Κρήτη: Μετά τις διαδοχικές καταρρεύσεις το σπουδαίο ενετικό μνημείο μπαίνει σε τροχιά…σωτηρίας!

Δημοπρατήθηκε με 2 εκατ. ευρώ το έργο προστασίας-αποκατάστασης του επιπρομαχώνα Αγίου Δημητρίου στα Χανιά

Σε «τροχιά» σωτηρίας μπαίνει επιτέλους ένα σημαντικό ενετικό μνημείο στην Κρήτη, εν προκειμένω ο επιπρομαχώνας του Αγίου Δημητρίου στα Χανιά, που έχει δοκιμαστεί από διαδοχικές καταρρεύσεις τα προηγούμενα χρόνια λόγω κακοκαιριών!

Ήδη δημοπρατήθηκε η σχετική εργολαβία ύψους 2 εκατ. ευρώ από το Υπουργείο Πολιτισμού και είμαστε εν’ αναμονή της ανάδειξης προσωρινού αναδόχου του έργου.

Χτισμένος το 1538, επιπρομαχώνας του Αγίου Δημητρίου δεσπόζει στη ΝΔ πλευρά των ενετικών τειχών των Χανίων. Αποτελεί όμως ένα ευάλωτο από πλευράς αντοχής τμήμα της ενετικής οχύρωσης.  Τμήματα του επιπρομαχώνα Αγίου Δημητρίου είχαν καταρρεύσει, θυμίζουμε, τόσο κατά τη σφοδρή κακοκαιρία που είχε πλήξει τα Χανιά τον Φεβρουάριο του 2017, όσο και 2 χρόνια αργότερα, σε νέα αντίστοιχη κακοκαιρία, τον Φεβρουάριο του 2019. Αντίστοιχα προβλήματα καταπτώσεων είχαν παρουσιαστεί μάλιστα και σε περασμένες δεκαετίες.

Για την αντιμετώπιση των καταρρεύσεων εκτελέστηκαν κάποια άμεσα, προσωρινά  μέτρα προστασίας του μνημείου για την αποφυγή της περαιτέρω φθοράς του και για την προστασία της δημόσιας ασφάλειας. Χρειάζεται ωστόσο μια κανονική παρέμβαση αποκατάστασης, η οποία έχει μπει πλέον κανονικά στις «ράγες».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Θλίψη για τον πρόωρο χαμό του διακεκριμένου σεφ Ανδρέα Μαυρομμάτη

Μιλάμε για το έργο «Προστασία και αποκατάσταση του επιπρομαχώνα Αγίου Δημητρίου των ενετικών οχυρώσεων της παλαιάς πόλης Χανίων». Το καλοκαίρι έγινε το πρώτο σημαντικό βήμα για την δρομολόγηση του, όταν και εγκρίθηκε η οικονοµοτεχνική µελέτη για την προστασία και αποκατάσταση του µνηµείου από την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.

Τον Σεπτέμβριο, ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης υπέγραψε την ένταξη του έργου «Προστασία και αποκατάσταση του επιπρομαχώνα Αγίου Δημητρίου των ενετικών οχυρώσεων της παλαιάς πόλης Χανίων» στο Περιφερειακό Πρόγραμμα «Κρήτη 2021–2027». Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 2.000.000 ευρώ, χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και υλοποιείται από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού.

Τον Δεκέμβριο είχαμε την προκήρυξη του διαγωνισμού, δηλαδή την δημοπράτηση και πλέον είμαστε εν’ αναμονή ανάδειξης του προσωρινού αναδόχου της εργολαβίας.

Η παρέμβαση αφορά την οριστική αποκατάσταση του επιπρομαχώνα Αγίου Δημητρίου, τμήμα των ενετικών τειχών που κατασκευάστηκαν το 1538 και έχουν υποστεί σοβαρές φθορές και καταρρεύσεις. Με την ολοκλήρωση του έργου, θα αποκατασταθεί η ιστορική φυσιογνωμία του μνημείου, θα διασφαλιστεί η ασφαλής πρόσβαση πολιτών και επισκεπτών, και θα ενισχυθεί η πολιτιστική ταυτότητα της περιοχής. Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η αποκατάσταση αφορά στο σύνολο του επιπροµαχώνα και όχι µόνο στα δύο σηµεία που είχαν καταρρεύσει.

Η αποκατάσταση του επιπρομαχώνα αποτελεί βασική προτεραιότητα για την ανάδειξη του πολιτιστικού αποθέματος του Δήμου Χανίων, προσφέροντας στους κατοίκους και επισκέπτες μια ολοκληρωμένη εικόνα των ενετικών οχυρώσεων και συμβάλλοντας στην πολιτιστική, τουριστική και οικονομική ανάπτυξη της πόλης. Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Χανίων, αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Πολιτισμού, θα αναλάβει τη συντήρηση και λειτουργία του μνημείου, το οποίο θα είναι επισκέψιμο.

Ο ενετικός επιπρομαχώνας Αγίου Δημητρίου στα Χανιά

Η ενετική οχύρωση των Χανίων αποτελεί το βασικό  οχυρωματικό έργο που έφτιαξαν οι Ενετοί για την προστασία της παλαιάς πόλης από το 1538, με το σχεδιασμό και την εποπτεία του μηχανικού Michele Sammichieli. Το τείχος σχηματίζει ένα ορθογώνιο, παράλληλο προς την παραλία, και ενισχύεται στις τέσσερις πλευρές του από καρδιόσχημους προμαχώνες και ενδιάμεσα από 8 επιπρομαχώνες.

Ο επιπρομαχώνας του Αγίου Δημητρίου βρίσκεται στη ΝΔ γωνία των οχυρώσεων. Πρόκειται για κατασκευή κυκλικής κάτοψης, με περίμετρο περίπου 200μ. Στο εσωτερικό φέρει επιχώσεις και στην κορυφή κτιστά κανονιοστάσια σε ημικυκλική διάταξη. Το τείχος του επιπρομαχώνα έχει μειωμένο πάχος και αντοχή και υπέστη μεγάλες καταστροφές, τόσο κατά την πολιορκία των Χανίων από τους Τούρκους το 1645, όσο και από τους γερμανικούς βομβαρδισμούς. Το 2017 σημειώθηκε κατάρρευση στο ΝΑ και ΝΔ τμήμα του τείχους μετά από νεροποντή και τον Φεβρουάριο 2019 σημειώθηκε νέα κατάρρευση της λιθοδομής στη Δυτική περιοχή του μνημείου.
Κατά το παρελθόν, την δεκαετία του ’80 και του ’90, υπήρξαν ανάλογα προβλήματα που αντιμετωπίστηκαν από την αρμόδια ΕΦΑ σε συνεργασία με το Δήμο Χανίων. Για την αντιμετώπιση
των καταρρεύσεων εκτελέστηκαν από την ΔΑΒΜΜ άμεσα μέτρα προστασίας του μνημείου για την αποφυγή της περαιτέρω φθοράς του και την προστασία των διερχομένων δεδομένου ότι βρίσκεται σε κεντρικό σημείο της πόλης των Χανίων.