Σπυριδάκη: «Η προστασία του καταναλωτή δεν γίνεται μόνο με νόμους, γίνεται και με φορείς»

«Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν ο καταναλωτής παίρνει περισσότερες σελίδες ενημέρωσης, αλλά αν προστατεύεται πραγματικά», είπε χαρακτηριστικά η Βουλευτής Λασιθίου

Στην Ολομέλεια της Βουλής τοποθετήθηκε η Βουλευτής Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνα Σπυριδάκη, κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου του Υπουργείου Ανάπτυξης με θέμα την ενδυνάμωση της προστασίας των καταναλωτών στους τομείς των συμβάσεων πιστώσεων, των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και των συμβάσεων που συνάπτονται εξ αποστάσεως, εκτός καταστήματος και ηλεκτρονικά.

Στην ομιλία της ανέπτυξε μια συνολική πολιτική κριτική για τη φιλοσοφία του νομοσχεδίου, υποστηρίζοντας ότι η πραγματική προστασία του καταναλωτή δεν εξαντλείται στην ενσωμάτωση ευρωπαϊκών οδηγιών ούτε στην αύξηση των υποχρεωτικών ενημερωτικών εγγράφων, αλλά κρίνεται από το κατά πόσο ο πολίτης μπορεί πράγματι να προστατευθεί απέναντι στις ανισότητες της αγοράς, στις υπερβολικές χρεώσεις, στις αδιαφανείς συμβάσεις και στην υπεροπλία των μεγάλων οικονομικών οργανισμών.

Η Βουλευτής ξεκίνησε την τοποθέτησή της αναφερόμενη στη λειτουργία των θεσμών και του Κοινοβουλίου, ασκώντας έντονη κριτική στην κυβερνητική πλειοψηφία για τη μη κλήση των κ. Δημητριάδη και Ντίλιαν στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας, παρά το γεγονός ότι είχαν συγκεντρωθεί οι απαραίτητες υπογραφές σύμφωνα με τον Κανονισμό της Βουλής

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε: «Θα ξεκινήσω και εγώ με ένα θέμα που δεν είναι σχετικό με το νομοσχέδιο, αλλά νομίζω ότι οτιδήποτε αφορά τη δημοκρατία σε αυτήν εδώ την Αίθουσα έχει χώρο ύπαρξης, ακόμα και όταν μιλάμε για καταστρατήγηση του Κανονισμού της Βουλής και του Συντάγματος. Και δεν αναφέρομαι πουθενά αλλού από την ακραία μεθόδευση για τη μη κλήση των κ. Ντίλιαν και Δημητριάδη στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας, παρόλο που είχαν συμπληρωθεί σε υπογραφές τα δύο πέμπτα που απαιτούνται. Δεν μπορώ να βρω άλλη λέξη πέρα από τον ευτελισμό.»

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Αλλάζουν τα ΚΤΕΟ: Χιλιάδες diesel ΙΧ και ταξί κινδυνεύουν να μείνουν εκτός κυκλοφορίας

Περνώντας στην ουσία του νομοσχεδίου, η κα Σπυριδάκη έθεσε εξαρχής το βασικό πολιτικό ερώτημα που, όπως υποστήριξε, θα έπρεπε να απαντά κάθε μεταρρύθμιση που αφορά την προστασία των καταναλωτών.

Όπως χαρακτηριστικά τόνισε: «Το κρίσιμο, λοιπόν, ερώτημα σήμερα δεν είναι αν ο καταναλωτής παίρνει περισσότερες σελίδες ενημέρωσης. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν μέχρι σήμερα και από αύριο ο καταναλωτής προστατεύεται πραγματικά, αν ο πολίτης που υπογράφει μια σύμβαση πίστωσης γνωρίζει τι αναλαμβάνει, αν ο δανειολήπτης μπορεί να καταλάβει το πραγματικό κόστος που θα πληρώσει, αν ο καταναλωτής που συναλλάσσεται ηλεκτρονικά έχει καθαρή ενημέρωση και όχι μια διαδικασία που τον οδηγεί απλώς να πατήσει “αποδέχομαι”, αν ο πολίτης που βρίσκεται απέναντι σε τράπεζες, παρόχους, πλατφόρμες και μεγάλες επιχειρήσεις έχει ουσιαστικά δικαιώματα και όχι μόνο τυπικές διαβεβαιώσεις.»

Στη συνέχεια εξήγησε ότι πίσω από τον γενικό όρο «καταναλωτής» βρίσκονται πραγματικοί άνθρωποι που δοκιμάζονται καθημερινά από την ακρίβεια, το αυξημένο κόστος ζωής και το υψηλό κόστος δανεισμού, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις ανάγκες της ελληνικής περιφέρειας και του Λασιθίου.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε: «Πίσω από τις λέξεις δεν κρύβονται αφηρημένες έννοιες, αλλά βιώματα. Πίσω από την έννοια του καταναλωτή είναι η οικογένεια που ζει με αυξημένο κόστος, ο εργαζόμενος που βλέπει το εισόδημά του να τελειώνει πριν τελειώσει ο μήνας, είναι ο νέος επαγγελματίας που στο Λασίθι προσπαθεί να χρησιμοποιήσει οποιοδήποτε μέσο χρηματοδότησης για να μείνει και να δημιουργήσει στον τόπο του, είναι ο αγρότης, ο μικρός επιχειρηματίας, οι άνθρωποι της περιφέρειας που πληρώνουν περισσότερο τη νησιωτικότητα, την ενέργεια, τη μετακίνηση και συχνά το κόστος πίστωσης.»

Η Βουλευτής υπογράμμισε ότι η Πολιτεία οφείλει να λειτουργεί ως πραγματική ασπίδα προστασίας για τον πολίτη και όχι να μεταφέρει αποκλειστικά σε εκείνον την ευθύνη μιας σύνθετης χρηματοοικονομικής συναλλαγής.

Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε: «Ο μέσος πολίτης δεν είναι νομικός, δεν είναι οικονομολόγος. Μπορεί να αντιληφθεί το γενικό πλαίσιο μιας συναλλαγής, δεν μπορεί όμως να αξιολογήσει μόνος του το πραγματικό κόστος, τους κρυφούς κινδύνους και τις μακροχρόνιες συνέπειες μιας σύνθετης σύμβασης. Εκεί ακριβώς οφείλει να παρεμβαίνει η Πολιτεία. Όχι με πολυσέλιδους όρους, όχι με τυπικές δηλώσεις συναίνεσης, όχι με τη λογική “υπέγραψες, άρα ευθύνεσαι”, αλλά με καθαρούς όρους, ουσιαστική ενημέρωση, πραγματική εποπτεία και προστασία του ασθενέστερου συμβαλλόμενου.»

Αναφερόμενη στη συνολική φιλοσοφία του νομοσχεδίου, αναγνώρισε ότι αρκετές από τις ευρωπαϊκές προβλέψεις κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, επισήμανε όμως ότι η κυβέρνηση περιορίζεται στην ελάχιστη δυνατή προσαρμογή, χωρίς να αξιοποιεί τις δυνατότητες που προσφέρει το ευρωπαϊκό πλαίσιο για ισχυρότερη προστασία των πολιτών.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε: «Το νομοσχέδιο κινείται σε πεδία που πράγματι είναι χρήσιμα, όπως συμβάσεις πίστωσης, χρηματοοικονομικές υπηρεσίες από απόσταση, ηλεκτρονικές συναλλαγές, δικαίωμα επισκευής, ενίσχυση της διαφάνειας και των δικαιωμάτων του καταναλωτή. Σωστή είναι η κατεύθυνση αυτή. Όμως η πραγματική προστασία κρίνεται από το αν ο πολίτης προστατεύεται στην πράξη απέναντι σε υπερβολικές χρεώσεις, σε σύνθετους όρους και σε ισχυρούς παρόχους της αγοράς. Η ευρωπαϊκή οδηγία είναι η βάση, δεν είναι το ταβάνι και παρεμπιπτόντως τρεις από τις τέσσερις τις φέρατε καθυστερημένα, φαντάζομαι γιατί τις κρατήσατε στο συρτάρι και στη δύσκολη στιγμή θα τις παρουσιάζατε σαν δικές σας πρωτοβουλίες, όπως και έγινε.»

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο άρθρο 40 του νομοσχεδίου, το οποίο αφορά το συνολικό κόστος των πιστώσεων, υποστηρίζοντας ότι τα όρια που εισάγει η κυβέρνηση δεν προστατεύουν ουσιαστικά τους πολίτες από υπερβολικές επιβαρύνσεις.

Όπως εξήγησε: «Όσον αφορά το άρθρο 40, εδώ βρίσκεται η ουσία της προστασίας του πιστωτή. Η Κυβέρνηση θεσπίζει πλαφόν, αλλά σε ύψη που δεν βάζουν πραγματικό φρένο σε υπερβολικό κόστος. Γι’ αυτό προτείνουμε σύνδεση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης και όρια 30, 40 και 50 ανάλογα με τη διάρκεια της σύμβασης.»

Παρουσιάζοντας τη σχετική τροπολογία του ΠΑΣΟΚ, εξήγησε ότι η πρόταση της παράταξης στοχεύει στη δημιουργία πραγματικών ορίων προστασίας για όσους αναγκάζονται να καταφύγουν σε δανεισμό.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε: «Η παράταξή μας καταθέτει σήμερα συγκεκριμένη τροπολογία και ζητά το μέγιστο συνολικό κόστος της πίστωσης να περιοριστεί ουσιαστικά, όχι 60 και 70 και 75 που προβλέπει η Κυβέρνηση. Αυτό είναι μετρήσιμη προστασία. Είναι το όριο στο τι πραγματικά πληρώνει ο καταναλωτής, ο πολίτης στην Κρήτη, στο Λασίθι, ο μικρομεσαίος επιχειρηματίας, ο νέος που θέλει να επενδύσει στον τόπο του και το κόστος πίστωσης είναι υψηλό. Γι’ αυτό δεν είναι θεωρία. Είναι ζήτημα επιβίωσης. Είναι ζήτημα ανάπτυξης. Είναι ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης.»

Για το άρθρο 90, επισήμανε ότι η Κυβέρνηση υιοθετεί καθυστερημένα το αίτημα του ΠΑΣΟΚ για δημοσιοποίηση του κωδικού και της εμπορικής ονομασίας προϊόντων σε περιπτώσεις προστίμων, ενώ στο παρελθόν αρνούνταν να απαντήσει όταν το ΠΑΣΟΚ ζητούσε να μάθει ποια προϊόντα έχουν δεχθεί πρόστιμο και με ποιο όφελος σε βάρος του καταναλωτή. «Η διαφάνεια δεν μπορεί να είναι επιλεκτική», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι ο πολίτης πρέπει να γνωρίζει ποιο προϊόν αφορά η παράβαση, ποιος παραβίασε τους κανόνες και ποια ήταν η επιβάρυνση της αγοράς.

Παράλληλα, στάθηκε στην ανάγκη ουσιαστικής στήριξης των καταναλωτικών οργανώσεων, υπενθυμίζοντας ότι, όπως ανέφεραν οι ίδιοι οι φορείς στην ακρόαση, τελευταία φορά που χρηματοδοτήθηκαν ήταν το 2011, επί ΠΑΣΟΚ και στα χρόνια της κρίσης. Όπως σημείωσε, «η προστασία του καταναλωτή δεν γίνεται μόνο με νόμους, γίνεται και με φορείς, με φορείς που ενημερώνουν, που ελέγχουν, που προστατεύουν, που πιέζουν, που στηρίζουν τον πολίτη όταν αυτός βρίσκεται μόνος του απέναντι στους ισχυρούς». Η κα Σπυριδάκη εξήγησε ότι η ενίσχυση των θεσμών προστασίας του καταναλωτή δεν αποτελεί κόστος για την Πολιτεία αλλά επένδυση στην εμπιστοσύνη της αγοράς και στη διαφάνεια των συναλλαγών.

Κλείνοντας την ομιλία της, η Βουλευτής επανήλθε στη βασική πολιτική διάσταση του νομοσχεδίου, επισημαίνοντας ότι η πραγματική προστασία των καταναλωτών δεν μπορεί να εξαντλείται στην τυπική συμμόρφωση προς τις ευρωπαϊκές οδηγίες, αλλά απαιτεί ενεργό κράτος, ισχυρούς ελεγκτικούς μηχανισμούς και πραγματική πολιτική βούληση.

Όπως χαρακτηριστικά τόνισε: « Θα αφήσουμε την αγορά να ορίζει μόνη της τα όρια της προστασίας ή θα έρθει η πολιτεία να βάλει κανόνες που δεν εξαντλούνται στην ενημέρωση, αλλά φτάνουν πραγματικά στον πολίτη; Για την Κρήτη, για το Λασίθι, για τους ανθρώπους που επιμένουν να παράγουν και να επιχειρούν, για τους πολίτες που συναλλάσσονται, οι σκέψεις δεν είναι θεωρίες. Η διαφορά ανάμεσα σε μία πολιτεία που ενισχύει τις ανισότητες και σε μία πολιτεία που αποφασίζει να σταθεί απέναντί τους. Μαντέψτε μόνος σας, ποιοι είστε εσείς και ποιοι είμαστε εμείς.»