Λυγερός στο CretaOne 102,3: Τα επόμενα βήματα για το καλώδιο και τις εξορύξεις – Τι κερδίζει η Κρήτη

Οι νέες έρευνες βυθού ανοίγουν τον δρόμο για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, με την Κρήτη σε κομβικό ρόλο – Σε νέα φάση και οι έρευνες υδρογονανθράκων με ExxonMobil και Chevron – Τι εκτιμά για το ενδεχόμενο έντασης με την Τουρκία

Στην επόμενη φάση περνούν δύο μεγάλα ενεργειακά σχέδια που αφορούν άμεσα την Κρήτη: η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου  και οι έρευνες υδρογονανθράκων σε Ιόνιο και θαλάσσιες περιοχές νότια του νησιού.

Ο στρατηγικός αναλυτής Νίκος Λυγερός, μιλώντας στο CretaOne 102,3 και την Αντιγόνη Ανδρεάκη, περιέγραψε τα επόμενα βήματα για τον Great Sea Interconnector, τη σημασία της γαλλικής συμμετοχής, αλλά και το στάδιο στο οποίο βρίσκονται οι έρευνες για υδρογονάνθρακες.

Στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο που μπορεί να αποκτήσει η Κρήτη στον νέο ενεργειακό χάρτη, ενώ αναφέρθηκε και στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, εκτιμώντας ότι αυτή την περίοδο δεν συμφέρει την Τουρκία μια ουσιαστική κλιμάκωση με την Ελλάδα.

Καλώδιο: Πρώτα οι έρευνες βυθού – Μετά η πόντιση

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Φορτηγό έπεσε σε φρεάτιο στην Ιερά Οδό

Η είσοδος της γαλλικής Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία του Great Sea Interconnector και η συμφωνία με τη Nexans για τις έρευνες βυθού έχουν αλλάξει τα δεδομένα γύρω από το έργο. Η συμφωνία υπεγράφη τον Αύγουστο, με πρώτη προτεραιότητα την ολοκλήρωση των θαλάσσιων ερευνών.

Όπως εξήγησε ο Νίκος Λυγερός, το επόμενο πρακτικό βήμα είναι η έκδοση NAVTEX και η πραγματοποίηση των βυθομετρικών ερευνών στη διαδρομή από την οποία πρόκειται να περάσει το καλώδιο.

«Οι NAVTEX θα είναι διαδοχικές. Θα είναι πολλές, η μία μετά την άλλη, γιατί θα ακολουθήσει η βυθομετρική μελέτη», ανέφερε.

Η επανεκκίνηση των ερευνών βυθού αποτελεί κρίσιμο σημείο, καθώς αντίστοιχες εργασίες είχαν προκαλέσει ένταση νοτίως της Κάσου και της Καρπάθου το 2024. Η γαλλική συμμετοχή είναι πλέον πολύ ισχυρότερη, τόσο σε επενδυτικό όσο και σε τεχνικό επίπεδο.

Για τον ίδιο, το δύσκολο μέρος του έργου δεν είναι τεχνικό αλλά γεωπολιτικό.

«Η πόντιση του καλωδίου είναι θέμα δύο με τριών μηνών. Το όλο θέμα είναι καθαρά πολιτικό και γεωπολιτικό και όχι τεχνικό», είπε.

Τι αλλάζει για την Κρήτη

Ο Νίκος Λυγερός έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στο τι σημαίνει η διασύνδεση για την ίδια την Κρήτη.

Μετά την ηλεκτρική σύνδεση του νησιού με την ηπειρωτική Ελλάδα, το επόμενο βήμα είναι η σύνδεσή του με την Κύπρο και, σε επόμενη φάση του ευρύτερου σχεδιασμού, η επέκταση προς το Ισραήλ.

«Το πιο σημαντικό για εμάς και ειδικά για την Κρήτη είναι ότι θα είναι η ένωση της Κρήτης με την Κύπρο», ανέφερε.

Κατά την εκτίμησή του, η εξέλιξη αυτή μπορεί να μετατρέψει την Κρήτη από τελικό σημείο μιας ηλεκτρικής διασύνδεσης σε ενεργειακό κόμβο, ενισχύοντας παράλληλα τη θέση Ελλάδας και Κύπρου στον σχεδιασμό του διαδρόμου IMEC.

«Προς το παρόν η Κρήτη είναι διασυνδεδεμένη με την ηπειρωτική Ελλάδα, αλλά δεν λειτουργεί ακόμα σαν hub. Με αυτό το έργο και στη συνέχεια με τη διασύνδεση Κύπρου – Ισραήλ θα έχουμε μια ηλεκτρική διασύνδεση τριών χωρών», σημείωσε.

Το έργο αποτελεί ευρωπαϊκό Project of Common Interest και έχει εξασφαλίσει σημαντική ευρωπαϊκή χρηματοδοτική στήριξη.

Εξορύξεις: Πού βρισκόμαστε σήμερα

Στο δεύτερο μεγάλο ενεργειακό μέτωπο, ο Νίκος Λυγερός εκτιμά ότι οι εξελίξεις έχουν πλέον προχωρήσει σημαντικά, με την παρουσία δύο μεγάλων αμερικανικών ενεργειακών ομίλων, της ExxonMobil και της Chevron.

«Είμαστε σε πολύ προχωρημένο στάδιο, γιατί δεν έχουμε μόνο την ExxonMobil, έχουμε και τη Chevron», είπε.

Τα δεδομένα, ωστόσο, διαφέρουν ανά περιοχή.

Στο Block 2 του βορειοδυτικού Ιονίου, η κοινοπραξία Energean – ExxonMobil – HELLENiQ ENERGY έχει ήδη περάσει στη δεύτερη ερευνητική φάση, η οποία περιλαμβάνει ερευνητική γεώτρηση.

Νότια της Κρήτης, η Chevron και η HELLENiQ ENERGY υπέγραψαν τον Φεβρουάριο τις συμβάσεις για τα «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2», μαζί με δύο ακόμη θαλάσσιες περιοχές. Το πρόγραμμα προβλέπει τρεις διαδοχικές ερευνητικές φάσεις, επομένως η περιοχή της Κρήτης δεν βρίσκεται ακόμη στο ίδιο στάδιο με το Block 2 του Ιονίου.

«Προηγείται το Ιόνιο»

Αυτό ακριβώς ξεχώρισε και ο Νίκος Λυγερός όταν ρωτήθηκε ποιο είναι το αμέσως επόμενο βήμα.

«Αυτό που ακολουθεί είναι πρώτα απ’ όλα οι έρευνες και θα είναι και η εξόρυξη στο Ιόνιο. Προηγείται λοιπόν το Ιόνιο», ανέφερε.

Η πρώτη κρίσιμη δοκιμή θα είναι η ερευνητική γεώτρηση. Μόνο από τα αποτελέσματά της μπορεί να διαπιστωθεί εάν υπάρχει εμπορικά αξιοποιήσιμο κοίτασμα και, εφόσον αυτό επιβεβαιωθεί, να ακολουθήσει η διαδικασία ανάπτυξης και παραγωγής.

Για τις περιοχές νότια της Κρήτης, η παρουσία της Chevron αποτελεί για τον ίδιο σημαντική γεωπολιτική και επενδυτική εξέλιξη. Η εταιρεία έχει αναλάβει ρόλο operator με ποσοστό 70%, ενώ η HELLENiQ ENERGY συμμετέχει με 30%.

«Έχουμε δύο μεγάλες εταιρείες που λειτουργούν και με τη δική μας ελληνική εταιρεία. Κατά συνέπεια όλα μπαίνουν σε πλαίσιο κοινοπραξίας, σε πλαίσιο γεωπολιτικό και πρακτικό», σημείωσε.

Γιατί οι εξελίξεις αφορούν άμεσα την Κρήτη

Καλώδιο και υδρογονάνθρακες είναι δύο διαφορετικά έργα, αλλά για τον Νίκο Λυγερό συγκλίνουν σε ένα σημείο: αναβαθμίζουν τον ενεργειακό ρόλο της Κρήτης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Από τη μία, το νησί βρίσκεται πάνω στον άξονα της ηλεκτρικής σύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου. Από την άλλη, οι θαλάσσιες περιοχές νοτίως της Κρήτης έχουν ήδη ενταχθεί σε μακροχρόνιο πρόγραμμα έρευνας με τη συμμετοχή της Chevron.

«Εκεί θα πρωτοστατήσει και η Κρήτη, γιατί είναι εκεί που βρίσκονται τα στρατηγικά αποθέματα», εκτίμησε.

Πόσο πιθανό θεωρεί ένα επεισόδιο με την Τουρκία

Ο Νίκος Λυγερός ρωτήθηκε και για τις εκτιμήσεις περί ενδεχόμενου νέου επεισοδίου στις ελληνοτουρκικές σχέσεις μέσα στους επόμενους μήνες.

Η δική του απάντηση ήταν αρνητική ως προς το ενδεχόμενο ουσιαστικής κλιμάκωσης αυτή την περίοδο.

«Όχι. Αντιθέτως», απάντησε, εκτιμώντας ότι οι προτεραιότητες της Άγκυρας στη Μέση Ανατολή, οι διεθνείς συμμαχίες της Ελλάδας και οι νέες αμυντικές δυνατότητες περιορίζουν, κατά την άποψή του, το περιθώριο για σοβαρή όξυνση.

Δεν απέκλεισε τη συνέχιση της τουρκικής ρητορικής για ζητήματα όπως η αποστρατιωτικοποίηση των νησιών, διαχώρισε όμως αυτή τη ρητορική από μια πραγματική στρατιωτική κλιμάκωση.

«Δεν συμφέρει καθόλου την Τουρκία αυτή την περίοδο να οξύνει τα πράγματα», υποστήριξε.

Για τον ίδιο, η ελληνική στρατηγική πρέπει να στηρίζεται περισσότερο στη δημιουργία ισχυρών διεθνών συνεργασιών παρά στη διαρκή διαχείριση της τουρκικής ρητορικής:

«Αντί να ασχολούμαστε με μια αντιπαράθεση με την Τουρκία, πρέπει να ασχολούμαστε με την αξιοποίηση μεγάλων συμμαχιών με ισχυρούς παίκτες».