάλο απόθεμα.

Το μυστικό βρίσκεται στη σωστή συντήρηση

Το κρητικό ελαιόλαδο αποτελεί προϊόν υψηλής γαστρονομικής και οικονομικής αξίας, αλλά δεν είναι ανεπηρέαστο από τις συνθήκες του περιβάλλοντος.

Το να αφήνουμε το μπουκάλι δίπλα στην κουζίνα ή στον ήλιο μπορεί να φαίνεται ασήμαντο, όμως το φως, η ζέστη και το οξυγόνο επηρεάζουν σταδιακά την ποιότητά του. Η σωστή αποθήκευση είναι ένας απλός τρόπος να προστατεύσουμε το λάδι που καταναλώνουμε καθημερινά.

#ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ