Τα κρητικά έθιμα που έχουν σχεδόν εξαφανιστεί αλλά κάποτε τηρούνταν σε κάθε χωριό

Παρότι η Κρήτη διατηρεί ζωντανή την παράδοσή της, αρκετά έθιμα που κάποτε αποτελούσαν μέρος της καθημερινότητας έχουν σχεδόν χαθεί με το πέρασμα των χρόνων

Η κρητική παράδοση είναι από τις πλουσιότερες στην Ελλάδα. Για αιώνες, τα χωριά του νησιού ακολουθούσαν έθιμα που συνόδευαν κάθε σημαντική στιγμή της ζωής, από τη γέννηση και τον γάμο μέχρι τη συγκομιδή και τις μεγάλες θρησκευτικές γιορτές. Η αστικοποίηση, η αλλαγή του τρόπου ζωής και η τεχνολογική εξέλιξη είχαν ως αποτέλεσμα πολλά από αυτά να εγκαταλειφθούν ή να διατηρούνται μόνο σε ελάχιστες περιοχές.

Ωστόσο, εξακολουθούν να αποτελούν πολύτιμο κομμάτι της πολιτιστικής κληρονομιάς της Κρήτης.

1. Οι βεγγέρες

Πριν εμφανιστεί η τηλεόραση και το διαδίκτυο, οι οικογένειες συγκεντρώνονταν τα βράδια στα σπίτια ή στις αυλές.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Σητεία: Το χρονικό της μεγάλης πυρκαγιάς και η επόμενη μέρα για την Πυροσβεστική στην Κρήτη

Οι λεγόμενες «βεγγέρες» ήταν βραδιές γεμάτες κουβέντα, μαντινάδες, λύρα, ιστορίες και κεράσματα.

Ήταν ένας τρόπος κοινωνικής επαφής που ένωνε ολόκληρο το χωριό.

2. Το λίχνισμα του σιταριού

Μετά τον θερισμό ακολουθούσε το λίχνισμα, κατά το οποίο οι αγρότες χώριζαν το σιτάρι από το άχυρο με τη βοήθεια του ανέμου.

Σήμερα η διαδικασία έχει αντικατασταθεί πλήρως από τα σύγχρονα γεωργικά μηχανήματα.

3. Τα παραδοσιακά καζανέματα

Αν και συνεχίζουν να πραγματοποιούνται σε αρκετές περιοχές, παλαιότερα αποτελούσαν μία από τις σημαντικότερες κοινωνικές εκδηλώσεις κάθε χωριού.

Η απόσταξη της τσικουδιάς συνοδευόταν από μουσική, φαγητό και γλέντι που διαρκούσε μέχρι το πρωί.

4. Οι αυτοσχέδιοι γάμοι της γειτονιάς

Οι γάμοι οργανώνονταν σχεδόν αποκλειστικά από συγγενείς και κατοίκους του χωριού.

Όλοι βοηθούσαν στην προετοιμασία, από το ζύμωμα του ψωμιού μέχρι το μαγείρεμα και τον στολισμό.

5. Τα αντικριστά στις μεγάλες γιορτές

Σήμερα το αντικριστό αποτελεί γνωστό παραδοσιακό έδεσμα.

Παλιότερα όμως ψηνόταν κυρίως σε μεγάλες θρησκευτικές γιορτές, όπου ολόκληρο το χωριό συμμετείχε στην προετοιμασία και στο κοινό τραπέζι.

6. Οι μαντιναδομαχίες

Οι αυτοσχέδιες μαντινάδες αποτελούσαν καθημερινό τρόπο έκφρασης.

Σε γάμους, γιορτές και πανηγύρια οι παρέες αντάλλασσαν μαντινάδες αυτοσχεδιάζοντας επί τόπου, σε μια άτυπη «αναμέτρηση» εξυπνάδας και έμπνευσης.

7. Το φόρτωμα με τα ζώα

Πριν ανοίξουν οι σύγχρονοι δρόμοι, η μεταφορά προϊόντων γινόταν με γαϊδούρια και μουλάρια.

Οι μεγάλες πορείες προς τις αγορές αποτελούσαν καθημερινή εικόνα στα περισσότερα ορεινά χωριά.

8. Οι κοινές εργασίες στα χωράφια

Η συγκομιδή της ελιάς, του σταφυλιού ή του σιταριού ήταν συλλογική υπόθεση.

Ολόκληρες οικογένειες αλλά και γείτονες βοηθούσαν ο ένας τον άλλον χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα, διατηρώντας ισχυρούς δεσμούς αλληλεγγύης.

9. Το προξενιό

Για πολλές δεκαετίες οι περισσότεροι γάμοι ξεκινούσαν μέσα από το παραδοσιακό προξενιό.

Οι οικογένειες είχαν ενεργό ρόλο στην επιλογή του μελλοντικού συζύγου, ένα έθιμο που σήμερα έχει σχεδόν εκλείψει.

10. Οι ιστορίες γύρω από το τζάκι

Τις χειμωνιάτικες νύχτες οι μεγαλύτεροι αφηγούνταν παραμύθια, ιστορίες και θρύλους στα παιδιά γύρω από το τζάκι.

Έτσι μεταφέρονταν από γενιά σε γενιά η ιστορία, οι παραδόσεις και οι μαντινάδες της Κρήτης.

Η παράδοση δεν πρέπει να χαθεί

Παρότι πολλά από τα παραπάνω έθιμα δεν αποτελούν πλέον μέρος της καθημερινότητας, εξακολουθούν να αναβιώνουν μέσα από πολιτιστικούς συλλόγους, τοπικές γιορτές και παραδοσιακές εκδηλώσεις. Η διατήρησή τους δεν αποτελεί μόνο φόρο τιμής στους προγόνους μας, αλλά και έναν τρόπο να γνωρίσουν οι νεότερες γενιές την αυθεντική κρητική ταυτότητα.