Ελαιοσυγκομιδή στην Κρήτη: Πώς επηρεάζουν οι φθινοπωρινές βροχές την ποιότητα του ελαιολάδου

Οι πρώτες βροχές του φθινοπώρου αποτελούν σημαντικό παράγοντα για τους ελαιοπαραγωγούς της Κρήτης. Ωστόσο, το νερό δεν επηρεάζει πάντοτε με τον ίδιο τρόπο τον ελαιόκαρπο, ενώ καθοριστικό ρόλο παίζουν η χρονική στιγμή, η ένταση των βροχοπτώσεων και οι συνθήκες συγκομιδής

Καθώς πλησιάζει η περίοδος της ελαιοσυγκομιδής, χιλιάδες παραγωγοί στην Κρήτη παρακολουθούν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις καιρικές συνθήκες.

Η βροχή μπορεί να αποτελέσει ευεργετικό παράγοντα για έναν ελαιώνα που έχει περάσει μεγάλο διάστημα χωρίς επαρκή υγρασία.

Μπορεί όμως να δημιουργήσει δυσκολίες όταν σημειώνεται με μεγάλη ένταση ή όταν συμπίπτει με τη συγκομιδή.

Για τον παραγωγό, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι απλώς αν θα βρέξει, αλλά πότε, πόσο και σε ποια κατάσταση βρίσκονται τα δέντρα και οι καρποί.

Γιατί οι φθινοπωρινές βροχές έχουν σημασία

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Τα 3 ζώδια που θα δουν τη ζωή τους να βελτιώνεται σημαντικά μέχρι τις 25 Οκτωβρίου

Η ελιά είναι δέντρο προσαρμοσμένο στις μεσογειακές συνθήκες και παρουσιάζει σημαντική αντοχή στην ξηρασία.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η έλλειψη νερού δεν επηρεάζει την παραγωγή της.

Το υδατικό στρες μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του καρπού, τη φυσιολογική λειτουργία του δέντρου και, ανάλογα με το στάδιο της καλλιεργητικής περιόδου, την τελική απόδοση.

Οι φθινοπωρινές βροχές μπορούν να συμβάλουν στην αναπλήρωση της εδαφικής υγρασίας, ιδιαίτερα ύστερα από ένα ξηρό καλοκαίρι.

Το όφελος εξαρτάται από το πόσο νερό είχε διαθέσιμο το δέντρο προηγουμένως και από το στάδιο ωρίμανσης του καρπού.

Μπορεί η βροχή να αυξήσει το βάρος της ελιάς;

Μετά από βροχοπτώσεις, ο ελαιόκαρπος μπορεί να παρουσιάσει αύξηση του νωπού βάρους του λόγω της μεγαλύτερης περιεκτικότητας σε νερό.

Αυτό όμως δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αυξάνεται στον ίδιο βαθμό και η ποσότητα του ελαιολάδου που περιέχει.

Η ελαιοπεριεκτικότητα μπορεί να εκφράζεται σε νωπή ή ξηρή βάση, δύο μετρήσεις που δεν είναι ταυτόσημες.

Εάν αυξηθεί το νερό μέσα στον καρπό, το ποσοστό λαδιού επί του νωπού βάρους ενδέχεται να εμφανίζεται χαμηλότερο, χωρίς να έχει μειωθεί αντίστοιχα η πραγματική ποσότητα λαδιού.

Γι’ αυτό οι παραγωγοί δεν πρέπει να κρίνουν την εξέλιξη της παραγωγής αποκλειστικά από το μέγεθος ή το βάρος της ελιάς.

Τι συμβαίνει όταν οι βροχές είναι έντονες

Οι ισχυρές και παρατεταμένες βροχοπτώσεις μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα στους ελαιώνες.

Σε εδάφη με ανεπαρκή αποστράγγιση, η παρατεταμένη παρουσία νερού μπορεί να περιορίσει τον αερισμό του ριζικού συστήματος.

Παράλληλα, η αυξημένη υγρασία μπορεί, υπό κατάλληλες συνθήκες, να ευνοήσει ορισμένες ασθένειες της ελιάς.

Ένα ακόμη πρακτικό πρόβλημα είναι η δυσκολία πρόσβασης στα χωράφια.

Το λασπωμένο έδαφος μπορεί να εμποδίσει τη μετακίνηση εργατών και μηχανημάτων, ενώ αυξάνει τον κίνδυνο συμπίεσης του εδάφους από βαριά οχήματα.

Πρέπει να μαζεύουμε τις ελιές αμέσως μετά τη βροχή;

Δεν υπάρχει ένας κανόνας που να ισχύει για όλους τους ελαιώνες.

Η απόφαση εξαρτάται από την ωρίμανση, την υγεία του καρπού, την κατάσταση του εδάφους και τις δυνατότητες του ελαιοτριβείου.

Η συγκομιδή όταν το έδαφος είναι ιδιαίτερα λασπωμένο μπορεί να δημιουργήσει πρακτικές δυσκολίες και να αυξήσει την πιθανότητα επιμόλυνσης του καρπού με χώμα.

Επίσης, οι βρεγμένες ελιές απαιτούν προσεκτική διαχείριση, ώστε να μη συσσωρεύονται σε συνθήκες που ευνοούν την αλλοίωση.

Προτεραιότητα πρέπει να δίνεται στη συλλογή υγιούς καρπού, στον περιορισμό των τραυματισμών και στην ταχεία μεταφορά για επεξεργασία.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η καθυστέρηση

Η ποιότητα του ελαιολάδου επηρεάζεται σημαντικά από όσα συμβαίνουν μετά τη συγκομιδή.

Όταν οι ελιές παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα σε ακατάλληλες συνθήκες, μπορεί να αναπτυχθούν διεργασίες που υποβαθμίζουν την ποιότητά τους.

Η αποθήκευση σε κλειστούς σάκους, η υπερβολική πίεση του καρπού και η ανεπαρκής κυκλοφορία αέρα μπορούν να επιδεινώσουν την κατάσταση.

Η έγκαιρη μεταφορά στο ελαιοτριβείο και η σωστή διαχείριση είναι επομένως εξαιρετικά σημαντικές.

Η χαμηλή οξύτητα, το ευχάριστο φρουτώδες άρωμα και η απουσία οργανοληπτικών ελαττωμάτων δεν εξαρτώνται από έναν μόνο παράγοντα.

Πότε η βροχή μπορεί να συνδεθεί με ασθένειες

Η αυξημένη υγρασία αποτελεί έναν από τους περιβαλλοντικούς παράγοντες που μπορεί να ευνοήσουν την ανάπτυξη μυκητολογικών ασθενειών.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το γλοιοσπόριο, το οποίο μπορεί να προκαλέσει σήψεις στον ελαιόκαρπο υπό ευνοϊκές συνθήκες.

Η εμφάνιση και η ένταση μιας προσβολής εξαρτώνται επίσης από την ποικιλία, την κατάσταση του ελαιώνα, τη θερμοκρασία και το ιστορικό της καλλιέργειας.

Δεν σημαίνει, επομένως, ότι κάθε βροχόπτωση οδηγεί σε ασθένεια.

Η συστηματική παρακολούθηση και οι συμβουλές γεωπόνου είναι προτιμότερες από αυθαίρετες επεμβάσεις.

Τι πρέπει να προσέξουν οι παραγωγοί στην Κρήτη

Η καλλιέργεια της ελιάς παρουσιάζει σημαντικές διαφορές από περιοχή σε περιοχή.

Ένας ξηρικός ελαιώνας στη Μεσαρά δεν έχει απαραίτητα τις ίδιες ανάγκες με έναν αρδευόμενο ελαιώνα σε διαφορετικό υψόμετρο.

Ακόμη και μέσα στην ίδια περιοχή, η σύσταση του εδάφους και η έκθεση του χωραφιού μπορούν να αλλάξουν την επίδραση μιας βροχόπτωσης.

Για τον λόγο αυτό, η απόφαση για τη συγκομιδή πρέπει να βασίζεται στην πραγματική κατάσταση του καρπού και όχι αποκλειστικά στο ημερολόγιο.

Η ποιότητα ξεκινά από το χωράφι

Η σωστή συγκομιδή αποτελεί μόνο ένα μέρος της προσπάθειας.

Η προσεκτική μεταφορά, η γρήγορη έκθλιψη και η κατάλληλη αποθήκευση του ελαιολάδου επηρεάζουν επίσης το τελικό αποτέλεσμα.

Οι φθινοπωρινές βροχές μπορούν να ωφελήσουν τον ελαιώνα, αλλά δεν εγγυώνται καλύτερη παραγωγή. Για το κρητικό ελαιόλαδο, καθοριστική παραμένει η συνολική φροντίδα του καρπού, από το δέντρο μέχρι το ελαιοτριβείο.