Του Αργύρη Κατσαμάνη – Η κ. Ζωή Κωνσταντοπούλου έχει κατ’ επανάληψη επιλέξει τη μετωπική σύγκρουση με τους θεσμούς του κράτους ως μέσο πολιτικής ύπαρξης και προβολής – κάτι που, αναμφίβολα, αποτελεί δικαίωμά της. Όταν όμως το επίκεντρο αυτής της σύγκρουσης γίνεται η Δικαιοσύνη, οι συνέπειες παύουν να είναι πολιτικές· γίνονται θεσμικές.

Και όταν στον πυρήνα αυτής της στρατηγικής βρίσκεται ένα αφήγημα, σύμφωνα με το οποίο οι δικαστικοί λειτουργοί είναι «επίορκοι», «χειραγωγούμενοι» από την εκτελεστική εξουσία ή υποταγμένοι σε ισχυρά ιδιωτικά συμφέροντα, τότε η θεσμική αμφισβήτηση μετατρέπεται σε στοχοποίηση. Οι δικαστές εμφανίζονται ως εχθροί της λαϊκής βούλησης και – κατά τη ρητορική αυτή – αξίζει να διαπομπευθούν, ακόμη και να συλληφθούν. Το αφήγημα αυτό δεν έμεινε θεωρητικό· μεταφέρθηκε στη δικαστική αίθουσα της Λαμίας και επιχειρήθηκε να εφαρμοστεί στην πράξη.

Η επιλογή της συγκεκριμένης δίκης, με αντικείμενο την αναγνώριση ελαφρυντικών στον Επ. Κορκονέα, δεν ήταν τυχαία. Η υπόθεση είχε έντονο κοινωνικό και συμβολικό φορτίο, προσφέροντας το ιδανικό σκηνικό για την επιθετική μεταφορά ενός πολιτικού αφηγήματος στο εσωτερικό της δικαστικής διαδικασίας. Η παρέμβαση δεν περιορίστηκε σε αυστηρή νομική επιχειρηματολογία· εξελίχθηκε σε συστηματική διατάραξη της ακροαματικής διαδικασίας, με διαρκείς φραστικές επιθέσεις κατά της έδρας, επανειλημμένες ύβρεις, απειλές και – το κορυφαίο θεσμικό ατόπημα – κλήση της αστυνομίας εντός της δικαστικής αίθουσας, με αίτημα τη σύλληψη των δικαστών.

Το περιστατικό αυτό είναι πρωτοφανές και εξαιρετικά σοβαρό. Η πρόθεση να «περαστούν χειροπέδες σε δικαστές» παραπέμπει σε επικίνδυνες λογικές που θυμίζουν Τραμπικές πρακτικές . Η αναλογία με την περίπτωση της δικαστού Dugan στις ΗΠΑ – η οποία εμπόδισε τη σύλληψη μετανάστη από ομοσπονδιακούς πράκτορες – είναι απολύτως ενδεικτική. Και στις δύο περιπτώσεις, η θεσμική ιδιότητα εργαλειοποιείται για την εξυπηρέτηση ενός πολιτικού σχεδίου.

Η μεταφορά όμως αυτού του πολιτικού θεάτρου στον φυσικό χώρο απονομής της Δικαιοσύνης δεν μπορεί να γίνει ανεκτή. Αν επιτραπεί, δημιουργείται επικίνδυνο προηγούμενο: κάθε δίκη κινδυνεύει να καταστεί εργαλείο επικοινωνιακής πίεσης ή αυτοπροβολής, με την ακροαματική διαδικασία να απαξιώνεται και τους δικαστές να καθίστανται στόχος.

Είναι πλέον σαφές ότι η Δικαιοσύνη δεν μπορεί να παραμείνει σιωπηλή. Η Εισαγγελία Πρωτοδικών Λαμίας οφείλει να επιληφθεί άμεσα. Η διερεύνηση της τέλεσης τυχόν αξιόποινων πράξεων δεν αποτελεί διακριτική ευχέρεια· είναι θεσμική υποχρέωση. Οποιαδήποτε καθυστέρηση ή αδράνεια, ιδίως μετά από τη δημόσια θεσμική καταγγελία, εκλαμβάνεται ως αδυναμία προστασίας των ίδιων των δικαστικών λειτουργών απέναντι σε στοχευμένες επιθέσεις.

Η εμπειρία άλλων εννόμων τάξεων είναι αποκαλυπτική. Η καταδίκη της Μαρίν Λεπέν ή του Νικολά Σαρκοζύ από τη γαλλική Δικαιοσύνη αποδεικνύει ότι ακόμη και πολιτικά πρόσωπα με ισχυρή δημόσια απήχηση υπόκεινται σε θεσμικό έλεγχο όταν παραβιάζουν τα όρια. Δεν νομίζω ότι οι Έλληνες δικαστές υστερούν σε ανεξαρτησία ή ήθος. Εκείνο που ίσως απαιτείται σήμερα περισσότερο παρά ποτέ είναι να υπερασπιστούμε έμπρακτα το κύρος και την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης .

Διότι η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης δεν αρκεί να διακηρύσσεται – πρέπει και να προστατεύεται. Από τους ίδιους τους θεσμούς της και πρωτίστως από εκείνους που την υπηρετούν.

Αργύρης Κατσαμάνης Ο κ. Κατσαμάνης, Πρωτοδίκης ΕΕ, Μέλος Εφετειακής Ανατολικής Κρήτης