Γιατί η Πλατεία Ελευθερίας λεγόταν «Τρεις Καμάρες» – Η κατασκευή που εξαφανίστηκε

Το όνομα που χρησιμοποιούν ακόμη και σήμερα πολλοί Ηρακλειώτες γεννήθηκε από ένα έργο ύδρευσης του 17ου αιώνα, το οποίο έφερνε νερό μέχρι τα Λιοντάρια

«Ραντεβού στις Τρεις Καμάρες».

Μια φράση που για πολλές γενιές Ηρακλειωτών ήταν αρκετή για να καταλάβουν όλοι το σημείο συνάντησης.

Ακόμη και σήμερα, παρά το γεγονός ότι η επίσημη ονομασία είναι Πλατεία Ελευθερίας, το όνομα «Τρεις Καμάρες» εξακολουθεί να χρησιμοποιείται από αρκετούς κατοίκους της πόλης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Πεπ Γκουαρδιόλα: «Χώρισα από την πιο όμορφη γυναίκα στον πλανήτη»

Μόνο που οι καμάρες που έδωσαν το όνομά τους σε ένα από τα κεντρικότερα σημεία του Ηρακλείου δεν υπάρχουν πια.

Και η ιστορία τους είναι άμεσα συνδεδεμένη με ένα από τα σημαντικότερα έργα που έγιναν στον Χάνδακα κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας: την προσπάθεια να αποκτήσει η πόλη επαρκές πόσιμο νερό.

Το μεγάλο πρόβλημα του νερού στον Χάνδακα

Στις αρχές του 17ου αιώνα η ύδρευση αποτελούσε ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της πόλης.

Ο Χάνδακας είχε αυξημένες ανάγκες, όμως η εξασφάλιση επαρκούς και ποιοτικού νερού μέσα στα τείχη δεν ήταν εύκολη υπόθεση.

Η λύση συνδέθηκε με τον Φραγκίσκο Μοροζίνι, τον γενικό προβλεπτή της Κρήτης, επί των ημερών του οποίου κατασκευάστηκε ένα εκτεταμένο σύστημα μεταφοράς νερού από πηγές της ευρύτερης περιοχής των Αρχανών προς το κέντρο του Ηρακλείου.

Σύμφωνα με το ιστορικό αρχείο του Δήμου Ηρακλείου, για να φτάσει το νερό στην πόλη χρειάστηκε να κατασκευαστούν δεξαμενές, αγωγοί και υδατογέφυρες.

Ανάμεσα σε αυτές τις κατασκευές βρίσκονταν και οι περίφημες Τρεις Καμάρες.

Τι ήταν πραγματικά οι Τρεις Καμάρες

Δεν επρόκειτο για κάποια διακοσμητική πύλη ούτε για είσοδο της πόλης.

Οι Τρεις Καμάρες αποτελούσαν τμήμα του συστήματος ύδρευσης.

Στην περιοχή της σημερινής Πλατείας Ελευθερίας είχε δημιουργηθεί μια κατασκευή με τρεις μεγάλες αψίδες, πάνω από την οποία περνούσε ο αγωγός που μετέφερε το νερό προς το εσωτερικό της πόλης.

Ακριβώς αυτές οι τρεις αψίδες ήταν τόσο χαρακτηριστικές για το τοπίο, ώστε σταδιακά έδωσαν το όνομά τους σε ολόκληρη την περιοχή.

Κάπως έτσι, πολύ πριν η πλατεία αποκτήσει τη σημερινή της μορφή, οι Ηρακλειώτες άρχισαν να μιλούν για τις «Τρεις Καμάρες».

Ο δρόμος του νερού κατέληγε στα Λιοντάρια

Οι καμάρες δεν ήταν ένα απομονωμένο έργο.

Ήταν κρίκος μιας ολόκληρης διαδρομής, με τελικό προορισμό την καρδιά του Χάνδακα.

Το νερό περνούσε από το συγκεκριμένο σημείο και συνέχιζε προς την κρήνη που σήμερα όλοι γνωρίζουμε ως Λιοντάρια.

Η περίφημη Κρήνη Μοροζίνι εγκαινιάστηκε το 1628 και αποτέλεσε ένα έργο τεράστιας σημασίας για την εποχή.

Σήμερα τη βλέπουμε κυρίως ως ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα μνημεία του Ηρακλείου.

Για τους κατοίκους του 17ου αιώνα, όμως, είχε πρωτίστως μια πολύ πρακτική σημασία: τους έφερνε νερό μέσα στην πόλη.

Και οι Τρεις Καμάρες αποτελούσαν κομμάτι αυτού ακριβώς του συστήματος.

Οι καμάρες χάθηκαν, το όνομα όμως έμεινε

Η πόλη άλλαξε, οι ανάγκες της μεταβλήθηκαν και η κατασκευή που είχε δώσει το όνομά της στην περιοχή τελικά εξαφανίστηκε.

Η Πλατεία Ελευθερίας πέρασε στη διάρκεια των αιώνων από διαφορετικές μορφές και ονομασίες.

Οι Τρεις Καμάρες δεν υπάρχουν πλέον στο σημερινό αστικό τοπίο.

Η ονομασία τους όμως αποδείχθηκε πολύ πιο ανθεκτική από την ίδια την κατασκευή.

Για δεκαετίες παρέμεινε βαθιά ριζωμένη στην καθημερινή γλώσσα των Ηρακλειωτών, ενώ ακόμη και σε παλαιότερες εφημερίδες και αναφορές της πόλης η περιοχή εμφανίζεται συχνά ως «Πλατεία Ελευθερίας – Τρεις Καμάρες».

Ένα κομμάτι της παλιάς πόλης που επιβιώνει μόνο στο όνομα

Σήμερα κάποιος μπορεί να περάσει από την Πλατεία Ελευθερίας χωρίς να υπάρχει τίποτα μπροστά του που να εξηγεί αυτονόητα γιατί ένας παλιός Ηρακλειώτης θα αποκαλούσε το σημείο «Τρεις Καμάρες».

Κι όμως, η ονομασία αποτελεί ένα μικρό ίχνος μιας πόλης που δεν υπάρχει πλέον.

Μιας εποχής κατά την οποία το νερό έπρεπε να ταξιδέψει για χιλιόμετρα πριν φτάσει στον οχυρωμένο Χάνδακα και μιας μεγάλης κατασκευής με τρεις αψίδες που βρισκόταν στο σημείο όπου σήμερα χτυπά καθημερινά η καρδιά του σύγχρονου Ηρακλείου.

Οι καμάρες εξαφανίστηκαν.

Το όνομά τους, όμως, έμεινε ζωντανό στη μνήμη της πόλης.