Εισηγήσεις για την παράταση της τριετούς φοροαπαλλαγής, την επέκταση του μέτρου σε περισσότερες κατοικίες και νέα κίνητρα για τους ιδιοκτήτες

Η παράταση της τριετούς φοροαπαλλαγής στα ενοίκια, η επέκτασή της σε περισσότερες κατηγορίες κατοικιών και νέα φορολογικά κίνητρα για τους ιδιοκτήτες μπαίνουν στο τραπέζι ενόψει της ΔΕΘ. Το οικονομικό επιτελείο ξεκινά τις διαβουλεύσεις με τους παραγωγικούς και κοινωνικούς φορείς για το πακέτο μέτρων του Σεπτεμβρίου, με στόχο να αυξηθούν τα διαθέσιμα ακίνητα στη μακροχρόνια μίσθωση και να ενισχυθεί η προσφορά κατοικιών.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων θα βρεθούν παρεμβάσεις που έχουν ως στόχο να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών προς μακροχρόνια μίσθωση και να αντιμετωπιστούν οι πιέσεις που εξακολουθούν να καταγράφονται στην αγορά ενοικίων. Παρότι δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η αποτίμηση της αποτελεσματικότητας του μέτρου, στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι η τριετής απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος στα μισθώματα αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα φορολογικά κίνητρα για να επιστρέψουν περισσότερα ακίνητα στη μακροχρόνια αγορά.

Μεταξύ των προτάσεων που αναμένεται να τεθούν στο τραπέζι περιλαμβάνονται η διατήρηση του μέτρου και μετά το τέλος του 2026, η μείωση του απαιτούμενου χρόνου που ένα ακίνητο πρέπει να παραμένει κλειστό από τρία σε δύο χρόνια, η ένταξη περισσότερων κατηγοριών κατοικιών στο ευνοϊκό καθεστώς, αλλά και ένα μεταβατικό σύστημα σταδιακής φορολόγησης μετά τη λήξη της τριετούς απαλλαγής, ώστε να μη χάνεται απότομα το φορολογικό κίνητρο.

Ξεχωριστή θέση στις συζητήσεις αναμένεται να έχει και η πρόταση της ΠΟΜΙΔΑ, σύμφωνα με την οποία η φοροαπαλλαγή δεν θα πρέπει να περιορίζεται μόνο στα σπίτια που παρέμεναν κλειστά ή στα ακίνητα που αποσύρονται από τις πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, αλλά να επεκταθεί σε κάθε νέα κατοικία που εισέρχεται για πρώτη φορά στη μακροχρόνια αγορά. Η Ομοσπονδία προτείνει να καλυφθούν ιδιοκατοικούμενες κατοικίες που αποφασίζεται να εκμισθωθούν, ακίνητα που μέχρι σήμερα παραχωρούνταν δωρεάν, νεόδμητα ή πρόσφατα ανακαινισμένα διαμερίσματα, καθώς και κατοικίες που αποκτήθηκαν μέσω αγοράς, δωρεάς ή κληρονομιάς και δεν είχαν μέχρι σήμερα αξιοποιηθεί μισθωτικά. Στόχος είναι να επιβραβεύεται κάθε ακίνητο που αυξάνει την προσφορά κατοικιών και όχι μόνο όσες περιπτώσεις αφορούν κλειστά σπίτια ή αποχώρηση από το Airbnb.

Σήμερα, η ισχύουσα ρύθμιση καλύπτει αποκλειστικά δύο κατηγορίες κατοικιών. Η πρώτη αφορά ακίνητα που παρέμεναν δηλωμένα ως κενά για τουλάχιστον τρία χρόνια πριν από την υπογραφή της μίσθωσης και δεν είχαν δηλωθεί στο διάστημα αυτό ως μισθωμένα, ιδιοκατοικούμενα, ιδιοχρησιμοποιούμενα ή δωρεάν παραχωρούμενα. Η δεύτερη αφορά κατοικίες που διατίθενταν αποκλειστικά σε βραχυχρόνια μίσθωση μέσω πλατφορμών όπως το Airbnb κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος και αποσύρονται από τη βραχυχρόνια αγορά για να εκμισθωθούν ως κύρια κατοικία.

Για να ενεργοποιηθεί η απαλλαγή, η πρώτη σύμβαση μακροχρόνιας μίσθωσης πρέπει να έχει υπογραφεί από τις 8 Σεπτεμβρίου 2024 έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Η φορολογική απαλλαγή ισχύει για τους πρώτους 36 μήνες από τον μήνα έναρξης της μίσθωσης και αφορά κατοικίες έως 120 τετραγωνικών μέτρων που εκμισθώνονται ως κύρια κατοικία. Στο καθεστώς μπορούν να ενταχθούν ακόμη και ακίνητα που στο παρελθόν είχαν επαγγελματική χρήση και μετατράπηκαν σε κατοικίες, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου.

Η απαλλαγή δεν χάνεται εάν ο πρώτος ενοικιαστής αποχωρήσει πριν από τη συμπλήρωση της τριετίας, αρκεί ο ιδιοκτήτης να συνάψει νέα σύμβαση μακροχρόνιας μίσθωσης μέσα σε τρεις μήνες. Αντίθετα, το ευεργέτημα παύει να ισχύει εάν το ακίνητο επιστρέψει στη βραχυχρόνια μίσθωση ή παραμείνει κενό πέρα από την προβλεπόμενη προθεσμία, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθεί ακόμη και αναδρομικά ο φόρος που είχε απαλλαγεί.

Η σημαντικότερη αλλαγή που βρίσκεται σήμερα στο τραπέζι είναι η διεύρυνση των δικαιούχων. Με το ισχύον καθεστώς, ένας ιδιοκτήτης που αποφασίζει να εκμισθώσει για πρώτη φορά ένα νεόδμητο διαμέρισμα, μια κατοικία που απέκτησε με κληρονομιά ή ένα σπίτι που μέχρι σήμερα χρησιμοποιούσε ο ίδιος δεν δικαιούται τη φοροαπαλλαγή, επειδή το ακίνητο δεν ήταν ούτε κλειστό επί τριετία ούτε προερχόταν από βραχυχρόνια μίσθωση. Εάν όμως υιοθετηθούν οι εισηγήσεις που εξετάζονται, και αυτές οι κατηγορίες κατοικιών θα μπορούν να ενταχθούν στο ευνοϊκό καθεστώς, διευρύνοντας σημαντικά τον αριθμό των δικαιούχων και αυξάνοντας τις πιθανότητες να βγουν περισσότερα σπίτια στη μακροχρόνια αγορά.