Θεραπεία-ορόσημο μειώνει τη χοληστερόλη κατά 62% με μία μόνο ένεση – Διαρκεί για ένα έτος

Πειραματική επεξεργασία γονιδίων PCSK9 προκαλεί διαρκή μείωση της LDL χοληστερόλης μετά από μία μόνο δόση

Μία εφάπαξ έγχυση μιας πειραματικής θεραπείας επεξεργασίας γονιδίων μείωσε την LDL («κακή») χοληστερόλη κατά 62% στην υψηλότερη δόση σε μια πρώιμη δοκιμή σε ανθρώπους, με μειώσεις που διαρκούν τουλάχιστον ένα έτος σε ορισμένους συμμετέχοντες. Το φάρμακο ονομάζεται VERVE-102 και έχει σχεδιαστεί, για να απενεργοποιεί μόνιμα ένα ηπατικό γονίδιο, που εμπλέκεται στη ρύθμιση της χοληστερόλης.

Το αποτέλεσμα είναι πολλά υποσχόμενο, αλλά δεν έχει ακόμη δείξει, ότι μία θεραπεία μπορεί να αντικαταστήσει με ασφάλεια τη δια βίου φαρμακευτική αγωγή ή να αποτρέψει καρδιακές προσβολές και εγκεφαλικά επεισόδια.

Τι διαπίστωσε η νέα μελέτη για τη χοληστερόλη

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο New England Journal of Medicine. Πρόκειται για ανοιχτή μελέτη φάσης 1, που περιελάμβανε 35 ενήλικες με οικογενή υπερχοληστερολαιμία ή πρόωρη στεφανιαία νόσο. Οι συμμετέχοντες έλαβαν μία ενδοφλέβια έγχυση σε δόσεις από 0,3 έως 1,0 mg/kg.

Στην υψηλότερη δόση, η πρωτεΐνη PCSK9 μειώθηκε κατά 88% και η LDL χοληστερόλη κατά μέσο όρο 62%, μια μέση απόλυτη μείωση κατά 78 mg/dL. Μεταξύ των 15 συμμετεχόντων που παρακολουθήθηκαν για τουλάχιστον ένα έτος, η μείωση της LDL φάνηκε διαρκής.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΔΕΔΔΗΕ: Σε ποιες περιοχές της Κρήτης θα κοπεί αύριο Δευτέρα 24/8 το ρεύμα

Δεν παρατηρήθηκαν τοξικές επιδράσεις που να περιορίζουν τη δόση. Οι ερευνητές ανέφεραν ήπιες έως μέτριες αντιδράσεις στην ένεση και προσωρινές αυξήσεις στο ηπατικό ένζυμο ALT. Εντούτοις, με μόνο 35 συμμετέχοντες, δεν μπορούν ακόμη να αποκλειστούν ασυνήθιστες ή μακροπρόθεσμες βλάβες.

Πώς μπορεί μια δόση να μειώσει τη χοληστερόλη για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα;

Το VERVE-102 χρησιμοποιεί επεξεργασία βάσης, μια μορφή επεξεργασίας γονιδίων που αλλάζει ένα γράμμα DNA χωρίς να κόβει και τις δύο έλικες της αλυσίδας του DNA. Τα νανοσωματίδια λιπιδίων μεταφέρουν τον μηχανισμό επεξεργασίας στα ηπατικά κύτταρα, όπου απενεργοποιούν την PCSK9.

Η πρωτεΐνη PCSK9 κανονικά περιορίζει την ικανότητα του ήπατος να απομακρύνει την LDL από το αίμα. Η απενεργοποίηση της PSCK9 αφήνει περισσότερους υποδοχείς LDL διαθέσιμους για την απομάκρυνση της κυκλοφορούσας χοληστερόλης.

Στόχος είναι τα άτομα που γεννιούνται με παραλλαγές PCSK9 να έχουν δια βίου χαμηλότερη LDL και χαμηλότερο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου, αν και τα υπάρχοντα φάρμακα που αναστέλλουν την PCSK9 μειώνουν επίσης σημαντικά την LDL. Η νέα μελέτη επιβεβαιώνει επομένως τη σημασία της PCSK9 και επεκτείνει τα στοιχεία δείχνοντας ότι μία θεραπεία επεξεργασίας γονιδίων in vivo μπορεί να προκαλέσει παρατεταμένη μείωση της LDL στους ανθρώπους.

Θα μπορούσε να αντικαταστήσει την καθημερινή φαρμακευτική αγωγή για τη χοληστερόλη;

Δυνητικά ναι, αλλά όχι ακόμα. Οι σχετικές οδηγίες των ειδικών για τη δυσλιπιδαιμία εξακολουθούν να θέτουν τις στατίνες στη βάση της φαρμακευτικής θεραπείας μείωσης της χοληστερόλης, με επιλογές εκτός στατίνης να προστίθενται ανάλογα με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο και την απόκριση στην LDL.

Το VERVE-102 είναι διαφορετικό, επειδή το επιδιωκόμενο αποτέλεσμά του είναι διαρκές και δεν απαιτεί καθημερινή λήψη χαπιών ή επαναλαμβανόμενες ενέσεις. Αυτό θα μπορούσε τελικά να μειώσει το θεραπευτικό βάρος για άτομα που χρειάζονται δια βίου εντατική μείωση της LDL.

Αλλά αυτή ήταν μια μικρή, ανεξέλεγκτη δοκιμή, που σχεδιάστηκε κυρίως για να αξιολογήσει την ασφάλεια και την μείωση της LDL. Δεν εξέτασε εάν το VERVE-102 αποτρέπει τα καρδιαγγειακά επεισόδια. Η μείωση της LDL κατά 62% είναι σημαντική, αλλά δεν μπορεί ακόμη να μεταφραστεί σε συγκεκριμένη μείωση καρδιακών προσβολών ή εγκεφαλικών επεισοδίων.

Γιατί η μόνιμη επεξεργασία γονιδίων απαιτεί προσοχή;

Ένα φάρμακο μπορεί συνήθως να διακοπεί εάν προκύψουν προβλήματα. Το VERVE-102 προορίζεται να προκαλέσει μια διαρκή αλλαγή στο DNA στα ηπατικά κύτταρα. Επομένως, απαιτούνται μεγαλύτερες δοκιμές και μακροπρόθεσμη παρακολούθηση, για να αξιολογηθεί η ανθεκτικότητα, οι απροσδόκητες επιδράσεις και το εάν τα καρδιαγγειακά οφέλη δικαιολογούν μια ουσιαστικά μη αναστρέψιμη παρέμβαση.

Συχνές Ερωτήσεις

Είναι διαθέσιμο με κάποιο τρόπο το VERVE-102 τώρα;

Όχι. Παραμένει σε πειραματικό στάδιο και είναι διαθέσιμο μόνο για κλινικές έρευνες. Απαιτούνται μεγαλύτερες δοκιμές πριν οι ρυθμιστικές αρχές μπορέσουν να καθορίσουν εάν είναι αρκετά ασφαλές και αποτελεσματικό για τακτική χρήση.

Μία θεραπεία θα σήμαινε ότι η διατροφή δεν έχει πλέον σημασία;

Όχι. Οι τρέχουσες καρδιαγγειακές οδηγίες εξακολουθούν να συνιστούν μια υγιεινή για την καρδιά διατροφή, σωματική δραστηριότητα, αποφυγή καπνίσματος και διαχείριση της αρτηριακής πίεσης, του διαβήτη και άλλων παραγόντων κινδύνου ανεξάρτητα από τη φαρμακευτική αγωγή για τη χοληστερόλη.

Γιατί στοχεύουν οι ερευνητές την πρωτεΐνη PCSK9;

Η μείωση της λειτουργίας της PCSK9 σχετίζεται με χαμηλότερη δια βίου έκθεση σε LDL και σημαντικά λιγότερη στεφανιαία νόσο, δίνοντας στους ερευνητές ένα ισχυρό βιολογικό μοντέλο για την μείωση της δραστηριότητας της PCSK9.

Συμπέρασμα

Το VERVE-102 αλλάζει επίπεδο στη θεραπεία της χοληστερόλης με μια πολλά υποσχόμενη προοπτική: την αντικατάσταση της επαναλαμβανόμενης φαρμακευτικής αγωγής με μία εφάπαξ παρέμβαση με μακράς διαρκείας αποτέλεσμα. Η σχετική μελέτη επεκτείνει δεκαετίες στοιχείων για την πρωτεΐνη PCSK9, αλλά παραμένει απόδειξη της ιδέας, όχι θεραπεία για την υψηλή χοληστερόλη.

Τα αναπάντητα ερωτήματα είναι εάν η επίδραση διαρκεί για πολλά χρόνια, παραμένει ασφαλής και κατά πόσον τελικά αποτρέπει τις καρδιακές προσβολές και τα εγκεφαλικά επεισόδια.

Πηγές:

• sciencefocus.com
• heart.org
• nih.gov (1)
• nih.gov (2)