ΕΛΑΣ: Όταν τα ψηφιακά ίχνη και το DNA «μιλάνε» – Πώς η ΔΕΕ εξιχνιάζει τις πιο σκοτεινές υποθέσεις

Από τη διαγραμμένη φωτογραφία στην υπόθεση Μαζωνάκη και το smartwatch της Καρολάιν μέχρι την εθνική βάση DNA – Το ελληνικό «CSI» αποκαλύπτει πώς τα έξυπνα μηχανήματα και η επιστήμη καταρρίπτουν τα ψεύτικα άλλοθι και φέρνουν την αλήθεια στο φως

Μία φωτογραφία που ανακτήθηκε και ένα μηχάνημα που «μίλησε» αποδείχθηκαν ικανά και -κυρίως- αδιαμφισβήτητα στοιχεία για να αλλάξουν τα δεδομένα στην υπόθεση του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη. Πριν προστεθούν στη δικογραφία σε βάρος των δύο προφυλακισμένων, πλέον, γιατρών Ηλία Θεοδωρόπουλου και Ιωάννας Γάκα είχε ασκηθεί ποινική δίωξη για θανατηφόρα έκθεση.

Η φωτογραφία που ανέκτησαν, όμως, οι αστυνομικοί και οι ειδικοί επιστήμονες της Υποδιεύθυνσης Ψηφιακής Εγκληματολογικής Ερευνας και Ανάλυσης, την οποία επιχείρησε να διαγράψει η Γάκα, αφού προηγουμένως την είχε στείλει στον υπνοθεραπευτή Νάσο Κομιανό, και, ιδίως, τα δεδομένα από το μηχάνημα της πλασμαφαίρεσης δεν διέψευσαν απλώς τους ισχυρισμούς του ζευγαριού, δεν οδήγησαν μόνο στην αναβάθμιση του κατηγορητηρίου σε ανθρωποκτονία, αλλά, το κυριότερο, έδειξαν την αλήθεια για όσα συνέβησαν στο ιατρείο της Καρνεάδου από τη στιγμή που ο Μαζωνάκης πέρασε την πόρτα του ως τη στιγμή που οι διασώστες του ΕΚΑΒ τον παρέλαβαν.

Πώς ανακτάται ένα αρχείο που διαγράφηκε από ένα κινητό ή έναν υπολογιστή; Υπάρχει πραγματικά τρόπος να εξαφανιστούν ψηφιακά ίχνη που καταγράφονται σε μια σύγχρονη συσκευή; Οι περίπου 400 αστυνομικοί -γενικών και ειδικών καθηκόντων- που υπηρετούν στη Διεύθυνση Εγκληματολογικών Ερευνών (ΔΕΕ) της Αστυνομίας απαντούν κατηγορηματικά ότι «άλυτος γρίφος δεν υπάρχει» και προσθέτουν ότι πλέον ό,τι είναι «έξυπνο» αποκαλύπτει – ακόμη και μια σκούπα-ρομπότ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Οκτώβριος 2026: Αυτά τα 3 ζώδια θα δουν τη ζωή τους να αλλάζει 180 μοίρες

Στο κτίριο της οδού Αντιγόνης στον Κολωνό δεν σταματούν να φτάνουν πειστήρια εγκλημάτων απ’ όλη την Ελλάδα. Τα εγκληματολογικά εργαστήρια της ΕΛ.ΑΣ. έχουν συνδεθεί για την κοινή γνώμη με μεγάλες υποθέσεις: Η εξιχνίαση της «17 Νοέμβρη», που τα πειστήρια ταυτοποιήθηκαν με τρόπο αδιαμφισβήτητο και απέδειξαν ότι τα μέλη της οργάνωσης που δρούσε ως φάντασμα επί 27 χρόνια είχαν συλληφθεί, έχουν συνδεθεί επίσης με μαζικές καταστροφές, όπως το αεροπορικό δυστύχημα του Helios, αλλά και με τις τραγωδίες στο Μάτι και στα Τέμπη.

Στα εργαστήρια της Αστυνομίας διαπιστώθηκε η αυθεντικότητα των βίντεο, που αποδεικνύουν ότι δεν υπήρχε παράνομο φορτίο στην εμπορική αμαξοστοιχία, ενώ τον Ιούλιο, 16 χρόνια μετά το έγκλημα της Marfin, η ψηφιακή ανάλυση σειράς φωτογραφιών οδήγησε σε συλλήψεις. Ομως, δεν υπάρχει, σχεδόν, υπόθεση πια που να μην εμπλέκεται και να μη ζητείται η συνδρομή των εγκληματολογικών εργαστηρίων, «όχι για να αποδείξουμε ενοχή, αλλά για να τεκμηριώσουμε την αλήθεια», λέει στο «ΘΕΜΑ» ο υποστράτηγος Σπύρος Λάσκος, διευθυντής της υπηρεσίας.

Κι αν η Δίωξη του Οργανωμένου Εγκλήματος καλείται «ελληνικό FBI», τα εγκληματολογικά εργαστήρια είναι χωρίς αμφιβολία το αντίστοιχο του CSI. Τουλάχιστον 15 επιστημονικές ειδικότητες -βιολόγοι, γενετιστές, γραφολόγοι, πληροφορικάριοι- εργάζονται στις διαφορετικές διευθύνσεις της υπηρεσίας: την Υποδιεύθυνση Βιολογικών και Βιομηχανικών Εξετάσεων και Αναλύσεων (τμήμα DNA), τη Διερεύνηση Εγκλημάτων και Εξέταση Αποτυπωμάτων, το Τμήμα Δακτυλοσκοπίας, τα εργαστήρια και τα ψηφιακά πειστήρια.

Ο συγκεκριμένος τομέας, μάλιστα, αποκτά ολοένα μεγαλύτερο πεδίο, όσο το ψηφιακό μας αποτύπωμα μεγαλώνει – κάποτε το Τμήμα των Ψηφιακών Πειστηρίων ήταν τρία γραφεία, τώρα είναι ολόκληρος όροφος, λέει χαρακτηριστικά η ταξίαρχος Βασιλική Αθανασοπούλου, γραφολόγος η ίδια, που μετρά 25 χρόνια στην υπηρεσία και ήταν μεταξύ εκείνων που εργάστηκαν στην υπόθεση της «17 Νοέμβρη».

Όπως επισημαίνει, για καθεμία υπόθεση που λαμβάνει δημοσιότητα υπάρχουν δεκάδες, αν όχι εκατοντάδες άλλες -σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα πολύ πιο απαιτητικές- που οι άνθρωποι της υπηρεσίας είναι οι μόνοι κοινωνοί της ικανοποίησης ότι η αλήθεια βγήκε στο φως.

«Για την ομάδα, όμως, γιατί αυτό είμαστε όλοι εδώ, μια ομάδα με επιμέρους αρμοδιότητες και ειδίκευση που όμως λειτουργούμε από κοινού, αυτό είναι το σημαντικό, πέρα από το γεγονός ότι διαθέτουμε τον εξοπλισμό που απαιτείται – σε κάποιες περιπτώσεις, μάλιστα, είμαστε καλύτερα εξοπλισμένοι από αντίστοιχες υπηρεσίες μεγαλύτερων χωρών», προσθέτει ο κ. Λάσκος.

Όταν πριν από έναν αιώνα, ο καθηγητής Κωνσταντίνος Γαρδίκας (η προτομή του οποίου «υποδέχεται» τον επισκέπτη στο κτίριο της ΔΕΕ) έθετε τις βάσεις για τη δημιουργία της Υπηρεσίας Εγκληματολογικών Ερευνών με τα μέσα, τις μεθόδους και τις δυνατότητες της εποχής, δεν θα μπορούσε να φανταστεί τα άλματα που θα ακολουθούσαν.

Πώς, για παράδειγμα, μια τσίχλα στον τόπο ενός εγκλήματος μπορεί να δείξει έναν δολοφόνο ή πώς ένα σύγχρονο αυτοκίνητο μπορεί να «δώσει μαρτυρία» που να καταρρίψει ή να στηρίξει άλλοθι και να οδηγήσει στην αναπαράσταση ενός σκηνικού εγκλήματος σαν να βρίσκονταν εκεί, σε πραγματικό χρόνο, οι ερευνητές. Ή πώς ένα ηχητικό ντοκουμέντο μπορεί πλέον να «καθαριστεί» και να δείξει έναν δράστη αδικήματος, συγκρινόμενο με το δείγμα της φωνής του, ηχογραφημένο στον ειδικό θάλαμο της ΔΕΕ.

Η ληστεία στην Κηφισιά και η εξιχνίαση δολοφονίας

Η ταύτιση γενετικού υλικού μέσω του DNA αποτέλεσε επανάσταση στον τομέα της διερεύνησης εγκλημάτων. Στην Ελλάδα, η μέθοδος άρχισε να αξιοποιείται στις αρχές της δεκαετίας του ‹90 – μάλιστα, η υπόθεση των «σατανιστών της Παλλήνης» ήταν μια από τις πρώτες όπου εφαρμόστηκε και απέδειξε την παρουσία κατηγορούμενου με βάση μια τρίχα που είχε εντοπιστεί σε μια κουβέρτα.

Σήμερα, οι βιολόγοι, οι γενετιστές και το εξειδικευμένο προσωπικό βάζουν δεδομένα στον «Νέστορα» και τον «Περσέα», τα μηχανήματα-γενετικούς αναλυτές των εργαστηρίων, και λαμβάνουν γενετικά προφίλ. «Ακολουθούν συγκριτικές εξετάσεις, αναζητούμε δεδομένα στην εθνική βάση DNA και πλέον έχουμε τη δυνατότητα να αναζητήσουμε στοιχεία στις αντίστοιχες βάσεις άλλων 22 χωρών», εξηγεί η βιολόγος-αστυνομικός διευθυντής, Αριστέα Μεθενίτη, επικεφαλής της Υποδιεύθυνσης του DNA.

Η ίδια περιγράφει τη διαδικασία από την παραλαβή των δειγμάτων-πειστηρίων μέχρι την παράδοση των εκθέσεων πραγματογνωμοσύνης, που ακολουθούν όλα συγκεκριμένους πολύ σαφείς κανόνες, ώστε να μην υπάρχει κανένα περιθώριο αμφισβήτησης των αποτελεσμάτων. Εξηγεί, επίσης, ότι πλέον κανένα στοιχείο δεν μένει αναξιοποίητο, αφού κάτι που σε μια δεδομένη στιγμή χαρακτηρίστηκε «ορφανό» μπορεί στη συνέχεια να αποδειχθεί κλειδί για να εξιχνιαστεί ένα έγκλημα. Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση της δολοφονίας 92χρονου, τον Αύγουστο του 2017, στα Εξάρχεια.

Τότε, είχαν βρεθεί μεν στοιχεία που έδειχναν την παρουσία γυναίκας στον τόπο του εγκλήματος, πλην όμως τίποτα δεν οδηγούσε στην ταυτότητά της. Το 2023, όμως, ένας 59χρονος άνδρας στην Κηφισιά κατήγγειλε ότι η οικιακή βοηθός τού είχε κλέψει μεγάλο χρηματικό ποσό, αλλά και τρεις πλάκες χρυσού. Η γυναίκα και η συνεργός της συνελήφθησαν, ωστόσο το DNA της «χτύπησε» στην εθνική βάση και το μέχρι τότε ορφανό δείγμα από τη δολοφονία του 92χρονου απέκτησε ταυτότητα. Σε βάρος της εκδόθηκε ένταλμα για τη δολοφονία του ηλικιωμένου και οδηγήθηκε στη Δικαιοσύνη.

Στην εθνική βάση DNA, όπως εξηγεί ο αστυνομικός διευθυντής-βιολόγος Κώστας Μαζίτσος, υπάρχουν έως τώρα 70.000 δείγματα. Περίπου τα μισά είναι δείγματα προσώπων που έχουν βρεθεί αντιμέτωπα με τη Δικαιοσύνη για αδικήματα που επισύρουν ποινές άνω του ενός έτους, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από τη νομοθεσία, ενώ τα υπόλοιπα είναι «ορφανά», έχουν εντοπιστεί σε σκηνές εγκλημάτων, αλλά δεν είναι γνωστό σε ποιους ανήκουν.

Η εθνική βάση, που ξεκίνησε το 2012, χρησιμοποιεί το λογισμικό του FBI και τα δεδομένα ταξινομούνται με μοναδικό κωδικό αριθμό και όχι προσωπικά στοιχεία. Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, η Ελλάδα συνεργάζεται με άλλες 22 χώρες και σε περισσότερες από 3.500 περιπτώσεις έχει διαπιστωθεί η δράση προσώπων που αναζητούνταν από άλλες χώρες και σε ελληνικό έδαφος.

Ενα σημαντικό κεφάλαιο της δουλειάς που κάνει η Υποδιεύθυνση του DNA, όμως, έχει να κάνει με την ταυτοποίηση ανθρώπων. «Ερχονται ερωτήματα συγγενών ανθρώπων που χάθηκαν και τους αναζητούν. Πολλές φορές μεταναστών», εξηγεί η κυρία Μεθενίτη. «Κάποιες φορές η απάντηση είναι θετική, κάποιες άλλες όχι. Οι συγγενείς, όμως, έχουν δικαίωμα να ξέρουν».

Ο κρατούμενος και ο βιαστής

Αυτό που τονίζουν, πάντως, τόσο η κυρία Μεθενίτη όσο και ο κ. Μαζίτσος είναι ότι για τον αστυνομικό-επιστήμονα ο στόχος είναι η αλήθεια. Τα δείγματα που παραλαμβάνουν είναι ανώνυμα και για τους ίδιους το σημαντικό είναι να αξιοποιηθούν τα στοιχεία. Πολλές φορές, μάλιστα, τα στοιχεία έχουν αποδείξει την αθωότητα ανθρώπων που βρέθηκαν στο στόχαστρο των διωκτικών αρχών.

Χαρακτηριστική είναι η υπόθεση βιασμού μιας 22χρονης κοπέλας στη Χαλκιδική, το καλοκαίρι του 2022. Η κοπέλα σε κατάσταση σοκ περιέγραψε τον δράστη στην Αστυνομία, που οδηγήθηκε στα ίχνη ενός 57χρονου άνδρα, ο οποίος την επίμαχη περίοδο βρισκόταν στην περιοχή έχοντας πάρει άδεια από τις Φυλακές της Κασσάνδρας.

Προσήχθη, αρνήθηκε κάθε εμπλοκή στην υπόθεση και με μεγάλη προθυμία έδωσε δείγμα γενετικού υλικού. Ο εργαστηριακός έλεγχος και η σύγκριση με το υλικό που είχε βρεθεί στα ρούχα του θύματος έδειξαν ότι δεν υπήρχε ταύτιση, συνεπώς η Αστυνομία δεν είχε τον δράστη.

Η έρευνα που ξεκίνησε από την αρχή οδήγησε σε έναν βοσκό, νεότερο μεν αλλά με παρόμοια χαρακτηριστικά με τον άνδρα που κατηγορήθηκε αρχικά, ο οποίος, μάλιστα, είχε εξαφανιστεί από την περιοχή μετά το έγκλημα. Το γενετικό υλικό που συλλέχθηκε από προσωπικά του αντικείμενα ταυτίστηκε με εκείνο από τα ρούχα της κοπέλας. Ο δράστης είχε εντοπιστεί.

Η δολοφονία της Καρολάιν

Για τους ανθρώπους των εγκληματολογικών εργαστηρίων η νέα επανάσταση στον δικό τους τομέα είναι τα ψηφιακά πειστήρια. Η δολοφονία της Καρολάιν Κράουτς από τον σύζυγό της Μπάμπη Αναγνωστόπουλο στα Γλυκά Νερά ήταν μία από τις πρώτες υποθέσεις που απασχόλησαν σε ύψιστο βαθμό την κοινή γνώμη, η εξιχνίασή της, όμως, σε μεγάλο βαθμό ήταν αποτέλεσμα της μεθοδικής δουλειάς στην Υποδιεύθυνση Ψηφιακής Εγκληματολογικής Ερευνας και Ανάλυσης.

Τα στοιχεία που προσέφερε στην έρευνα του Τμήματος Ανθρωποκτονιών η ψηφιακή ανάλυση των δεδομένων από το smartwatch του θύματος έδωσαν στην πραγματικότητα την πλήρη εικόνα και μάλιστα λεπτό προς λεπτό για όσα συνέβησαν τη νύχτα της 11ης Μαΐου του 2021 στη μεζονέτα των Γλυκών Νερών.

Η υπόθεση της Καρολάιν, όμως, χρειάστηκε τη συνεργασία πολλών αστυνομικών υπηρεσιών, αλλά και όλων, ουσιαστικά, των επιμέρους Διευθύνσεων των Εγκληματολογικών Ερευνών: η ΔΕΕ σπεύδει με τους ανθρώπους της στον τόπο του εγκλήματος. Οπως επισημαίνουν ο κ. Λάσκος και η κυρία Αθανασοπούλου, απαιτείται εμπειρία και κρίση για τη συλλογή στοιχείων στον τόπο.

«Δεν μπορεί να μεταφέρουν εδώ ό,τι υπάρχει σε ένα δωμάτιο, ανάλογα με τα δεδομένα στο πεδίο μπορεί να αναζητήσουν και να εντοπίσουν στοιχεία σε ένα διπλανό από εκείνο που έγινε ο φόνος», εξηγούν.

Η αφήγηση του Αναγνωστόπουλου οδηγούσε την έρευνα σε διάφορα σημεία του σπιτιού. Για παράδειγμα, είχε ισχυριστεί ότι οι άγνωστοι που είχαν εισβάλει στη μεζονέτα είχαν δέσει τον ίδιο και είχαν σκοτώσει την Καρολάιν και τον σκύλο της οικογένειας, είχαν σπάσει ένα παράθυρο στο υπόγειο και από εκεί μπήκαν.

Εργαστηριακά όμως, πολύ γρήγορα, αποδείχθηκε ότι το παράθυρο είχε σπάσει από μέσα προς τα έξω – αυτός που το έσπασε ήταν ήδη μέσα στο σπίτι και δεν έψαχνε σημείο εισόδου. «Δεν ήταν όμως, μόνο το ρολόι», λέει ο προϊστάμενος των ψηφιακών πειστηρίων, αστυνομικός υποδιευθυντής Αλέξανδρος Βασιλαράς.

«Για μας», εξηγεί ο αξιωματικός της ΕΛ.ΑΣ., με σπουδές στον τομέα της Πληροφορικής που πλέον κάνει διδακτορικό, «όλα τα αντικείμενα μιλάνε. Για παράδειγμα, μπορούμε να δούμε τι χρήση γίνεται στο κινητό τηλέφωνο: αν το θύμα βάζει το κινητό του να φορτίσει, διαβάζει μηνύματα ή παίζει ένα παιχνίδι, αυτό δείχνει ότι βρίσκεται σε μια ήρεμη κατάσταση. Δεν απειλείται, δεν τσακώνεται, δεν είναι σε ένταση. Τα ψηφιακά ίχνη μάς δίνουν τη δυνατότητα να αναπαραστήσουμε τη σκηνή ενός εγκλήματος σαν να ήμασταν εκεί την ώρα που εκτυλισσόταν».

Ο βιαστής παιδιών και η «Ωδή στη Χαρά»

Η αυτοψία σε τόπους εγκλημάτων, πολύ περισσότερο σε πεδία μαζικών καταστροφών, φέρνει τους αστυνομικούς αντιμέτωπους με το πρόσωπο της βίας. Είτε από άνθρωπο σε βάρος άλλου ανθρώπου είτε ως αποτέλεσμα ενός μεγάλου δυστυχήματος ή μιας φυσικής καταστροφής. Ωστόσο, όλοι παραδέχονται ότι το χειρότερο που αντιμετωπίζουν είναι η βία σε βάρος παιδιών.

Πολύ σκληρό υλικό παιδικής πορνογραφίας έχει οδηγήσει αστυνομικούς να περνούν την πόρτα της ψυχολόγου της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών. Αστυνομικός περιγράφει πώς λύγισε βλέποντας την παντόφλα που φορούσε παιδάκι-θύμα σεξουαλικής κακοποίησης, η οποία έμοιαζε με μια παντόφλα που είχε το δικό του παιδί.

Όπως λένε, όσο πιο σκληρό και άγριο είναι το υλικό που έχει ένας παιδόφιλος στην κατοχή του τόσο αναβαθμισμένα είναι τα μέτρα ασφαλείας που παίρνει, για την προστασία τη δική του αλλά και του κυκλώματος που διακινεί αυτό το υλικό.

Μία από τις υποθέσεις που είχε δυσκολέψει την Υπηρεσία των Ψηφιακών Πειστηρίων ήταν εκείνη του φλαουτίστα καθηγητή σε ωδείο που καταδικάστηκε για ασέλγεια σε βάρος παιδιών. Πρωτόδικα, μάλιστα, του είχε επιβληθεί ποινή κάθειρξης 30 ετών με εκτιτέα τα 25 χρόνια, ωστόσο στο Εφετείο, το 2019, η ποινή μειώθηκε στα 14 χρόνια.

Το κινητό του τηλέφωνο είχε πολύ ισχυρό κωδικό 32 ψηφίων που, παρά τις προσπάθειες, οι αστυνομικοί δεν είχαν καταφέρει να σπάσουν. Το έκαναν, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο που θα χρησιμοποιούσε ο… αστυνόμος Μπέκας σε συνδυασμό με τις πιο σύγχρονες γνώσεις: αναρωτήθηκαν ποιος είναι ο κάτοχος αυτού του τηλεφώνου, τι κάνει, με τι ασχολείται, πώς λειτουργεί με τα παιδιά.

Διαπίστωσαν ότι πληκτρολογούσε τον κωδικό του σαν να έπαιζε πιάνο και μάλιστα το μοτίβο που ακολουθούσε ήταν οι πρώτες νότες από την «Ωδή στη Χαρά» – για εκείνον τη διαστροφική και άρρωστη χαρά που έπαιρνε από την κακοποίηση παιδιών.

Η δολοφονία της Αναστάζια και πώς κατέρρευσε το άλλοθι του δράστη

Το κινητό τηλέφωνο, όμως, έχει αποδειχθεί πολύτιμος μάρτυρας σε πολλές υποθέσεις – τα κινητά τηλέφωνα των προσώπων που βρίσκονταν στο ιατρείο της οδού Καρνεάδου ελέγχονται ήδη στα εργαστήρια των ψηφιακών πειστηρίων. Σε όλες τις περιπτώσεις που κατάσχονται τηλέφωνα, μάλιστα, μπαίνουν σε μια ειδική συσκευή απομόνωσης, ώστε να μην είναι ορατά από κανένα δίκτυο και να μην μπορεί κανείς να συνδεθεί και να διαγράψει δεδομένα.

Στον εξοπλισμό των εργαστηρίων, μάλιστα, περιλαμβάνεται και ειδικός θάλαμος «ψύξης» που βοηθά στη διαδικασία του ξεκλειδώματος όταν υπάρχουν κωδικοί. «Τα ψηφιακά ίχνη βρίσκονται πάντα», λέει κατηγορηματικά ο κ. Βασιλαράς και ανασύρει από τη μνήμη του την υπόθεση της δολοφονίας της 27χρονης Αναστάζια από την Πολωνία, που το καλοκαίρι του 2023 εργαζόταν μαζί με τον σύντροφό της στην Κω.

Οι υποψίες όταν είχε βρεθεί η σορός της κοπέλας στις Αλυκές της Κω έπεσαν αρχικά στον σύντροφό της, που γρήγορα διαπιστώθηκε ότι δεν είχε σχέση με το έγκλημα και στη συνέχεια σε έναν 32χρονο από το Μπαγκλαντές, που ήταν ο τελευταίος που είχε δει την κοπέλα. Ο 32χρονος, που αποδείχθηκε ότι είχε βιάσει και σκοτώσει την κοπέλα, αρνιόταν κάθε σχέση με την υπόθεση.

Όμως, αυτό που τον πρόδωσε τελικά ήταν δύο κινητά τηλέφωνα: το δικό του και του θύματος. Ο δολοφόνος διαπιστώθηκε ότι είχε ψάξει στην Google πώς θα μπορούσε να διαγράψει από το τηλέφωνό του το στίγμα GPS που έδειχνε βήμα-βήμα τις κινήσεις του. Αφού έσβησε, όπως πίστεψε, τα δεδομένα από το δικό του κινητό, έκανε το ίδιο και με το τηλέφωνο της κοπέλας.

Στη συνέχεια έκλεισε το κινητό της Αναστάζια και το πέταξε δίπλα στο πτώμα της. Ωστόσο, τα δεδομένα όχι απλά ανακτήθηκαν, αλλά έδωσαν το στίγμα των κινήσεών του, λεπτό προς λεπτό, δείχνοντας τις κεραίες που είχαν ενεργοποιηθεί διαδοχικά τον κρίσιμο χρόνο πριν και μετά τον φόνο.

Η ΑΙ και οι αυτοκτονίες παιδιών

Το τελευταίο διάστημα και με αυξανόμενη συχνότητα όσο η Τεχνητή Νοημοσύνη μπαίνει στην καθημερινότητά μας, οι αξιωματικοί των εγκληματολογικών εργαστηρίων ανασύρουν στοιχεία για την προπαρασκευή ή την τέλεση αδικημάτων στις έρευνες που κάνουν οι δράστες με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Μάλιστα, γνωρίζοντας ότι η ΑΙ αντιλαμβάνεται την αναζήτηση πληροφοριών για έκνομες ενέργειες, διαπιστώνεται ότι προσπαθούν να θέσουν με τέτοιον τρόπο τα ερωτήματα ώστε να περάσουν κάτω από το ψηφιακό «ραντάρ». Βασικό ερώτημα που διατυπώνεται, έστω και εντέχνως, είναι «πώς θα εξαφανίσω τα ίχνη». Στην περίπτωση του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη, πάντως, τα πράγματα αποδείχθηκαν χειρότερα, αφού οι κατηγορούμενοι γιατροί κατέφυγαν στην Τεχνητή Νοημοσύνη για οδηγίες ΚΑΡΠΑ…

Ωστόσο, αυτό που προκαλεί πολύ μεγαλύτερη ανησυχία στους αστυνομικούς από την αναζήτηση οδηγιών αποφυγής της τιμωρίας για ένα έγκλημα, είναι οι «έρευνες» ανηλίκων που αντιμετωπίζουν ψυχολογικά προβλήματα και φτάνουν να ζητούν οδηγίες ακόμη και για να βάλουν τέλος στη ζωή τους. Διεθνώς έχουν καταγραφεί ήδη περιπτώσεις που γονείς κατηγορούν ευθέως την ΑΙ για την αυτοκτονία των παιδιών τους.

Όπλα από 3D εκτυπωτές

Στο κτίριο της ΔΕΕ λειτουργεί, εδώ και λίγους μήνες, μουσειακός χώρος με αντικείμενα που παραπέμπουν άμεσα σε καθένα τμήμα της – μάλιστα, ήδη ξεναγούνται σχολεία. Ανάμεσα στα αντικείμενα που βλέπει ο επισκέπτης είναι αντίγραφα εκρηκτικών μηχανισμών, αλλά και όπλα – αν και η κυρία Αθανασοπούλου επισημαίνει ότι πολύ γρήγορα τα όπλα θα δημιουργούνται κομμάτι-κομμάτι από 3D εκτυπωτές, ανοίγοντας νέο πεδίο.

Μεταξύ των αντικειμένων, ωστόσο, βρίσκεται ένα κινητό τηλέφωνο το οποίο έχει δεχθεί σφαίρα σε ένοπλο επεισόδιο. Αν και δείχνει κατεστραμμένο και απολύτως άχρηστο, για την έρευνα ήταν πολύτιμο, αφού και σε αυτήν την κατάσταση ανασύρθηκαν και ανακτήθηκαν δεδομένα. «Τα κινητά τηλέφωνα είναι τα πρώτα αντικείμενα που μπορούν να δώσουν πληροφορίες.

Ο ψηφιακός μας εαυτός, που εν πολλοίς ζει στο κινητό μας, την προέκταση του χεριού μας, είναι ο πρώτος που μιλάει για μας», λέει ο κ. Βασιλαράς. Ωστόσο, ό,τι είναι «έξυπνο» αποκαλύπτει ή προδίδει. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η εξιχνίαση εγκλήματος με τη βοήθεια σκούπας-ρομπότ με κάμερα. Οι δράστες χρησιμοποίησαν τη σκούπα για να τακτοποιήσουν τον χώρο, πλην όμως, το μηχάνημα είχε καταγράψει το πτώμα εκεί.

Όπως μιλούν τα τηλέφωνα, οι υπολογιστές, οι έξυπνες συσκευές ή το σύγχρονο αυτοκίνητο, έτσι μιλούν και οι ιατρικές συσκευές, αφού τα δεδομένα από τη λειτουργία τους καταγράφονται: είτε πρόκειται για μια απλή συσκευή μέτρησης του σακχάρου στο αίμα, που κρατά έναν αριθμό προηγούμενων μετρήσεων στη μνήμη της, είτε πρόκειται για ένα μηχάνημα πλασμαφαίρεσης, όπως αποδείχθηκε στην υπόθεση του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη.

Στο Τμήμα των Ψηφιακών Πειστηρίων, το «ΘΕΜΑ» κατέγραψε τα δεδομένα που θα έδινε ένας απινιδωτής: τον χρόνο, τις κινήσεις του χρήστη, τις φορτίσεις, ακόμη και τις οδηγίες του μηχανήματος προς τον χρήστη και το αποτέλεσμα. Μια σειρά από δεδομένα που δεν μπορούν να αμφισβητηθούν, προερχόμενα από τον πιο αξιόπιστο μάρτυρα.