Κολλημένα τα έργα στο νησί των λεπρών – Η παρέμβαση του πρώην δημάρχου Αγίου Νικολάου

Σε νέα εποχή υποτίθεται είναι να περάσει η Σπιναλόγκα με μια σειρά σημαντικών έργων που είχαν εξαγγελθεί και είχαν ξεκινήσει να δρομολογούνται τα προηγούμενα χρόνια, όμως όλα αυτά έχουν μείνει επί χάρτου…

Στην πράξη κανένα έργο δεν έχει ολοκληρωθεί, με το νησί των λεπρών, ένα σπουδαίο μνημείο με τεράστια επισκεψιμότητα που φέρνει μεγάλα έσοδα τόσο στον κρατικό κορβανά όσο και στην τοπική κοινωνία, να περιμένει καρτερικά ακόμα τα στοιχειώδη: Το ηλεκτρικό ρεύμα μέσω του υποβρύχιου καλωδίου, τον ειδικό φωτισμό όπως αρμόζει σε ένα τέτοιο μνημείο, το νερό και τον βιολογικό καθαρισμό. Φυσικά περιμένει καρτερικά και την Ουνέσκο, για την ακρίβεια την ένταξη του στη λίστα των μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς της Ουνέσκο, ένα εγχείρημα που επί του παρόντος και για το άμεσο μέλλον δυστυχώς έχει τεθεί εκτός κάδρου.

Σπιναλόγκα

Τα έργα στη Σπιναλόγκα μπήκαν στις «ράγες» αλλά μοιάζουν εκτροχιασμένα

Αν και τα προηγούμενα χρόνια μετά τα θετικά μηνύματα για μια μεγάλη γκάμα έργων , είχαν δημιουργηθεί πολλές προσδοκίες για την δραστική αναβάθμιση των υποδομών και την μεταμόρφωση του εμβληματικού μνημείου, οι πολυ-αναμενόμενες υποδομές στη Σπιναλόγκα ακόμα...αγνοούνται!

Έχουν προκύψει διάφορες καθυστερήσεις και παλινωδίες. Πλέον χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί το θέμα της ηλεκτροδότησης, Μιλάμε φυσικά για την κανονική ηλεκτροδότηση, μέσω υποθαλάσσιας διασύνδεσης, και όχι την προσωρινή, εμβαλωματική λύση με τις γεννήτριες , τα γνωστά Η/Ζ. Μετά από μια ολόκληρη 20ετία προσπαθειών και περιπετειών μπήκε στις «ράγες» το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Σπιναλόγκας μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου απέναντι με την Πλάκα. Το υποβρύχιο καλώδιο ποντίστηκε πριν από 2 χρόνια αλλά παραδόξως το νησί των λεπρών δεν έχει ακόμα συνδεθεί με το ηλεκτρικό δίκτυο! Ομοίως δεν έχει προχωρήσει και η ύδρευση του νησιού μέσω υποθαλάσσιου αγωγού, αν και προ ετών είχε εξασφαλιστεί σχετική χρηματοδότηση.

Σπιναλόγκα βράδυ Πηγή: Spyros Kouris

Ομοίως, έχει προκύψει μεγάλη καθυστέρηση και για το θέμα του φωτισμού. Μέχρι σήμερα το νησί φωτίζεται στη χάση και στη φέξη, με τα απομεινάρια μιας εγκατάστασης φωτισμού. Κατά περιόδους, τα καλοκαίρια, η προβληματική εγκατάσταση φωτισμού παίρνει σποραδικά μπρος με τη χρήση μιας ντιζελογεννήτριας αλλά μέχρι εκεί.

Για τον κανονικό φωτισμό της Σπιναλόγκας, υπάρχει στα «σκαριά» σχέδιο με την εκπόνηση ειδικής μελέτης. Μάλιστα η σχετική χρηματοδότηση είχε εξασφαλιστεί ήδη από το 2023 επί θητείας τότε του βουλευτή Λασιθίου και Α’ Αντιπροέδρου της Βουλής Γιάννη Πλακιωτάκη στο Υπουργείο Ναυτιλίας. Κι όμως ούτε αυτό έχει προχωρήσει. Εδώ βεβαίως υπάρχει μεγάλη ευθύνη του Υπουργείου Πολιτισμού. Αρκεί μονάχα να αναλογιστεί κανείς ότι τότε, το 2023, καθυστέρησε στο ΥΠΠΟ με αποκορύφωμα να πέσει λίγο μετά η προεκλογική περίοδος και να μην μπαίνει η πολυπόθητη υπογραφή από την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.

Όσο δε για το ζήτημα της ένταξης στην λίστα με τα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της Unesco, όνειρο ήταν και πάει. Έγινε μια προσπάθεια, με πρωτοβουλία και πίεση περισσότερο των τοπικών φορέων και όχι του κεντρικού κράτους. Η πρόταση απορρίφθηκε και έκτοτε τίποτε…. Πλήρης «σιγή ασυρμάτου». Καμία νύξη, καμία συζήτηση, με το εγχείρημα να έχει εμφανώς εγκαταλειφθεί. Είναι ολοφάνερο, η τελοσπάντων κοινό μυστικό, πως το υπουργείο Πολιτισμού ουδέποτε είδε ζεστά την διεκδίκηση της ένταξης της Σπιναλόγκας. Προέταξε την σύσταση φακέλου πρότασης για σειριακή εγγραφή των μινωικών ανακτόρων της Κρήτης, όπως και έγινε, με το νησί-φρούριο να βλέπει την προοπτική της Unesco να βυθίζεται...

Η δημόσια παρέμβαση του πρώην δημάρχου Αγίου Νικολάου Αντώνη Ζερβού

Το παζλ των ανοιχτών μετώπων και σημαντικών εκκρεμοτήτων γύρω από τα προωθούμενα έργα υποδομών στη Σπιναλόγκα φέρνει αναλυτικά στο προσκήνιο ο πρώην δήμαρχος Αγίου Νικολάου Αντώνης Ζερβός. Ο ίδιος σκιαγραφεί καρέ-καρέ το τι έχει γίνει και τι εκκρεμεί, βάζοντας επιτακτικά στο τραπέζι την ανάγκη για σαφείς απαντήσεις και εξηγήσεις από τους εμπλεκόμενους φορείς. Πρωτίστως φυσικά τον δήμο Αγίου Νικολάου.

Παραθέτουμε ως έχει την ανοιχτή επιστολή-παρέμβαση που μας έστειλε εδώ στο cretaone.gr ο πρώην δήμαρχος Αγίου Νικολάου:

«Η γιαλατζί διαβούλευση για την αλλαγή των αναπλάσεων αλλά και ο απολογισμός (;;;) του Δημάρχου για την διαρρεύσασα διετία με υποχρέωσαν να αναστείλω τις επόμενες δημοσιεύσεις που πιστοποιούν την απόλυτη παραπλάνηση των δημοτών αλλά και την απόκρυψη του ότι εξελίσσεται σήμερα στον Δήμο δεν είναι παρά η ολοκλήρωση των όσων έργων και δράσεων που βρισκόταν σε εξέλιξη στις 31/12/2023 .
Θα συνεχίσω λοιπόν με την παράθεση των θεμάτων που έχουν βαλτώσει και για τα οποία δεν φαίνεται να υπάρχει οραματικό σχέδιο από την δημοτική αρχή.
Το επόμενο μεγάλο θέμα, αφορά τα ζητήματα που συνδέονται με την Σπιναλόγκα.

Πρώτο ερώτημα φυσικά είναι αν έχει ξανασυζητηθεί με το ΥΠ.ΠΟ. η ένταξη του μνημείου στα προστατευόμενα μνημεία της UNESCO ως μεμονωμένο μνημείο ανθρώπινου πόνου και όχι σε σειριακή εγγραφή με τα υπόλοιπα μεσαιωνικά φρούρια της Μεσογείου όπως θέλουν οι Ιταλοί.
Δεύτερο ερώτημα ποια είναι η πορεία των έργων ηλεκτροδότησης που έχουν χρηματοδοτηθεί από τα 2.500.000 € που είχαν διασφαλισθεί με παρέμβαση της κας Αγγελοπούλου – Δασκαλάκη από το πρόγραμμα ‘’Αντ. Τρίτσης’’.
Από τα προβλεπόμενα έργα δεν έχει υλοποιηθεί κανένα. Για την ηλεκτροδότηση του νησιού έχει ποντιστεί το υποθαλάσσιο καλώδιο ηλεκτροδότησης της νήσου και ο υποσταθμός επί της νησίδας για το οποίο έχει διατεθεί ποσό της τάξεως των 1.800.000 € που σημαίνει ότι παραμένουν αδιάθετα άλλα 700.000 €. Το δύσκολο έργο της πόντισης υλοποιήθηκε μέσα σε 6 μήνες, ξεκίνησε τον Νοέμβρη 2023 και ολοκληρώθηκε την άνοιξη του 2024!!!

Για την ολοκλήρωση της ηλεκτροδότησης ο δήμος έπρεπε να κατασκευάσει κτίσμα 50Μ2, δίπλα στο νεκροταφείο της Αγίας Μαρίνας, προϋπολογισμού της τάξεως των 100.000 € ως αφετηρία του υποθαλάσσιου αγωγού. Δημοπρατήθηκε φθινόπωρο του 2023 και χρειάστηκαν 2 χρόνια για να ολοκληρωθεί !!! Δύο χρόνια !!!
Η ΔΕΔΗΕ πιστεύω ότι θα ‘’τρέξει’’ να ολοκληρώσει το έργο και να ηλεκτροδοτηθεί το νησί.
Για την ηλεκτροδότηση βέβαια πρέπει να γίνει αίτηση για σύνδεση (τοποθέτηση μετρητή) με το δίκτυο της ΔΕΗ. Ελπίζω να έχει γίνει ενημέρωση/συνεννόηση με το ΥΠ.ΠΟ. όπως και για την κάλυψη της δαπάνης του ηλεκτρ. ρεύματος.
Εκκρεμεί και το θέμα της ύδρευσης του νησιού μέσω υποθαλάσσιου αγωγού με διασφαλισμένη χρηματοδότηση 465.000 €. Δεν γνωρίζω αν η σχετική μελέτη που είχε ανατεθεί Ιούλιο του 2021 έχει εγκριθεί. Ούτε αν υπάρχει απαλλαγή περιβαλλοντικών όρων η έκδοση ΑΕΠΟ. Ποια είναι τα επόμενα βήματα; Έχει διασφαλισθεί η υφιστάμενη χρηματοδότηση.

σπιναλογκα

Εκκρεμεί ακόμα και η δημοπράτηση του βιολογικού καθαρισμού η οποία έχει εγκριθεί από το ΚΑΣ. Στην αρχική έγκριση είχε εγγραφεί και η πίστωση για τον βιολογικό. Αλλά η καθυστέρηση υλοποίησης και η αύξηση των τιμών προφανώς οδηγεί σε ανάγκη για αναζήτηση πρόσθετης χρηματοδότησης της τάξης των 200.000 € – 300.000 €. Ποσό όχι ιδιαίτερα δύσκολο να εξευρεθεί.
Για την μελέτη ηλεκτροφωτισμού του μνημείου όπως του αρμόζει, είχε εξασφαλισθεί χρηματοδότηση από το Υπουργείο Ναυτιλίας το 2023, επί υπουργίας του κ. Ιωαν. Πλακιωτάκη (ΑΔΑ: Ω8ΛΖ4653Π8-ΓΩ8), ποσού 150.000 €. Είχε ξεκινήσει η διαδικασία ανάθεσης της μελέτης από την Αναπτυξιακή ΔΑΙΔΑΛΟΣ ( Αρ. πρωτ. 6796/04-05-2023), στην μελετήτρια η κ. Ελευθ. Ντεκώ που έχει μελετήσει και τον φωτισμό της Ακρόπολης). Μέχρι σήμερα δεν έχει ανακοινωθεί αν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία και αν έχει υπογραφεί η σχετική σύμβαση ανάθεσης της μελέτης.
Φυσικά υπάρχει ανάγκη και για την μελέτη και υλοποίηση του εσωτερικού ηλεκτρικού δικτύου του νησιού, που αποτελεί υποχρέωση του ΥΠ.ΠΟ.. Και γι’ αυτό όμως πρέπει να υπάρξει πίεση προς το υπουργείο διαφορετικά δεν θα γίνει τίποτα.
Υπάρχει εκκρεμότητα και με την βελτίωσης της προσβασιμότητας με την επισκευή του υφιστάμενου μολίσκου και η επέκτασή του επί πασσάλων. Υπάρχει ήδη εγκεκριμένη μελέτη από το ΚΑΣ. Για την υλοποίησή του έργου όμως απαιτείται η διασφάλιση χρηματοδότησης.
Η παράταση που δόθηκε στο πρόγραμμα ‘’ΑΝΤΩΝΗΣ ΤΡΙΤΣΗΣ’’ δίνει την δυνατότητα να απορροφηθεί η εναπομείνασα χρηματοδότηση αλλά να αναζητηθούν και οι πιστώσεις για τα υπολειπόμενα έργα αν υπάρξει ενδιαφέρον από πλευράς Δήμου.
Τέλος η 3ετής σύμβαση ΥΠ.ΠΟ. – Δήμου για την καθαριότητα του νησιού που υπεγράφει το 2022, ύψους 105.000 € και έληξε δεν είναι γνωστό αν ανανεώθηκε ή αν έχει ζητηθεί η παράτα-σή της.
Η ολοκλήρωση των εν εξελίξει ενεργειών και δράσεων θα συμπληρώσει τις απαιτούμενες υποδομές για ένα μνημείο της σημασίας της Σπιναλόγκα.
Ένα ειλικρινές πληροφοριακό δελτίο τύπου για όλα τα παραπάνω θέματα θα ήταν πολύ σημαντικό με δεδομένο ότι το μνημείο της Σπιναλόγκα, 2ο σε επισκεψιμότητα μνημείο στην Κρήτη, είναι από τους σοβαρότερους αιμοδότες του τουριστικού προϊόντος του Δήμου Αγίου Νικολάου.