Οι νέες ερευνήτριες του Πανεπιστημίου Κρήτης που ξεχώρισαν στη «Διατριβή σε 3 Λεπτά»

Από τα αυτοθεραπευόμενα υλικά έως τη γλώσσα και το περιβάλλον

Οι Ευαγγελία Γιαννακάκη, Μαρίνα Μαστροκώστα και Μάρθα Τσελίκα μίλησαν στο Cretaone 102,3 για την έρευνά τους, τις διακρίσεις τους και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νέοι επιστήμονες στην Ελλάδα.

Τη δική τους επιστημονική διαδρομή, αλλά και την εμπειρία τους από τον διαγωνισμό «Διατριβή σε 3 Λεπτά», παρουσίασαν στην εκπομπή της Αντιγόνης Ανδρεάκη στο Cretaone 102,3 οι ερευνήτριες του Πανεπιστημίου Κρήτης Ευαγγελία Γιαννακάκη, Μαρίνα Μαστροκώστα και Μάρθα Τσελίκα.

Οι τρεις υποψήφιες διδακτόρισσες  διακρίθηκαν στον διαγωνισμό, αποδεικνύοντας πως ακόμα και πολυετής και απαιτητική έρευνα μπορεί να παρουσιαστεί με απλό και κατανοητό τρόπο στο ευρύ κοινό.

Υλικά που «θεραπεύουν» μόνα τους τις φθορές

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Γιατί χιλιάδες Τούρκοι μπαίνουν μαζικά στην Ελλάδα τις τελευταίες μέρες

Η Ευαγγελία Γιαννακάκη, η οποία απέσπασε το Βραβείο Κοινού, παρουσίασε την έρευνά της πάνω στα αυτοϊάσιμα πολυμερικά υλικά, τα οποία έχουν τη δυνατότητα να αποκαθιστούν μικρές φθορές μέσω της εφαρμογής θερμότητας.

«Φανταστείτε σε ένα αυτοκίνητο, όταν γίνεται μια μικρή γρατζουνιά, να το ζεσταίνουμε και αυτή να εξαφανίζεται», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η έρευνα πραγματοποιείται τα τελευταία πέντε χρόνια στο Εργαστήριο Λειτουργικών Πολυμερικών Υλικών του Πανεπιστημίου Κρήτης και στοχεύει στη δημιουργία υλικών που θα συμβάλουν στη μείωση του κόστους συντήρησης, των αποβλήτων και της σπατάλης πόρων.

Όπως εξήγησε η ίδια, πρόκειται για ένα καινοτόμο ερευνητικό εγχείρημα, με επόμενο στόχο τη μετάβαση από το εργαστήριο σε πραγματικές εφαρμογές της καθημερινότητας.

«Το επόμενο βήμα είναι να μπει σε χρήση, να γίνει ακόμη πιο αποδοτικό και να αξιοποιηθεί σε καθημερινές εφαρμογές», τόνισε.

Πώς τα παιδιά αντιλαμβάνονται τον χρόνο μέσα από τη γλώσσα

Το πρώτο βραβείο απέσπασε η Μαρίνα Μαστροκώστα, η οποία ερευνά τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά κατακτούν τις έννοιες του χώρου και του χρόνου μέσα από τη γλώσσα.

Η έρευνά της εξετάζει παιδιά ηλικίας 2 έως 8 ετών και επικεντρώνεται στο πώς οι γλωσσικές μεταφορές βοηθούν στη νοητική αναπαράσταση του χρόνου.

«Ο χρόνος είναι πολύ αφηρημένος. Δεν μπορούμε να τον ορίσουμε άμεσα, επομένως δανειζόμαστε έννοιες από κάτι πιο απτό, τον χώρο», εξήγησε.

Όπως ανέφερε, διαφορετικές γλώσσες αντιλαμβάνονται τον χρόνο με διαφορετικό τρόπο. Στα ελληνικά χρησιμοποιούμε εκφράσεις όπως «πήγαμε μπροστά» ή «έχει μείνει πίσω», ενώ σε άλλες γλώσσες οι χρονικές αναπαραστάσεις ακολουθούν διαφορετικές κατευθύνσεις.

«Στα κινεζικά, για παράδειγμα, ο χρόνος μπορεί να αναπαρίσταται κάθετα, με το παρελθόν να βρίσκεται πάνω και το μέλλον κάτω», σημείωσε.

Η ερευνήτρια υπογράμμισε τη σημασία της μελέτης της ελληνικής γλώσσας και των διαλέκτων της, επισημαίνοντας ότι συμβάλλουν στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο διαμορφώνεται η ανθρώπινη σκέψη και επικοινωνία.

Η έρευνα για τα φυτοφάρμακα και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις

Η Μάρθα Τσελίκα, η οποία κατέκτησε το δεύτερο βραβείο, ασχολείται με τους μηχανισμούς δράσης ζιζανιοκτόνων και εντομοκτόνων, εστιάζοντας κυρίως στον τρόπο με τον οποίο επηρεάζουν τους οργανισμούς-στόχους αλλά και το ευρύτερο οικοσύστημα.

Η ίδια ανέδειξε ένα σημαντικό πρόβλημα στον τρόπο σχεδιασμού και χρήσης πολλών σκευασμάτων, επισημαίνοντας ότι συχνά δεν είναι πλήρως γνωστός ο μηχανισμός δράσης τους.

«Για πολλά σκευάσματα φτάσαμε 70 χρόνια μετά να προσπαθούμε να καταλάβουμε γιατί ακριβώς λειτουργούν όπως λειτουργούν», ανέφερε.

Η έρευνά της εξετάζει τις συνέπειες που μπορεί να έχουν τέτοιες πρακτικές στη βιοποικιλότητα και στην ισορροπία των οικοσυστημάτων, ειδικά σε μια εποχή όπου η αγροτική παραγωγή δέχεται ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις.

«Όσο πιέζουμε προς μία κατεύθυνση, την ίδια πίεση παίρνουμε πολλές φορές και από τη φύση», σημείωσε χαρακτηριστικά.

«Η επιστήμη πρέπει να βγει προς την κοινωνία»

Κοινή διαπίστωση και των τριών ερευνητριών ήταν η ανάγκη η επιστημονική γνώση να επικοινωνείται με τρόπο κατανοητό προς το ευρύ κοινό.

Η Ευαγγελία Γιαννακάκη τόνισε ότι ο θεσμός της «Διατριβής σε 3 Λεπτά» βοήθησε να γεφυρωθεί η απόσταση ανάμεσα στην επιστημονική κοινότητα και την κοινωνία.

«Μας δόθηκε η δυνατότητα να παρουσιάσουμε την έρευνά μας με απλό και κατανοητό τρόπο στο κοινό», ανέφερε.

Από την πλευρά της, η Μάρθα Τσελίκα υπογράμμισε ότι οι ερευνητές καλούνται διαρκώς να μεταφράζουν σύνθετες έννοιες σε απλή γλώσσα.

«Η γνώση είναι για να βγει προς τα έξω. Πρέπει να μπορείς να εξηγήσεις αυτό που κάνεις με τον πιο απλό τρόπο», είπε.

Οι δυσκολίες της έρευνας στην Ελλάδα και το βλέμμα στο μέλλον

Η συζήτηση ολοκληρώθηκε με αναφορές στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νέοι ερευνητές στην Ελλάδα.

Η Μάρθα Τσελίκα στάθηκε ιδιαίτερα στις δυσκολίες χρηματοδότησης και επαγγελματικής αποκατάστασης, εκφράζοντας τον προβληματισμό της για το κατά πόσο η χώρα μπορεί να διατηρήσει το επιστημονικό της δυναμικό.

«Η έρευνα δεν είναι χόμπι. Έχει ρομαντισμό, αλλά είναι και δουλειά», τόνισε.

Η Ευαγγελία Γιαννακάκη επισήμανε ότι η ποιότητα της ερευνητικής ομάδας και του επιστημονικού περιβάλλοντος ήταν βασικοί λόγοι που επέλεξε να παραμείνει στην Ελλάδα, χωρίς ωστόσο να αποκλείει μια μελλοντική εμπειρία στο εξωτερικό.

Η Μαρίνα Μαστροκώστα υπογράμμισε τη σημασία της στήριξης που παρέχει το Πανεπιστήμιο Κρήτης στους νέους επιστήμονες, ιδιαίτερα μέσα από υποτροφίες και διεθνείς συνεργασίες.

«Το Πανεπιστήμιο Κρήτης αποτελεί έναν ισχυρό πυλώνα έρευνας και καινοτομίας, προσφέροντας στους νέους επιστήμονες τα εφόδια για να εξελιχθούν και να διεκδικήσουν μια θέση στη διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα».