Τι θα συνέβαινε στις τιμές αν όλοι παίρναμε αύριο αύξηση 500 ευρώ;

Η απάντηση εξαρτάται από κάτι πολύ σημαντικό

Φαντάσου ότι αύριο το πρωί συμβαίνει κάτι πρωτοφανές.

Κάθε εργαζόμενος βλέπει τον μισθό του να αυξάνεται κατά 500 ευρώ τον μήνα.

Περισσότερα χρήματα στο πορτοφόλι σημαίνουν περισσότερη αγοραστική δύναμη.

Άρα θα γινόμασταν όλοι αυτομάτως πλουσιότεροι;

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Θλίψη στο Ηράκλειο για τον θάνατο του Μιχάλη Κρεμασμένου – «Έφυγε» στα 38 του μετά από μάχη με τον καρκίνο

Η απάντηση εξαρτάται από κάτι πολύ σημαντικό: από πού ήρθαν αυτά τα επιπλέον χρήματα και τι συνέβη ταυτόχρονα στην παραγωγή της οικονομίας.

Αν αυξηθεί η ζήτηση χωρίς να αυξηθούν τα προϊόντα

Ας πάρουμε ένα πολύ απλό υποθετικό παράδειγμα.

Σε μια οικονομία υπάρχουν συγκεκριμένα διαθέσιμα σπίτια, αυτοκίνητα, τραπέζια σε εστιατόρια και υπηρεσίες.

Ξαφνικά εκατομμύρια καταναλωτές έχουν μεγαλύτερο διαθέσιμο εισόδημα και θέλουν να αγοράσουν περισσότερα.

Αν οι επιχειρήσεις μπορούν να αυξήσουν γρήγορα την παραγωγή, ένα μέρος αυτής της νέας ζήτησης μπορεί να καλυφθεί με περισσότερα προϊόντα και υπηρεσίες.

Αν όμως η προσφορά δεν μπορεί να ακολουθήσει, δημιουργούνται πιέσεις στις τιμές.

Υπάρχει όμως και η πλευρά των επιχειρήσεων

Μια καθολική αύξηση μισθών δεν αυξάνει μόνο το εισόδημα των καταναλωτών.

Αυξάνει και το εργατικό κόστος των επιχειρήσεων.

Η ΕΚΤ επισημαίνει ότι οι μισθοί αποτελούν μέρος του κόστους των επιχειρήσεων και μπορούν να επηρεάζουν τις τιμές, ιδιαίτερα σε κλάδους έντασης εργασίας. Ταυτόχρονα όμως η σχέση μισθών και πληθωρισμού δεν είναι μηχανική ούτε ένα προς ένα.

Μια επιχείρηση μπορεί να απορροφήσει μέρος του κόστους από το περιθώριο κέρδους της, να αυξήσει την παραγωγικότητα ή να μεταφέρει μέρος του κόστους στις τιμές.

Άρα θα εξαφανίζονταν τα 500 ευρώ μέσα στον πληθωρισμό;

Όχι απαραίτητα.

Το να πούμε «αν αυξηθούν οι μισθοί, οι τιμές θα αυξηθούν ακριβώς το ίδιο» θα ήταν λάθος.

Η επίδραση εξαρτάται από παραγωγικότητα, προσφορά, κέρδη, ανταγωνισμό, φορολογία, εισαγωγές, αποταμίευση και τον τρόπο με τον οποίο χρηματοδοτήθηκε η αύξηση.

Αν, για παράδειγμα, οι μισθοί αυξάνονται μαζί με την παραγωγικότητα, η οικονομία μπορεί να παράγει περισσότερη αξία παράλληλα με τις υψηλότερες αποδοχές.

Η ίδια η ΕΚΤ αντιμετωπίζει τη σχέση μισθών και τιμών ως αμφίδρομη: ο πληθωρισμός επηρεάζει τις μισθολογικές απαιτήσεις και οι μισθολογικές εξελίξεις μπορούν με τη σειρά τους να επηρεάσουν το κόστος και τις τιμές.

Τα ευρώ δεν είναι από μόνα τους πλούτος

Εδώ βρίσκεται η ουσία του υποθετικού σεναρίου.

Μια κοινωνία δεν γίνεται πλουσιότερη απλώς επειδή οι αριθμοί στους τραπεζικούς λογαριασμούς έγιναν μεγαλύτεροι.

Σημασία έχει πόσα αγαθά και υπηρεσίες μπορεί να παράγει και πόσα μπορεί πραγματικά να αγοράσει το εισόδημά της.

Αν λοιπόν όλοι ξυπνούσαμε αύριο με 500 ευρώ επιπλέον τον μήνα, η μεγάλη ερώτηση δεν θα ήταν μόνο «πόσα περισσότερα χρήματα έχουμε;», αλλά «πόσα περισσότερα πράγματα μπορεί να παράγει η οικονομία για να τα αγοράσουμε;».