Ένα κομμάτι της Κρήτης βρίσκεται εκεί που κάποτε υπήρχε θάλασσα – Τα σημάδια που έχουν μείνει στα βουνά

Δημιουργήθηκαν όταν η σχέση ανάμεσα στη στάθμη της θάλασσας και τη στεριά ήταν διαφορετική από τη σημερινή

Σήμερα μπορεί να στέκεσαι δεκάδες ή ακόμη και εκατοντάδες μέτρα πάνω από τη θάλασσα.

Κι όμως, το σημείο στο οποίο βρίσκεσαι μπορεί κάποτε να αποτελούσε ακτογραμμή.

Στην Κρήτη υπάρχουν γεωλογικά ίχνη που μαρτυρούν ακριβώς αυτή τη διαφορετική εικόνα του παρελθόντος: παλιές ακτογραμμές και θαλάσσιες αναβαθμίδες που σήμερα βρίσκονται πάνω από το επίπεδο της θάλασσας.

Οι παλιές παραλίες που σήμερα βρίσκονται ψηλότερα

Οι θαλάσσιες αναβαθμίδες μπορούν να μοιάζουν με μεγάλα φυσικά «σκαλοπάτια» στο τοπίο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ένταση στο αεροδρόμιο Ηρακλείου με οδηγούς ταξί και αστυνομικούς

Δημιουργήθηκαν όταν η σχέση ανάμεσα στη στάθμη της θάλασσας και τη στεριά ήταν διαφορετική από τη σημερινή.

Με την πάροδο χιλιάδων ετών, οι μεταβολές της στάθμης της θάλασσας συνδυάστηκαν με τις τεκτονικές κινήσεις και την ανύψωση τμημάτων της Κρήτης.

Έτσι, σημεία που βρίσκονταν κάποτε δίπλα στο κύμα μπορούν σήμερα να βρίσκονται αρκετά ψηλότερα.

Στην ανατολική Κρήτη, για παράδειγμα, έχουν καταγραφεί περισσότερες από 13 θαλάσσιες αναβαθμίδες κοντά στην Κάτω Ζάκρο, ενώ έρευνες έχουν εντοπίσει παλιές ακτογραμμές σε διάφορα τμήματα του νησιού.

Υπάρχουν «παλιές ακτές» ακόμη και εκατοντάδες μέτρα ψηλότερα

Επιστημονική μελέτη για την Κρήτη έχει καταγράψει παλαιοακτογραμμές στη νότια πλευρά του νησιού που φτάνουν έως περίπου 250 μέτρα πάνω από τη σημερινή στάθμη της θάλασσας.

Στην περιοχή της Ιεράπετρας έχουν επίσης χαρτογραφηθεί πέντε ανυψωμένες θαλάσσιες αναβαθμίδες, οι οποίες συνδέθηκαν με παλαιότερες στάθμες της θάλασσας και την τεκτονική εξέλιξη της περιοχής.

Δεν σημαίνει ότι ολόκληρα τα σημερινά βουνά της Κρήτης ήταν κάποτε μια τεράστια παραλία. Η γεωλογική ιστορία είναι πολύ πιο σύνθετη.

Σημαίνει όμως ότι τμήματα του σημερινού τοπίου διατηρούν στοιχεία από εποχές κατά τις οποίες η σχέση στεριάς και θάλασσας ήταν τελείως διαφορετική.

Η Κρήτη εξακολουθεί να είναι γεωλογικά ενεργή

Το νησί βρίσκεται σε μια εξαιρετικά σύνθετη τεκτονική περιοχή, πάνω από την Ελληνική Ζώνη Υποβύθισης.

Η σημερινή μορφή του δεν δημιουργήθηκε μονομιάς. Είναι αποτέλεσμα διεργασιών που εξελίσσονται σε τεράστιες χρονικές κλίμακες.

Μάλιστα, γεωλογικές έρευνες χρησιμοποιούν ακριβώς αυτές τις παλιές ακτογραμμές για να υπολογίσουν τον ρυθμό ανύψωσης διαφορετικών περιοχών της Κρήτης.

Το βουνό μπορεί να κρατά την ανάμνηση της θάλασσας

Για εμάς, η ακτογραμμή φαίνεται σχεδόν μόνιμη.

Σε γεωλογικό χρόνο όμως δεν είναι.

Η θάλασσα ανεβαίνει και κατεβαίνει, η στεριά παραμορφώνεται και ανυψώνεται και το τοπίο μεταμορφώνεται.

Γι’ αυτό ένα σημείο που σήμερα κοιτάζει τη θάλασσα από ψηλά μπορεί να αποτελεί το απομεινάρι μιας εποχής κατά την οποία η θάλασσα βρισκόταν πολύ πιο κοντά του.