Συντάξεις: Απόφαση ακυρώνει αναδρομικές μειώσεις σε επικουρικές

Τι σημαίνει πρακτικά αυτό

Σημαντική δικαστική εξέλιξη φέρνει στο προσκήνιο υπόθεση συνταξιούχου της πρώην ΑΤΕ, καθώς ακυρώθηκαν αναδρομικές περικοπές ύψους 34.355 ευρώ που είχε επιβάλει το ΕΤΕΑΕΠ, περίπου μία δεκαετία μετά την έκδοση της συνταξιοδοτικής του απόφασης.

Η απόφαση, την οποία αποκαλύπτει το ένθετο «Ασφάλιση και Συντάξεις», είναι η 4118/2026 και εκδόθηκε στις 2 Ιουνίου 2026 από το 7ο Τριμελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών. Θεωρείται, από νομικούς που μίλησαν στο «Ασφάλιση και Συντάξεις», ως πιλοτική, καθώς είναι η πρώτη φορά που δικαστήριο έρχεται να ακυρώσει μια ευρέως διαδεδομένη πρακτική των Ταμείων, τα οποία τροποποιούν εκ των υστέρων και καθ’ ερμηνείαν των νόμων συνταξιοδοτικές αποφάσεις, εφαρμόζοντας περικοπές που δεν έχουν νομιμοποιητική βάση.

Ο συνταξιούχος έπαιρνε μικτή σύνταξη 1.535 ευρώ από το επικουρικό Ταμείο (ΕΛΕΜ) της ΑΤΕ και μετά από μια 10ετία το ΕΤΕΑΕΠ τη μείωσε κατά 353 ευρώ και την κατέβασε στα 1.182 ευρώ, ζητώντας από τον συνταξιούχο να επιστρέψει σχεδόν 35.000 ευρώ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Τέλος στις δύσκολες μέρες για 3 ζώδια

Το δικαστήριο, λοιπόν, στο οποίο προσέφυγε ο συνταξιούχος, αποφάνθηκε ότι η επικουρική σύνταξη που ελάμβανε από το 2011 πρέπει να του καταβάλλεται χωρίς τη μείωση κατά 43/200 λόγω ορίου ηλικίας που ήρθε να εφαρμόσει το ΕΤΕΑΕΠ το 2021. Επιπρόσθετα, ακυρώνει τον καταλογισμό του ΕΤΕΑΕΠ που ζητούσε από τον συνταξιούχο να επιστρέψει 34.355 ευρώ με τη δικαιολογία ότι είναι οι διαφορές συντάξεων που εισέπραξε χωρίς να δικαιούται από το 2011 έως το 2021. Και, τέλος, καλεί το ΕΤΕΑΕΠ να επιστρέψει αυτό 2.640 ευρώ που παρανόμως παρακρατήθηκαν από τον συνταξιούχο.

Την υπόθεση χειρίστηκε το δικηγορικό γραφείο του Λουκά Αποστολίδη, με πληρεξούσιο τον δικηγόρο Βασίλη Βασιλόπουλο, και για πρώτη φορά δικαστήριο ακυρώνει και μάλιστα χαρακτηρίζει παράνομη τη μείωση που αποφάσισε να εφαρμόσει ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης (ΕΤΕΑΕΠ) του ΕΦΚΑ, αλλοιώνοντας τις διατάξεις που διέπουν τον τρόπο υπολογισμού των επικουρικών συντάξεων του επικουρικού Ταμείου (ΕΛΕΜ) της ΑΤΕ.

Ανάλογες περικοπές έχουν γίνει και σε άλλες επικουρικές συντάξεις Ταμείων που εντάχθηκαν στο ΕΤΑΤ και στη συνέχεια στο ΕΤΕΑΕΠ, με το σκεπτικό ότι οι εν λόγω συνταξιούχοι και οι παροχές τους διέπονται από το καταστατικό του ΕΤΕΑΕΠ από τη στιγμή που η πληρωμή των συντάξεων γίνεται από αυτόν τον φορέα. Η ερμηνεία αυτή κατέπεσε όμως στο δικαστήριο, το οποίο αποφάνθηκε ότι, από τη στιγμή που η αρχική συνταξιοδοτική απόφαση δεν προέβλεπε μείωση της επικουρικής σύνταξης, δεν έπρεπε το ΕΤΕΑΕΠ να προβεί στην αναδρομική της περικοπή, ούτε είχε δικαίωμα να καταλογίσει στον συνταξιούχο 34.355 ευρώ. Για τον λόγο αυτόν η απόφαση θεωρείται πιλότος για χιλιάδες συνταξιούχους που έχουν παρόμοιες περικοπές.

Με απλά λόγια, μετά την απόφαση 4118/2026 του Πρωτοδικείου, η πρακτική ορισμένων στελεχών του ΕΤΕΑΕΠ να προβαίνουν σε ερμηνεία νόμων «κατά το δοκούν», ενδεχομένως και εν αγνοία της Διοίκησης, παίρνει τέλος – όχι μόνον επειδή οι συνταξιούχοι δικαιώνονται στα δικαστήρια, αλλά και για τον επιπρόσθετο λόγο ότι θίγεται το κύρος και η αξιοπιστία του ΕΦΚΑ. Απόδειξη το γεγονός ότι στη συγκεκριμένη υπόθεση εντέλλεται να ακυρώσει τον παράνομο καταλογισμό των 34.355 ευρώ και να επιστρέψει στον συνταξιούχο 2.460 ευρώ που του παρακράτησε ως τώρα.

Ως εκ τούτου, το ΕΤΕΑΕΠ, σύμφωνα με την άποψη νομικών κύκλων, δεν νομιμοποιείται στο εξής να προβεί σε παρόμοιες περικοπές ή, αν έχει προβεί, δεν νομιμοποιείται να συνεχίζει να παρακρατά ποσά από τους συνταξιούχους, αν κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται στην αρχική απόφαση συνταξιοδότησής τους.

Καταπέλτης το σκεπτικό της δικαστικής απόφασης

Στο «διά ταύτα» το δικαστήριο αποφαίνεται ότι «η επικουρική σύνταξη του προσφεύγοντος θα πρέπει να του καταβάλλεται χωρίς τη μείωση κατά 43/200, καθώς και ότι παρανόμως παρακρατήθηκαν, εκ της ανωτέρω αιτίας, ποσά από την σύνταξή του».

Το ΕΤΕΑΕΠ άσκησε έφεση στην εν λόγω πρωτόδικη απόφαση, αλλά κατά τις εκτιμήσεις των νομικών κύκλων θεωρείται δύσκολο να ευδοκιμήσει, καθώς το σκεπτικό του Πρωτοδικείου είναι καταπέλτης.

Στο σκεπτικό της απόφασης επισημαίνεται, μεταξύ άλλων, ότι το ΕΤΕΑΕΠ «άνευ νομίμου ερείσματος προχώρησε, μετά από δέκα και πλέον έτη, στη μείωση της σύνταξης λόγω πρόωρης συνταξιοδότησης, ενόσω, μάλιστα, η αρχική πράξη ουδέποτε είχε προσβληθεί και δεν συνέτρεχε καμία εκ των περιοριστικά αναφερόμενων προϋποθέσεων του άρθρου 5 παρ. 1 του ν. 861/1979 για την αναθεώρηση της αρχικής απονομής επικουρικής σύνταξης.

Το δικαστήριο κρίνει ότι παρανόμως τροποποιήθηκε αναδρομικά η επικουρική σύνταξη του προσφεύγοντος-ενάγοντος, μειούμενη με ποσοστό 43/200 και, συνακόλουθα, παρανόμως συμψηφίστηκαν με μελλοντικές καταβολές “αχρεωστήτως καταβληθέντα” ποσά. Συνεπώς η απόρριψη της ένστασης του προσφεύγοντος κατά της τροποποιητικής πράξης απονομής επικουρικής σύνταξης του Προϊσταμένου της Γ΄ Διεύθυνσης Επικουρικής Ασφάλισης και Συντάξεων της Γενικής Διεύθυνσης Συντάξεων και Εφάπαξ Παροχών του e-Ε.Φ.Κ.Α. πρέπει να ακυρωθεί».

Γιατί και για ποιους είναι «πιλότος» η δικαστική απόφαση που ακυρώνει μειώσεις σε μια επικουρική σύνταξη;

Η απόφαση 4118/2026 του Πρωτοδικείου Αθηνών, εφόσον επαναβεβαιωθεί -όπως αναμένεται- και στο Εφετείο, αφορά δυνητικά όλους τους συνταξιούχους στους οποίους το ΕΤΕΑΕΠ επέβαλε με τον ίδιο τρόπο αυθαίρετες μειώσεις που δεν προβλέπονται σε νόμο ή σε καταστατικό του φορέα συνταξιοδότησης από τον οποίο προέρχονται οι συνταξιούχοι. Αφορά πρωτίστως συνταξιούχους του Ταμείου της ΑΤΕ (ΕΛΕΜ), αλλά και χιλιάδες άλλους που προέρχονται από Ταμεία τραπεζών ή του ιδιωτικού τομέα και στους οποίους ενδεχομένως έχουν γίνει περικοπές που δεν δικαιολογούνται από νόμους και υπουργικές αποφάσεις.

Πηγή: Εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος»