Friends: Πώς τα «Φιλαράκια» μετατράπηκαν σε μια μηχανή παραγωγής δισεκατομμυρίων δολαρίων

Από τα 22.500 δολάρια ανά επεισόδιο στο 1 εκατομμύριο και το 2% των δικαιωμάτων – Το παρασκήνιο μιας από τις πιο κερδοφόρες σειρές στην ιστορία της τηλεόρασης, που συνεχίζει να αποφέρει μυθικά έσοδα

Το Friends (Τα Φιλαράκια) ήταν μια δημοφιλής αμερικανική τηλεοπτική κωμική σειρά (sitcom) που προβλήθηκε για πρώτη φορά στις 22 Σεπτεμβρίου 1994 από το δίκτυο NBC, το οποίο συνέχιζε να την προβάλει μεταξύ 1994 και 2004. Κέρδισε έξι βραβεία Emmy, συμπεριλαμβανομένου αυτού για την Καλύτερη Κωμική Σειρά, ενώ από τη δεύτερη σεζόν έως το τέλος της προβολής της διατηρήθηκε σταθερά στην πρώτη πεντάδα (ή και υψηλότερα) των τηλεθεάσεων Nielsen, φτάνοντας στην πρώτη θέση κατά την όγδοη σεζόν.

Η σειρά δημιουργήθηκε από τους Ντέιβιντ Κρέιν και Μάρτα Κάουφμαν και αφορά μια παρέα έξι νέων ανθρώπων που είναι είτε συγκάτοικοι είτε γείτονες στο Greenwich Village της Νέας Υόρκης. Μεγάλο μέρος της σειράς διαδραματίζεται στα διαμερίσματα των φίλων, καθώς επισκέπτονται ο ένας τον άλλον. Το πρόγραμμα περιστρέφεται γύρω από την ατομική και συλλογική αναζήτηση των χαρακτήρων για σεξ, δέσμευση και νόημα στη ζωή.

Η παρέα αποτελείται από τρεις άνδρες και τρεις γυναίκες, των οποίων οι ποικίλες προσωπικότητες και οι αδυναμίες επιτρέπουν τόσο την ταύτιση του ευρέος κοινού μαζί τους όσο και τη δημιουργία άφθονων κωμικών στιγμών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

GNTM: Η 22χρονη από το Ηράκλειο Κρήτης που εντυπωσίασε την κριτική επιτροπή και πέρασε με πέντε «ναι»

Καθώς η σειρά εξελισσόταν, κάθε χαρακτήρας έγινε πασίγνωστος και κάθε μέλος του καστ μετατράπηκε σε διασημότητα, ακολουθώντας στη συνέχεια καριέρες με ποικίλα επίπεδα επιτυχίας στον κινηματογράφο και την τηλεόραση. Το καστ φημιζόταν για τους στενούς δεσμούς και τη συλλογική προσέγγιση στη δουλειά του στη σειρά. Το τελευταίο επεισόδιο των Friends παρακολούθησαν περισσότερα από 52 εκατομμύρια άτομα.

Η σειρά προβλήθηκε από το NBC από το 1994 έως το 2004, με 10 σεζόν και 236 επεισόδια. Στην πορεία, οι έξι πρωταγωνιστές έγιναν οι ακριβότερα αμειβόμενοι ηθοποιοί της αμερικανικής τηλεόρασης, ενώ η Warner Bros. Television δημιούργησε έναν κατάλογο επεισοδίων που εξακολουθεί να αποφέρει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια από επαναλήψεις, διεθνείς άδειες και streaming.

Το εντυπωσιακότερο στοιχείο, όμως, είναι η αναλογία ανάμεσα στο αρχικό κόστος και στα έσοδα που δημιουργήθηκαν στη συνέχεια.

Πόσο κόστιζε κάθε σεζόν;

Στα πρώτα χρόνια, το κόστος παραγωγής ήταν σχετικά χαμηλό. Όσο όμως αυξανόταν η δημοτικότητα του Friends, τόσο αυξάνονταν και οι αμοιβές των πρωταγωνιστών.

Η εξέλιξη των αμοιβών ανά επεισόδιο είναι ενδεικτική: Οι μισθοί των έξι πρωταγωνιστών είναι από τα καλύτερα τεκμηριωμένα στοιχεία. Ξεκίνησαν από 22.500 δολάρια ανά επεισόδιο και έφτασαν στα 75.000 δολάρια την τρίτη σεζόν, στα 750.000 δολάρια στις σεζόν 7 και 8 και τελικά στο 1 εκατ. δολάρια ανά επεισόδιο στις δύο τελευταίες σεζόν.

Το συνολικό κόστος παραγωγής, αντίθετα, είναι εκτίμηση. Στις τελευταίες σεζόν ανερχόταν περίπου στα 9–10 εκατ. δολάρια ανά επεισόδιο, κυρίως λόγω των μισθών του καστ και των αμοιβών δημιουργών και παραγωγών.

Το NBC πλήρωνε, αλλά η Warner Bros. έβγαζε τα μεγάλα λεφτά αργότερα.

Το οικονομικό μοντέλο του Friends ήταν ασυνήθιστο

Το NBC δεν ήταν ο ιδιοκτήτης της σειράς. Πλήρωνε στη Warner Bros. Television ένα license fee για να προβάλλει τα επεισόδια.

Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, το NBC κατέβαλλε περίπου 7 εκατ. δολάρια ανά επεισόδιο, ενώ για τη 10η σεζόν το ποσό αυξήθηκε περίπου στα 10 εκατ. δολάρια ανά επεισόδιο.

Για την τελευταία σεζόν, των μόλις 18 επεισοδίων, το NBC πλήρωσε περίπου 180 εκατ. δολάρια στη Warner Bros.

Το πρόβλημα για τη Warner Bros. ήταν ότι η παραγωγή κόστιζε περίπου 9–10 εκατ. δολάρια ανά επεισόδιο. Με άλλα λόγια, τα χρήματα από το NBC δεν αρκούσαν από μόνα τους για να δημιουργήσουν τεράστιο κέρδος.

Syndication: Το πραγματικό χρυσωρυχείο

Το 1998 η Warner Bros. άρχισε να πουλά τα επεισόδια του Friends σε τηλεοπτικούς σταθμούς για επαναλήψεις.

Οι συμφωνίες ήταν τεράστιες για τα δεδομένα της εποχής. Εκτιμήσεις της βιομηχανίας έκαναν λόγο για περίπου 1 δισ. δολάρια έσοδα από τον πρώτο κύκλο syndication. Ήδη το 2003, η Warner Bros. είχε βγάλει περισσότερα από 1 δισ. δολάρια πουλώντας τη σειρά σε syndication, σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής στο TV Week.

Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο οικονομικό πλεονέκτημα: το επεισόδιο είχε ήδη γυριστεί. Κάθε νέα πώληση δικαιωμάτων δημιουργούσε έσοδα χωρίς να απαιτείται αντίστοιχο νέο κόστος παραγωγής.

Μέχρι το 2015, το Friends φέρεται να απέφερε περίπου 1 δισ. δολάρια ετησίως στη Warner Bros. από syndication και συναφείς συμφωνίες.

Ο αριθμός πρέπει να αντιμετωπίζεται ως εκτίμηση της βιομηχανίας και όχι ως δημοσιευμένο λογιστικό έσοδο της Warner Bros.

Και οι έξι πρωταγωνιστές πήραν μερίδιο

Το πραγματικό οικονομικό colpo grosso των ηθοποιών έγινε στις διαπραγματεύσεις τους για τις τελευταίες σεζόν.

Οι πρωταγωνιστές Τζένιφερ Άνιστον, Κόρτεϊ Κοξ, Λίζα Κούντροου, Ματ ΛεΜπλάνκ, Μάθιου Πέρι και Ντέιβιντ Σουίμερ διαπραγματεύτηκαν συλλογικά και εξασφάλισαν, εκτός από τους υψηλούς μισθούς, περίπου 2% έκαστος από τα έσοδα του syndication.

Με βάση την εκτίμηση του 1 δισ. δολαρίων ετήσιων εσόδων, αυτό μεταφράζεται θεωρητικά σε περίπου 20 εκατ. δολάρια τον χρόνο για κάθε πρωταγωνιστή. Το ποσό αυτό έχει αναπαραχθεί ευρέως από αμερικανικά μέσα, αν και πρόκειται για εκτίμηση και όχι για δημόσια δημοσιευμένα στοιχεία των συμβολαίων.

Έτσι, το καστ δεν πληρώθηκε απλώς για να γυρίσει το Friends. Έγινε οικονομικός συμμέτοχος στη μεταγενέστερη ζωή της σειράς.

Netflix: Άλλα 200 εκατ. δολάρια

Το streaming άλλαξε ξανά την οικονομία του καταλόγου.

Το 2014 η Netflix υπέγραψε τετραετή συμφωνία ύψους περίπου 120 εκατ. δολαρίων για αποκλειστική streaming διάθεση των 236 επεισοδίων. Για την επέκταση της συμφωνίας το 2019, κατέβαλε άλλα 80 εκατ. δολάρια.

Άρα μόνο από τις δύο γνωστές συμφωνίες με το Netflix προκύπτουν περίπου 200 εκατ. δολάρια.

Το 2019, όμως, η WarnerMedia αποφάσισε να πάρει πίσω τα δικαιώματα και να τα χρησιμοποιήσει ως βασικό asset για το HBO Max. Η συμφωνία αποτιμήθηκε περίπου στα 425 εκατ. δολάρια.

Δεν πρόκειται ακριβώς για «έσοδο» με την ίδια έννοια με μια κλασική πώληση σε τρίτο μέρος, καθώς η WarnerMedia ουσιαστικά μετακίνησε ένα πολύτιμο asset στη δική της streaming πλατφόρμα. Η αποτίμηση, όμως, δείχνει πόσο υψηλή θεωρούσε η εταιρεία την αξία του Friends.

Το τελικό οικονομικό ταμείο

Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, μπορούμε να σχηματίσουμε την ακόλουθη εικόνα:

Το σημαντικό είναι να μην προσθέσουμε μηχανικά όλα τα παραπάνω ποσά. Οι συμφωνίες αλληλοεπικαλύπτονται χρονικά και ορισμένα ποσά είναι αξίες δικαιωμάτων και όχι καθαρά έσοδα.

Ωστόσο, η βασική εικόνα είναι ξεκάθαρη: το Friends πιθανότατα κόστισε περίπου 1–1,15 δισ. δολάρια για να παραχθεί, ενώ έχει δημιουργήσει πολλά δισεκατομμύρια δολάρια σε έσοδα και αξία δικαιωμάτων μετά την αρχική του προβολή.

Και αυτό εξηγεί γιατί η σειρά παραμένει τόσο πολύτιμη περισσότερο από δύο δεκαετίες μετά το φινάλε της.

Το Friends είναι, στην ουσία, ένα μάθημα οικονομικών της τηλεόρασης: το πραγματικό χρήμα δεν βρίσκεται μόνο στην πρώτη προβολή. Βρίσκεται στην ιδιοκτησία του περιεχομένου, στην επαναπώληση, στο syndication και στην ικανότητα ενός καταλόγου 236 επεισοδίων να συνεχίζει να προσελκύει κοινό γενιά μετά τη γενιά.

Για τη Warner Bros., οι έξι φίλοι από τη Νέα Υόρκη δεν έγιναν απλώς ένα τηλεοπτικό φαινόμενο. Έγιναν ένα διαχρονικό περιουσιακό στοιχείο πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Πηγή: ot.gr