Η Κρήτη έχει ένα «σύνορο» που δεν φαίνεται σε κανέναν χάρτη – Περνάς λίγα χιλιόμετρα και αλλάζουν λέξεις, προφορές και ολόκληρες τοπικές συνήθειες

Δεν υπάρχει μπάρα, πινακίδα ή γραμμή πάνω στον δρόμο – Κι όμως η Κρήτη αποτελεί ένα εντυπωσιακό μωσαϊκό τοπικών γλωσσικών και πολιτισμικών διαφορών

Λέμε «κρητική ντοπιολαλιά» σαν να πρόκειται για έναν ενιαίο τρόπο ομιλίας.

Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσα.

Η Κρήτη είναι μεγάλο νησί.

Και για αιώνες, βουνά, δύσκολες μετακινήσεις και σχετικά απομονωμένες κοινότητες επέτρεψαν σε διαφορετικές περιοχές να αναπτύξουν τα δικά τους χαρακτηριστικά.

Δεν μιλούν όλοι οι Κρητικοί ακριβώς το ίδιο

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Πένθος στον Ζαρό για τον 63χρονο Γιώργο που έφυγε από τη ζωή

Η προφορά μπορεί να αλλάζει.

Ορισμένες λέξεις χρησιμοποιούνται περισσότερο σε μια περιοχή και λιγότερο σε μια άλλη.

Ακόμη και ο ρυθμός της ομιλίας μπορεί να δίνει στον έμπειρο ακροατή στοιχεία για την καταγωγή κάποιου.

Δεν υπάρχει φυσικά μια απόλυτη γραμμή όπου σταματά ένας τρόπος ομιλίας και αρχίζει ένας άλλος.

Οι διαφορές λειτουργούν περισσότερο σαν αποχρώσεις.

Τα βουνά κάποτε ήταν πραγματικά σύνορα

Σήμερα μπαίνεις στο αυτοκίνητο και σε λίγες ώρες μπορείς να έχεις διασχίσει μεγάλο μέρος του νησιού.

Κάποτε όμως τα πράγματα ήταν διαφορετικά.

Οι ορεινοί όγκοι και οι δύσκολες διαδρομές μπορούσαν να περιορίσουν σημαντικά την επικοινωνία ανάμεσα σε κοινότητες.

Και όσο περισσότερο μια περιοχή διατηρούσε τη δική της καθημερινότητα, τόσο ευκολότερα επιβίωναν ιδιαίτερες λέξεις και συνήθειες.

Δεν αλλάζει μόνο η γλώσσα

Υπάρχουν διαφορές και σε μουσικές παραδόσεις.

Σε τοπικά φαγητά.

Σε πανηγύρια.

Στην αρχιτεκτονική.

Ακόμη και σε προϊόντα που θεωρούνται χαρακτηριστικά συγκεκριμένων περιοχών.

Έτσι ένας επισκέπτης που ταξιδεύει από τα δυτικά προς τα ανατολικά δεν αλλάζει απλώς νομό.

Συναντά διαφορετικές μικρές εκδοχές της ίδιας Κρήτης.

Κι όμως όλα παραμένουν κρητικά

Αυτό είναι ίσως το ωραιότερο.

Οι τοπικές διαφορές δεν αναιρούν την κοινή ταυτότητα.

Την κάνουν πλουσιότερη.

Η Κρήτη δεν έχει πραγματικά ένα αόρατο σύνορο. Έχει πολλά μικρά πολιτισμικά περάσματα που δεν φαίνονται στον χάρτη, αλλά μπορείς να τα ακούσεις στις λέξεις και να τα συναντήσεις στην καθημερινότητα.