Τέλος τα αστικά και υπεραστικά ΚΤΕΛ στην Κρήτη! Ενώνονται σε ένα φορέα για τον διαγωνισμό -μαμούθ των 735 εκατ. ευρώ!

Οι συγκοινωνίες ενώνονται σε έναν ενιαίο φορέα, που θα είναι ισχυρός αλλά συνάμα και  μονοπώλιο

Τα πάνω-κάτω έρχονται στις μεταφορές στην Κρήτη, καθώς ο διαγωνισμός-«μαμούθ» των 735 εκατ. ευρώ που προκηρύχθηκε από το Υπερταμείο στο πλαίσιο της λεγόμενης «απελευθέρωσης» του μεταφορικού έργου βάζει τέλος στα αστικά και υπεραστικά ΚΤΕΛ όπως τα ξέρουμε μέχρι σήμερα.

Αντίθετα με άλλες περιοχές της χώρας, ο διαγωνισμός για την ανάθεση του μεταφορικού έργου στην Κρήτη είναι ενιαίος. Οι προδιαγραφές μάλιστα που τον συνοδεύουν,  είναι εξαιρετικά απαιτητικές σε επίπεδο στόλου οχημάτων, επιβατικών σταθμών, εμπειρία οδηγών κτλ.

Στον καμβά αυτό,  θα ακολουθηθεί αναγκαστικά από τους τοπικούς παρόχους μεταφορικού έργου το δόγμα  «η ισχύς εν τη ενώσει». Με τα τωρινά δεδομένα, κανένας φορέας  δεν μπορεί να διεκδικήσει μόνος του έναν τέτοιο μεγάλο και απαιτητικό διαγωνισμό για το σύνολο του μεταφορικού-συγκοινωνιακού έργου στο νησί μας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Τέσσερις μήνες από την εξαφάνιση του γιατρού Αλέξη Τσικόπουλου στην Κρήτη: Ελπίζω το παιδί μου να είναι ζωντανό, λέει η μητέρα του

Για τον λόγο αυτό, τα δυο υπεραστικά ΚΤΕΛ Ανατολικής και Δυτικής Κρήτης, μαζί με τα αστικά ΚΤΕΛ Ηρακλείου, Ρεθύμνου και Χανίων, θα κατέβουν στον διαγωνισμό ως ένας ενιαίος φορέας.

Ο ανάδοχος που θα προκύψει από τον ηλεκτρονικό διαγωνισμό θα πάρει στα χέρια του όλο το συγκοινωνιακό έργο της Κρήτης για τα επόμενα 10 χρόνια (με προϋπολογισμό 490,5 εκατ. ευρώ) ενώ θα έχει τη δυνατότητα επέκτασης της σύμβασης για επιπλέον 5 χρόνια (και σε αυτή την περίπτωση το ύψος του διαγωνισμού-«μαμούθ» εκτοξεύεται ακόμα περισσότερο στα 735 εκατ. ευρώ).

Ενιαίο ΚΤΕΛ στην Κρήτη: Ανατροπή με 2 όψεις

Όπως είναι προφανές μιλάμε για μια τεράστια ανατροπή στο μέτωπο των μεταφορών στην Κρήτη, με ένα νέο σκηνικό που έχει 2 όψεις: Από την μια ο «γάμος» μεταξύ όλων των φορέων φέρνει έναν πολύ ισχυρό, ενιαίο φορέα που προφανώς θα μπορεί να αναβαθμίσει ακόμα περισσότερο τις παρεχόμενες υπηρεσίες και να έχει καλύτερα οικονομικά αποτελέσματα, βάζοντας το νησί μας σε μια νέα εποχή…μεταφορών! Από την άλλη όμως δημιουργείται ένα πανίσχυρο μονοπώλιο, με ότι αυτό θα μπορούσε θεωρητικά να σημαίνει για τον απλό επιβάτη στο μέλλον, μιας και για να μην ξεχνιόμαστε, μιλάμε για έναν ιδιωτικό φορέα, μια επιχείρηση που κοιτάζει πάντοτε και το ζήτημα των κερδών.

Ο διαγωνισμός για το μεταφορικό έργο της Κρήτης

Ο διαγωνισμός για το συνολικό μεταφορικό-συγκοινωνιακό έργο στην Κρήτη προκηρύχθηκε ηλεκτρονικά από το Υπερταμείο.

Η προκήρυξη έγινε, συγκεκριμένα, μέσω της Ελληνικής Εταιρείας Συμμετοχών και Περιουσίας Α.Ε. (Ε.Ε.ΣΥ.Π.), μέσω της Μονάδας Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας, για λογαριασμό του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, με τίτλο: «Ανάθεση του αποκλειστικού δικαιώματος εκτέλεσης δημόσιων τακτικών αστικών και υπεραστικών οδικών μεταφορών επιβατών με λεωφορεία στην Περιφέρεια Κρήτης». Η διαδικασία θα διεξαχθεί ηλεκτρονικά μέσα από το Εθνικό Ηλεκτρονικό Σύστημα Δημοσίων Συμβάσεων (www.promitheus.gov.gr, Συστημικός Αριθμός: 436008) και η καταληκτική προθεσμία υποβολής προσφορών  από τους ενδιαφερόμενους, έχει οριστεί για τις 11 Μαΐου 2026.

Αυτός είναι ο 2ος διαγωνισμός για την λεγόμενη «απελευθέρωση» των ΚΤΕΛ στην Ελλάδα. Ο διαγωνισμός για τη Στερεά Ελλάδα που προηγήθηκε ήταν πολύ μικρότερος σε οικονομικό μέγεθος , ύψους 277.500.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ.

Ο διαγωνισμός που προκηρύχθηκε από το Υπερταμείο για την Κρήτη αφορά ένα ιδιαίτερα σύνθετο έργο, με εκτιμώμενη αξία 490 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ για την παραχώρηση του μεταφορικού έργου του νησιού για τα επόμενα 10 χρόνια. Μάλιστα αν γίνει  ενεργοποίηση της προβλεπόμενες προαίρεσης για την χρονική επέκταση του διαγωνισμού για άλλα 5 χρόνια (να φτάσει δηλαδή την 15ετία) το τελικό ύψος αγγίζει τα 735 εκατ. ευρώ!

Ειδικά για την Κρήτη ο διαγωνισμός προκηρύχθηκε με την ιδιαιτερότητα του ενιαίου χαρακτήρα. Δεν διαιρείται σε τμήματα καθώς σύμφωνα με το σκεπτικό «το έργο στο σύνολό του είναι πολύπλοκο και προϋποθέτει ενιαία και ομοιογενή εκτέλεση από έναν οικονομικό φορέα – ανάδοχο προκειμένου να επιτύχει τους σκοπούς του.» Όπως αναφέρεται, η Κρήτη είναι ήδη η μοναδική περιφέρεια στην οποία το υπεραστικό έργο είναι ήδη ομαδοποιημένο (ανατολική Κρήτη – δυτική Κρήτη), ενώ το αστικό δίκτυο κρίνεται πως βρίσκεται στο όριο της βιωσιμότητας με τα αστικά ΚΤΕΛ να πραγματοποιούν σήμερα και προαστιακά δρομολόγια. Επιπλέον, καθώς η ανάπτυξη των δρομολογίων σήμερα γίνεται κυρίως γύρω από τον άξονα τουΒΟΑΚ, κρίνεται πως μπορεί να γίνει ομαδοποίηση του συνόλου των δρομολογίων τα οποία θα εκτελούνται με αστικού τύπου οχήματα.

Τα κριτήρια και οι προδιαγραφές του διαγωνισμού-«μαμούθ»

Τα κριτήρια για την αξιολόγηση των τεχνικών προσφορών θα είναι η ετοιμότητα επιβατικού σταθμού και στόλου (40%) με τους σταθμούς να πρέπει να είναι διαθέσιμοι το αργότερο εντός 7 μηνών και στο στόλο εντός 6 μηνών, η ετοιμότητα και εμπειρία οδηγών (40%), η ηλικία των λεωφορείων με μέγιστη τα 25 έτη (15%) και το πρόσθετο μεταφορικό έργο πέραν του προβλεπόμενου από τη σύμβαση (5%).

Η απαίτηση βάσει προδιαγραφών του διαγωνισμού για την Κρήτη αφορά σε τουλάχιστον 262 λεωφορεία για τα υπεραστικά δίκτυα και 97 για τα αστικά, χωρίς να υπολογίζεται το πρόσθετο ποσοστό των εφεδρικών.

Σημειώνεται ότι τα λεωφορεία θα είναι τεχνολογίας τουλάχιστον diesel EURO III, ενώ μπορεί να είναι και μηδενικών εκπομπών και θα είναι εξοπλισμένα με συστήματα τηλεματικής και ηλεκτρονικού εισιτηρίου. Θα απαιτηθούν τουλάχιστον 262 υπεραστικά λεωφορεία, τα οποία θα πρέπει να αποσύρονται όταν φτάσουν τα 25 έτη κυκλοφορίας και να αντικαθίστανται με λεωφορεία ηλικίας ως 18 ετών.

Σε, σε αντίθεση με άλλες συμβάσεις, υπάρχει μια ιδιαιτερότητα. Αυτή αφορά στο γεγονός ότι δεν προβλέπεται άμεση κρατική χρηματοδότηση για την κάλυψη του κόστους λειτουργίας. Ο ανάδοχος φορέας δηλαδή που θα προκύψει από τον διαγωνισμό θα βασιστεί κυρίως στα έσοδα από τα εισιτήρια, καθώς και σε δευτερεύουσες πηγές, όπως διαφημίσεις και αποζημιώσεις για κοινωνικές πολιτικές (μειωμένα ή δωρεάν εισιτήρια σε συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού).

Το Δημόσιο δεν παρέχει καμία εγγύηση για την απόσβεση της επένδυσης, μεταφέροντας ουσιαστικά όλο τον επιχειρηματικό και λειτουργικό κίνδυνο στον ιδιώτη φορέα. Η αρμόδια αρχή θα έχει δικαίωμα να ζητά διαφοροποίηση του μεταφορικού έργου ανά περιοχή ανάλογα με την επιβατική κίνηση, συμπεριλαμβανομένης της κατάργησης γραμμών, την δημιουργίας νέων, της αλλαγής της συχνότητας των δρομολογίων ή την αλλαγή της διαδρομής. Μάλιστα στην διακήρυξη του διαγωνισμού προβλέπονται και ποινικές ρήτρες για την περίπτωση με εκτέλεσης δρομολογίων…