Ανθεκτική κατάθλιψη: Νέα εμφυτεύσιμη συσκευή φέρνει ελπίδα εκεί που οι θεραπείες αποτυγχάνουν

Τα πρώτα δεδομένα δείχνουν ότι η καινοτόμος τεχνολογία μπορεί να ανοίξει έναν νέο θεραπευτικό δρόμο για ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στις υπάρχουσες αγωγές

Περίπου το 20% των ενηλίκων στις Ηνωμένες Πολιτείες θα βιώσει κάποια στιγμή στη ζωή του μείζονα κατάθλιψη. Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται καλύτερα αφού δοκιμάσουν μερικές θεραπείες. Ωστόσο, για έως και έναν στους τρεις ασθενείς, η κατάθλιψη επιμένει παρά τη χρήση τυπικών αντικαταθλιπτικών ή ψυχοθεραπείας- μια κατάσταση γνωστή ως ανθεκτική στη θεραπεία κατάθλιψη.

Τώρα, μια νέα μελέτη δείχνει ότι μια εμφυτεύσιμη συσκευή θα μπορούσε να προσφέρει ουσιαστική και μακροχρόνια ανακούφιση σε άτομα με τις πιο σοβαρές μορφές της νόσου. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από ομάδα της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ουάσιγκτον στο Σεντ Λούις, η οποία επέβλεψε μια μεγάλη πολυκεντρική κλινική δοκιμή. Η συσκευή, η οποία λειτουργεί διεγείροντας το πνευμονογαστρικό νεύρο, βελτίωσε τα καταθλιπτικά συμπτώματα και την ποιότητα ζωής των συμμετεχόντων. Για τους περισσότερους συμμετέχοντες που είχαν ήδη σημειώσει βελτίωση στον πρώτο χρόνο, τα οφέλη αυτά παρέμειναν για τουλάχιστον δύο χρόνια. Κατά μέσο όρο, οι ασθενείς είχαν δοκιμάσει 13 ανεπιτυχείς θεραπείες πριν ενταχθούν στη μελέτη- συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτροσπασμοθεραπείας και της διακρανιακής μαγνητικής διέγερσης- και ζούσαν με κατάθλιψη επί 29 χρόνια.

«Πιστεύουμε ότι το δείγμα αυτής της δοκιμής αντιπροσωπεύει τον πιο βαριά πάσχοντα πληθυσμό ασθενών με ανθεκτική στη θεραπεία κατάθλιψη που έχει ποτέ μελετηθεί σε κλινική δοκιμή», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Τσαρλς Κόνγουεϊ, καθηγητής Ψυχιατρικής και διευθυντής του Κέντρου Ανθεκτικών στη Θεραπεία Διαταραχών Διάθεσης του WashU Medicine. «Υπάρχει επείγουσα ανάγκη να βρεθούν αποτελεσματικές θεραπείες για αυτούς τους ασθενείς, οι οποίοι συχνά δεν έχουν άλλες επιλογές. Με μια τόσο χρόνια και αναπηρική νόσο, ακόμη και μια μερική ανταπόκριση στη θεραπεία μπορεί να αλλάξει τη ζωή- και με τη διέγερση του πνευμονογαστρικού νεύρου βλέπουμε ότι το όφελος αυτό διαρκεί» σημείωσε.

Τα ευρήματα προέρχονται από τη συνεχιζόμενη κλινική δοκιμή RECOVER και δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό International Journal of Neuropsychopharmacology. Η μελέτη RECOVER σχεδιάστηκε για να εξετάσει κατά πόσο η διέγερση του πνευμονογαστρικού νεύρου (Vagus Nerve Stimulation – VNS) μπορεί να βελτιώσει τα αποτελέσματα όταν προστίθεται στη συνήθη φροντίδα ασθενών με ανθεκτική στη θεραπεία κατάθλιψη. Στην προσέγγιση αυτή, οι γιατροί εμφυτεύουν μια συσκευή κάτω από το δέρμα στο θώρακα. Η συσκευή αποστέλλει με ακρίβεια χρονισμένους ηλεκτρικούς παλμούς στο αριστερό πνευμονογαστρικό νεύρο, το οποίο μεταφέρει σήματα μεταξύ του εγκεφάλου και πολλών εσωτερικών οργάνων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Επιδότηση έως 30.000 ευρώ για αντικατάσταση αυτοκινήτου – Ποιοι τη δικαιούνται

Οι ερευνητές συλλέγουν λεπτομερή δεδομένα για τις μεταβολές στη διάθεση, την καθημερινή λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής ατόμων με ιδιαίτερα ανθεκτική στη θεραπεία κατάθλιψη. Ένας από τους στόχους είναι να παρασχεθούν στοιχεία που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από τα Κέντρα Medicare και Medicaid των ΗΠΑ (CMS) κατά την αξιολόγηση της κάλυψης της θεραπείας. Το κόστος αποτελεί σήμερα σημαντικό εμπόδιο για πολλούς ασθενείς. Δεδομένου ότι οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες συχνά ακολουθούν τις αποφάσεις του CMS, μια ευρύτερη κάλυψη θα μπορούσε να καταστήσει την εμφύτευση και τη χειρουργική επέμβαση προσβάσιμες σε πολύ περισσότερους ανθρώπους.

Σχεδόν 500 ασθενείς συμμετείχαν στη δοκιμή σε 84 κέντρα σε ολόκληρη τη χώρα. Περίπου τα τρία τέταρτα υπέφεραν τόσο πολύ που δεν μπορούσαν να εργαστούν. Όλοι οι συμμετέχοντες έλαβαν τη συσκευή VNS, ωστόσο κατά τον πρώτο χρόνο μόνο οι μισές συσκευές ενεργοποιήθηκαν, ώστε να υπάρχει ελεγχόμενη σύγκριση. Οι ερευνητές παρακολούθησαν τις αλλαγές στη σοβαρότητα της κατάθλιψης, στην ποιότητα ζωής και στην καθημερινή λειτουργικότητα.

Μια ανταπόκριση θεωρήθηκε κλινικά σημαντική όταν τα συμπτώματα μειώθηκαν κατά τουλάχιστον 30% σε σύγκριση με την αρχική κατάσταση. «Ουσιαστική» ανταπόκριση ορίστηκε ως μείωση των συμπτωμάτων κατά 50% ή περισσότερο.

Προηγούμενα αποτελέσματα από τον πρώτο, «τυφλό» χρόνο της δοκιμής RECOVER έδειξαν ότι τα άτομα που είχαν ενεργοποιήσει τις συσκευές είδαν σημαντική βελτίωση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων και της ποιότητας ζωής τους σε σχέση με εκείνα που δεν είχαν ενεργοποιήσει τις συσκευές.

Στην παρούσα επικαιροποιημένη ανάλυση της συνεχιζόμενης δοκιμής, ο Κόνγουεϊ και οι συνεργάτες του εξέτασαν μόνο τους ασθενείς που έλαβαν τη θεραπεία από την αρχή της μελέτης, προκειμένου να διαπιστώσουν αν οι βελτιώσεις στους 12 μήνες διατηρήθηκαν έως τους 24 μήνες. Παράλληλα, αξιολόγησαν αν ασθενείς που δεν παρουσίασαν όφελος στους 12 μήνες θα μπορούσαν να βελτιωθούν με περισσότερο χρόνο θεραπείας VNS.

Από τους 214 ασθενείς που έλαβαν τη θεραπεία από την αρχή, περίπου το 69% (147 άτομα) παρουσίασε κλινικά σημαντική βελτίωση στους 12 μήνες σε τουλάχιστον έναν δείκτη. Από αυτούς που σημείωσαν ουσιαστικό όφελος στον πρώτο χρόνο, πάνω από το 80% διατήρησε ή ακόμη ενίσχυσε τα οφέλη στους 24 μήνες σε όλους τους δείκτες κατάθλιψης, ποιότητας ζωής και καθημερινής λειτουργικότητας. Επιπλέον, μεταξύ των ασθενών με «ουσιαστική ανταπόκριση»- δηλαδή με μείωση συμπτωμάτων κατά 50% ή περισσότερο- το 92% συνέχιζε να παρουσιάζει όφελος στο τέλος της διετίας.

Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός ότι σχεδόν το ένα τρίτο των συμμετεχόντων που δεν είχαν ανταποκριθεί μετά τον πρώτο χρόνο θεραπείας ανέφεραν οφέλη στο τέλος του δεύτερου έτους, γεγονός που υποδηλώνει ότι σε ορισμένα άτομα η θεραπεία μπορεί να χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να αποδώσει.

Μεταξύ όσων παρουσίασαν όφελος στον πρώτο χρόνο, τα ποσοστά υποτροπής παρέμειναν σταθερά χαμηλά, ιδιαίτερα στους ασθενείς με την ισχυρότερη ανταπόκριση. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι πάνω από το 20% των ασθενών που έλαβαν θεραπεία- 39 άτομα- βρίσκονταν σε ύφεση στους 24 μήνες, δηλαδή τα συμπτώματά τους είχαν βελτιωθεί σε βαθμό που μπορούσαν να λειτουργούν φυσιολογικά στην καθημερινή ζωή, ένα εύρημα που ο ερευνητής χαρακτήρισε ιδιαίτερα εντυπωσιακό.

«Μας εξέπληξε το γεγονός ότι ένας στους πέντε ασθενείς ήταν ουσιαστικά χωρίς καταθλιπτικά συμπτώματα στο τέλος των δύο ετών», δήλωσε. «Το να βλέπουμε τέτοια αποτελέσματα σε αυτή την πολύπλοκη νόσο με κάνει αισιόδοξο για το μέλλον της θεραπείας. Τα ευρήματα αυτά είναι εξαιρετικά ασυνήθιστα, καθώς οι περισσότερες μελέτες σε ασθενείς με έντονα ανθεκτική στη θεραπεία κατάθλιψη παρουσιάζουν πολύ χαμηλή διατήρηση του οφέλους- σίγουρα όχι σε βάθος δύο ετών. Εδώ βλέπουμε ανθρώπους να βελτιώνονται και να παραμένουν καλά» κατέληξε ο ερευνητής.

Πηγή: ertnews.gr