Κολυδάς για κακοκαιρία: Πότε μπορεί να γίνει επικίνδυνη ακόμη και χωρίς ρεκόρ βροχής

Σημαντικό είναι να εξεταστεί πόσο σπάνια είναι αυτά τα φαινόμενα για τα δεδομένα κάθε περιοχής και της συγκεκριμένης εποχής

Καθώς η κακοκαιρία βρίσκεται σε εξέλιξη, με βροχές και καταιγίδες να πλήττουν αρκετές περιοχές της χώρας, η αξιολόγηση της έντασης των φαινομένων δεν περιορίζεται στην ποσότητα του νερού που αναμένεται να συγκεντρωθεί.

Εξίσου σημαντικό είναι να εξεταστεί πόσο σπάνια είναι αυτά τα φαινόμενα για τα δεδομένα κάθε περιοχής και της συγκεκριμένης εποχής.

Σε ανάρτησή του, ο Θοδωρής Κολυδάς αναλύει τη χρησιμότητα δύο προγνωστικών εργαλείων, του EFI (Extreme Forecast Index) και του Shift of Tails, τα οποία συμβάλλουν στον εντοπισμό περιοχών όπου οι βροχοπτώσεις ενδέχεται να παρουσιάσουν ιδιαίτερα έντονα χαρακτηριστικά.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Επίδομα 400 ευρώ: Η ημερομηνία πληρωμής και οι συνταξιούχοι που θα το λάβουν

Ο EFI αξιολογεί κατά πόσο η αναμενόμενη βροχόπτωση αποκλίνει από τις κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούν σε έναν τόπο. Όσο η τιμή του πλησιάζει το 1, τόσο ισχυρότερη είναι η ένδειξη ότι ενδέχεται να εκδηλωθεί ένα ασυνήθιστα έντονο επεισόδιο.

Αυτό σημαίνει ότι μια περιοχή μπορεί να μη συγκεντρώνει απαραίτητα το μεγαλύτερο συνολικό ύψος βροχής, αλλά να βρίσκεται πιο κοντά σε ένα φαινόμενο με μεγάλη απόκλιση από τα συνήθη δεδομένα της εποχής.

Ο EFI (Extreme Forecast Index) δεν μας λέει απλώς πόση βροχή θα πέσει, αλλά πόσο ασυνήθιστη είναι η προβλεπόμενη βροχόπτωση σε σχέση με το κλιματολογικά αναμενόμενο για την περιοχή και την εποχή. Όσο ο EFI πλησιάζει το 1, τόσο ισχυρότερο είναι το σήμα ότι η πρόγνωση αποκλίνει προς ένα σπάνιο ή ακραίο επεισόδιο. Οι υψηλές τιμές του Shift of Tails ενισχύουν ακόμη περισσότερο την προσοχή, καθώς δείχνουν ότι ακόμη και τα πιο ακραία μέλη του ensemble μετατοπίζονται προς μεγαλύτερα ύψη υετού.
Πρακτικά, λοιπόν, δεν κοιτάμε μόνο πού βρίσκεται το απόλυτο μέγιστο του 24ώρου. Το μεγαλύτερο αθροιστικό ύψος μπορεί να εμφανίζεται ακόμη και σε θαλάσσια περιοχή. Για την επιχειρησιακή εκτίμηση έχει ιδιαίτερη σημασία πού συμπίπτουν υψηλός EFI, ισχυρό Shift of Tails και μεγάλες ραγδαιότητες πάνω ή κοντά σε κατοικημένες και ευάλωτες χερσαίες περιοχές. Εκεί μπορεί να υπάρξει σημαντική επίπτωση ακόμη και αν το συνολικό 24ωρο ύψος δεν είναι το μεγαλύτερο του χάρτη.

— Theodoros Kolydas (@KolydasT) October 13, 2026

Τι εξετάζει το Shift of Tails

Από την πλευρά του, το Shift of Tails εξετάζει τη συμπεριφορά των πιο ακραίων σεναρίων των προγνωστικών μοντέλων. Οι υψηλές τιμές του υποδηλώνουν μετατόπιση προς μεγαλύτερες ποσότητες υετού.

Ωστόσο, η περιοχή όπου προβλέπεται να πέσει η περισσότερη βροχή δεν είναι απαραίτητα εκείνη που θα αντιμετωπίσει τις σοβαρότερες συνέπειες.

Όπως επισημαίνει ο Θοδωρής Κολυδάς, καθοριστικός είναι ο συνδυασμός των ενδείξεων των δύο δεικτών με την ένταση των βροχοπτώσεων και την εγγύτητά τους σε κατοικημένες ή ευάλωτες περιοχές.

Η σημασία της ραγδαιότητας

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει, επίσης, η ραγδαιότητα, δηλαδή η ποσότητα νερού που πέφτει σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Μια απότομη και έντονη βροχόπτωση μπορεί να προκαλέσει μεγαλύτερα προβλήματα από μια μεγαλύτερη συνολική ποσότητα νερού που κατανέμεται σε περισσότερες ώρες.

Έτσι, η εκτίμηση του κινδύνου απαιτεί συνολική αξιολόγηση των προγνωστικών δεδομένων και όχι απλή σύγκριση των αναμενόμενων υψών βροχής.