Μετρητά: Τι αλλάζει στην Ευρωπαϊκή Ένωση από το 2027 – Το όριο των 10.000 ευρώ και τι ισχύει στην Ελλάδα

Τι προβλέπει το νέο ευρωπαϊκό όριο των 10.000 ευρώ

Το νέο ανώτατο όριο περιλαμβάνεται στον ευρωπαϊκό Κανονισμό 2024/1624, ο οποίος εγκρίθηκε το 2024 στο πλαίσιο των μέτρων για την αντιμετώπιση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Υπόθεση απάτης με νυφικά: Οι πελάτισσες έστελναν λεφτά στη σχεδιάστρια αλλά δεν λάμβαναν τις παραγγελίες – «Βροχή» οι καταγγελίες

Ειδικότερα, το άρθρο 80 προβλέπει ότι οι πληρωμές με μετρητά για αγαθά ή υπηρεσίες, στις οποίες συμμετέχει επιχείρηση ή επαγγελματίας, δεν θα μπορούν να υπερβαίνουν τις 10.000 ευρώ. Οι νέοι κανόνες θα εφαρμοστούν από το καλοκαίρι του 2027.

Παράλληλα, προβλέπονται αυξημένες απαιτήσεις ταυτοποίησης για συναλλαγές με μετρητά από 3.000 ευρώ. Οι ρυθμίσεις αυτές δεν σημαίνουν, ωστόσο, ότι απαγορεύεται στους πολίτες να διατηρούν μεγάλα χρηματικά ποσά σε μετρητά.

Σημαντική εξαίρεση αποτελούν οι συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών, εφόσον κανένα από τα δύο μέρη δεν ενεργεί στο πλαίσιο επαγγελματικής δραστηριότητας. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν εφαρμόζεται, κατά κανόνα, το συγκεκριμένο ευρωπαϊκό όριο.

Γιατί δεν αλλάζει το όριο των 500 ευρώ στην Ελλάδα

Η θέσπιση του πανευρωπαϊκού ορίου δεν συνεπάγεται αυτόματη αύξηση του ελληνικού πλαφόν. Τα κράτη-μέλη που έχουν ήδη θεσπίσει χαμηλότερα όρια θα μπορούν να τα διατηρήσουν.

Έτσι, στην Ελλάδα θα εξακολουθήσει να ισχύει ο περιορισμός των 500 ευρώ για τις συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων και ιδιωτών. Για αγορές αγαθών ή υπηρεσιών αξίας 500 ευρώ και άνω, η πληρωμή θα πρέπει να πραγματοποιείται με κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο.

Οι εθνικές διαφορές, επομένως, θα παραμείνουν και μετά την εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού κανονισμού, καθώς το όριο των 10.000 ευρώ λειτουργεί ως ανώτατο επιτρεπόμενο ποσό και όχι ως υποχρεωτικό όριο για όλες τις χώρες.

Τι ισχύει στις ευρωπαϊκές χώρες

Τα όρια στις πληρωμές με μετρητά διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα. Σε ορισμένα κράτη υπάρχουν συγκεκριμένοι περιορισμοί, ενώ σε άλλα δεν προβλέπεται γενικό ανώτατο ποσό, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι απουσιάζουν οι έλεγχοι για μεγάλες συναλλαγές.

• Αυστρία: Δεν υπάρχει νομοθετημένο ανώτατο όριο στις πληρωμές με μετρητά. Ωστόσο, για συναλλαγές ύψους 10.000 ευρώ και άνω, οι έμποροι οφείλουν να επαληθεύουν και να καταγράφουν την ταυτότητα του αγοραστή. Μπορούν επίσης να ζητήσουν πληροφορίες και αποδεικτικά στοιχεία για την προέλευση των χρημάτων.
• Βέλγιο: Το όριο στις πληρωμές με μετρητά ανέρχεται στα 3.000 ευρώ και καλύπτει τόσο την αγορά αγαθών όσο και την παροχή υπηρεσιών. Για την αγορά ακινήτων δεν επιτρέπεται η χρήση μετρητών. Ο περιορισμός ισχύει ακόμη και όταν το ποσό καταβάλλεται σε περισσότερες δόσεις.
• Δανία: Δεν προβλέπεται γενικό νομοθετικό ανώτατο όριο για τις πληρωμές με μετρητά.
• Εσθονία: Δεν υπάρχει γενικό όριο στις πληρωμές με μετρητά. Η κεντρική τράπεζα και τα πιστωτικά ιδρύματα υποχρεούνται να δέχονται χαρτονομίσματα και κέρματα χωρίς περιορισμό. Για τις υπόλοιπες επιχειρήσεις και τα φυσικά πρόσωπα ισχύει η υποχρέωση αποδοχής χαρτονομισμάτων, ενώ μπορεί να περιορίζεται η αποδοχή κερμάτων στα 50 ανά συναλλαγή. Επιπλέον, συναλλαγές με μετρητά άνω των 32.000 ευρώ υπόκεινται σε πρόσθετες υποχρεώσεις αναφοράς.
• Φινλανδία: Δεν έχει θεσπιστεί γενικό ανώτατο όριο πληρωμών με μετρητά. Οι επιχειρήσεις δεν είναι υποχρεωμένες σε κάθε περίπτωση να δέχονται μετρητά, ενώ μπορούν να αρνηθούν την αποδοχή περισσότερων από 50 κερμάτων ή χαρτονομισμάτων μεγάλης ονομαστικής αξίας, εφόσον έχουν ενημερώσει προηγουμένως τον πελάτη. Για συναλλαγές από 10.000 ευρώ και άνω προβλέπονται απαιτήσεις ταυτοποίησης και ελέγχου.
• Γαλλία: Για τους φορολογικούς κατοίκους της χώρας, οι πληρωμές με μετρητά προς επιχειρήσεις περιορίζονται στα 1.000 ευρώ. Για όσους δεν έχουν φορολογική κατοικία στη Γαλλία, το όριο ανέρχεται στα 15.000 ευρώ. Από το ποσό των 1.000 ευρώ προβλέπεται επίσης η ταυτοποίηση του αγοραστή με επίσημο έγγραφο.
• Ιταλία: Οι πληρωμές με μετρητά επιτρέπονται έως 5.000 ευρώ. Δεν επιτρέπεται η παράκαμψη του περιορισμού μέσω περισσότερων συνδεδεμένων τμηματικών καταβολών. Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για τουρίστες που κατοικούν εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης ή Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, για τους οποίους το όριο μπορεί να φτάσει τις 15.000 ευρώ σε αγορές αγαθών από εμπόρους και σε υπηρεσίες τουριστικών επιχειρήσεων. Αντίθετα, τα ενοίκια, ακόμη και για τουριστικά καταλύματα, δεν μπορούν να εξοφλούνται με μετρητά, ανεξαρτήτως ποσού.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι πολίτες για τα μετρητά

Οι νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες αφορούν κυρίως τις συναλλαγές με επιχειρήσεις και επαγγελματίες. Οι πληρωμές μεταξύ ιδιωτών εξακολουθούν να εξαιρούνται, εφόσον δεν πραγματοποιούνται στο πλαίσιο επαγγελματικής δραστηριότητας.

Επιπλέον, στις χώρες της ευρωζώνης δεν υπάρχει γενική υποχρέωση αποδοχής περισσότερων από 50 κερμάτων σε μία συναλλαγή. Οι επιχειρήσεις μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να αρνηθούν και χαρτονομίσματα μεγάλης ονομαστικής αξίας.

Όσον αφορά τη μεταφορά μετρητών, δεν υπάρχει γενικός περιορισμός στο ποσό που μπορεί να έχει μαζί του κάποιος όταν ταξιδεύει εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, κατά την είσοδο ή την έξοδο από την ΕΕ, όποιος μεταφέρει ποσό 10.000 ευρώ ή μεγαλύτερο οφείλει να το δηλώσει στις τελωνειακές αρχές. Ορισμένα κράτη-μέλη μπορούν, επίσης, να προβλέπουν πρόσθετες υποχρεώσεις δήλωσης για μετακινήσεις στο εσωτερικό της Ένωσης.

Τέλος, η απουσία ανώτατου ορίου σε μια χώρα δεν σημαίνει ότι οι μεγάλες συναλλαγές πραγματοποιούνται χωρίς ελέγχους. Ανάλογα με το ύψος και τη φύση της πληρωμής, μπορεί να απαιτείται ταυτοποίηση του πελάτη ή έλεγχος της προέλευσης των χρημάτων.