Κρυπτονομίσματα: Ο νέος φορολογικός «χάρτης» για κέρδη και συναλλαγές – Τι ισχύει με το IRIS

Στο φορολογικό μικροσκόπιο μπαίνουν κρυπτονομίσματα και μεταφορές μέσω IRIS, με ανοικτό το ζήτημα φόρου 15% στην υπεραξία και σαφέστερους κανόνες για συναλλαγές μεταξύ συγγενών και φίλων χωρίς φορολογικές επιβαρύνσεις

Τα κρυπτονομίσματα βρίσκονται πλέον ψηλά στην ατζέντα της φορολογικής διοίκησης, καθώς η απουσία ενός πλήρως διαμορφωμένου πλαισίου δημιουργεί σημαντικά ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο δηλώνονται και φορολογούνται τα κέρδη από ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία.

Το θέμα επανήλθε δυναμικά στην επικαιρότητα έπειτα από πρόσφατη απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), η οποία εξέτασε υπόθεση φορολογούμενου που είχε αποκομίσει υψηλά κέρδη από συναλλαγές σε ψηφιακά νομίσματα και στη συνέχεια μετέφερε τα χρήματα στο τραπεζικό σύστημα.

Στον τραπεζικό λογαριασμό του συγκεκριμένου φορολογούμενου σύμφωνα με την ΕΡΤ είχαν πιστωθεί περίπου 600.000 ευρώ, τα οποία προέρχονταν από κέρδη που είχε πραγματοποιήσει μέσω κρυπτονομισμάτων. Το βασικό πρόβλημα προέκυψε κατά τη φορολογική δήλωση. Μέχρι σήμερα δεν προβλέπεται ειδικός κωδικός για τη δήλωση της συγκεκριμένης κατηγορίας εισοδήματος, με αποτέλεσμα ο φορολογούμενος να καταχωρίσει το ποσό με διαφορετικό τρόπο. Η επιλογή αυτή οδήγησε τελικά σε φορολογική διαφορά και ανέδειξε το νομοθετικό κενό που εξακολουθεί να υπάρχει γύρω από τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία.

Στο τραπέζι φόρος 15% στην υπεραξία

Το ζήτημα δεν αφορά μόνο μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά χιλιάδες φορολογούμενους που έχουν επενδύσει σε κρυπτονομίσματα και περιμένουν να καθοριστεί με σαφήνεια ο τρόπος φορολογικής αντιμετώπισης των κερδών τους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Τραγωδία στην Πάτρα: Νεαρή γυναίκα εντοπίστηκε νεκρή σε ακάλυπτο πολυκατοικίας

Σύμφωνα με τον μέχρι στιγμής σχεδιασμό, εξετάζεται η επιβολή φόρου 15% στην υπεραξία που προκύπτει από τις συναλλαγές σε κρυπτονομίσματα. Ωστόσο, το συγκεκριμένο καθεστώς δεν έχει ακόμη αποκτήσει οριστική νομοθετική μορφή, με συνέπεια να παραμένουν αρκετές «γκρίζες ζώνες» για τους κατόχους ψηφιακών νομισμάτων.

Η έλλειψη σαφούς πλαισίου γίνεται περισσότερο αισθητή όταν ένας επενδυτής αποφασίζει να μετατρέψει τα κέρδη του σε ευρώ και να τα αξιοποιήσει για αγορά ακινήτου ή άλλου περιουσιακού στοιχείου. Σε μια τέτοια περίπτωση πρέπει να μπορεί να αποδείξει στις φορολογικές αρχές από πού προέρχονται τα κεφάλαια και με ποιον τρόπο δημιουργήθηκαν.

Ανάλογη αβεβαιότητα υπάρχει όταν τα κρυπτονομίσματα δεν μετατρέπονται σε ευρώ, αλλά παραμένουν σε ψηφιακά πορτοφόλια, όπως επίσης και όταν πραγματοποιούνται απευθείας ανταλλαγές μεταξύ χρηστών. Σε αυτές τις περιπτώσεις η παρακολούθηση των συναλλαγών από τη φορολογική διοίκηση γίνεται δυσκολότερη, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχει μεταφορά χρημάτων προς τραπεζικό λογαριασμό.

IRIS: Πότε οι μεταφορές χρημάτων δεν φορολογούνται

Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελούν οι μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS και τραπεζικού συστήματος, ιδιαίτερα όταν πραγματοποιούνται μεταξύ μελών της ίδιας οικογένειας. Οι σχετικές διευκρινίσεις διαχωρίζουν τις απλές καθημερινές συναλλαγές από περιπτώσεις που μπορεί να συνιστούν γονική παροχή ή άλλη μεταβίβαση κεφαλαίων.

Μικρά χρηματικά ποσά που στέλνονται για την κάλυψη καθημερινών αναγκών, όπως χρήματα από γονείς ή παππούδες προς παιδιά και εγγόνια, δεν θεωρούνται αυτομάτως φορολογητέο εισόδημα. Πρόκειται για συναλλαγές που συνδέονται με τη συνήθη οικονομική υποστήριξη μεταξύ συγγενών και εξετάζονται με διαφορετικό τρόπο από μεγαλύτερες μεταφορές κεφαλαίων.

Η εικόνα αλλάζει όταν οι μεταφορές αφορούν υψηλά ποσά ή πραγματοποιούνται συστηματικά. Εφόσον τα χρήματα αποτελούν ουσιαστικά γονική παροχή, θα πρέπει να ακολουθείται η διαδικασία που προβλέπει η φορολογική νομοθεσία.

Η γονική παροχή χρημάτων μεταξύ συγγενών μπορεί να φτάσει έως τις 800.000 ευρώ χωρίς επιβολή φόρου, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Απαραίτητη είναι η ηλεκτρονική δήλωσή της μέσω της πλατφόρμας myProperty, ενώ η μεταφορά των χρημάτων θα πρέπει να πραγματοποιείται μέσω χρηματοπιστωτικού ιδρύματος, ώστε να υπάρχει πλήρης καταγραφή της συναλλαγής.

Τι ισχύει για μεταφορές χρημάτων μεταξύ φίλων

Διαφορετική αντιμετώπιση προβλέπεται και για τα χρήματα που ανταλλάσσονται μεταξύ φίλων στο πλαίσιο κοινών εξόδων. Τέτοιες συναλλαγές είναι ιδιαίτερα συνηθισμένες μετά τη διάδοση των άμεσων τραπεζικών μεταφορών και του IRIS.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ένας λογαριασμός σε εστιατόριο που εξοφλείται εξ ολοκλήρου με την κάρτα ενός ατόμου και στη συνέχεια οι υπόλοιποι συμμετέχοντες του μεταφέρουν το ποσό που αντιστοιχεί στο δικό τους μερίδιο.

Οι συγκεκριμένες μεταφορές δεν χαρακτηρίζονται ως εισόδημα, εφόσον μπορεί να τεκμηριωθεί ότι τα χρήματα αποτελούν επιστροφή ποσού για την κάλυψη μιας κοινής δαπάνης και όχι αμοιβή, δωρεά ή κάποια άλλη μορφή οικονομικού οφέλους.

Με τις σχετικές διευκρινίσεις, η ΑΑΔΕ επιχειρεί να χαράξει σαφέστερη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στις μεταφορές χρημάτων που αποτελούν πραγματικό φορολογητέο εισόδημα και στις συνηθισμένες οικονομικές συναλλαγές που πραγματοποιούνται καθημερινά μεταξύ συγγενών, φίλων και μελών μιας παρέας.