Επιστήμονες εντοπίζουν διαφορές στα στοματικά μικρόβια που συνδέονται με αυξημένο βάρος και μεταβολικούς κινδύνους

Οι επιστήμονες εντόπισαν έναν νέο, απρόσμενο τρόπο έγκαιρης ανίχνευσης της παχυσαρκίας, ο οποίος θα μπορούσε στο μέλλον να συμβάλει σε πιο αποτελεσματικές στρατηγικές πρόληψης. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell Reports, το στοματικό μικροβίωμα —δηλαδή τα μικρόβια που ζουν στο στόμα— παρουσιάζει σημαντικές διαφορές μεταξύ ατόμων με παχυσαρκία και ατόμων με φυσιολογικό βάρος.

Η παχυσαρκία αποτελεί παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας. Όπως αναφέρει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, περίπου 890 εκατομμύρια άνθρωποι ζούσαν με παχυσαρκία το 2022, ενώ 2,5 δισεκατομμύρια ενήλικες κατατάσσονταν στην κατηγορία των υπέρβαρων.

Ο ρόλος των στοματικών μικροβίων

Η αύξηση βάρους επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως η διατροφή, ο τρόπος ζωής και η γενετική προδιάθεση. Τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει συγκεντρώσει και το μικροβίωμα του εντέρου, το οποίο φαίνεται να παίζει ρόλο στον μεταβολισμό και στη ρύθμιση του σωματικού βάρους. Ωστόσο, πολύ λιγότερα είναι γνωστά για το μικροβίωμα του στόματος, παρότι αποτελεί το δεύτερο μεγαλύτερο μικροβιακό οικοσύστημα του ανθρώπινου σώματος.

Για να διερευνήσουν τη σχέση αυτή, ερευνητές του New York University Abu Dhabi αλληλούχησαν το DNA μικροβίων από δείγματα σάλιου 628 ενηλίκων. Από αυτούς, οι 97 είχαν παχυσαρκία, ενώ τα αποτελέσματά τους συγκρίθηκαν με εκείνα 95 ατόμων φυσιολογικού βάρους, τα οποία είχαν παρόμοια ηλικία, τρόπο ζωής και συνήθειες στοματικής υγιεινής.

Τι έδειξαν τα ευρήματα

Η ανάλυση αποκάλυψε ότι τα άτομα με παχυσαρκία παρουσίαζαν αυξημένη παρουσία βακτηρίων που σχετίζονται με φλεγμονώδεις διεργασίες, όπως το Streptococcus parasanguinis. Παράλληλα, εντοπίστηκε μεγαλύτερη συγκέντρωση μικροβίων που παράγουν γαλακτικό οξύ —μια ουσία που έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 και διαταραχών του μεταβολισμού.

Οι ερευνητές δεν περιορίστηκαν μόνο στον εντοπισμό των βακτηρίων, αλλά ανέλυσαν και τον τρόπο λειτουργίας τους. Συνολικά καταγράφηκαν 94 διαφορές στη μεταβολική δραστηριότητα των μικροβίων. Στα άτομα με παχυσαρκία, τα βακτήρια ήταν πιο ενεργά στη διάσπαση σακχάρων και πρωτεϊνών που μπορεί να επιβαρύνουν την υγεία, ενώ παρατηρήθηκαν αυξημένα επίπεδα ουσιών όπως η ουριδίνη και η ουρακίλη, οι οποίες ενδέχεται να σχετίζονται με αυξημένη όρεξη.

Ταυτόχρονα, διαπιστώθηκε μειωμένη ικανότητα παραγωγής ορισμένων απαραίτητων θρεπτικών συστατικών που συμβάλλουν στη διατήρηση της καλής υγείας.

Ένα νέο εργαλείο για την πρόληψη

Προς το παρόν, παραμένει ασαφές αν οι μικροβιακές αυτές αλλαγές αποτελούν αιτία ή αποτέλεσμα της παχυσαρκίας.Παρ’ όλα αυτά, οι επιστήμονες τονίζουν ότι η παρουσία τους θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ως εργαλείο πρώιμης διάγνωσης.

Όπως σημειώνουν οι ίδιοι, τα ευρήματα αναδεικνύουν τις πολύπλοκες αλληλεπιδράσεις μεταξύ μικροβιώματος και ανθρώπινου οργανισμού, ανοίγοντας νέους δρόμους για παρεμβάσεις πρόληψης. Στο μέλλον, μια απλή εξέταση σάλιου θα μπορούσε να βοηθά στον εντοπισμό ατόμων με αυξημένο κίνδυνο πριν εμφανιστεί σημαντική αύξηση βάρους.

Αν επιβεβαιωθεί ότι τα στοματικά μικρόβια παίζουν αιτιολογικό ρόλο, δεν αποκλείεται να αναπτυχθούν νέες θεραπείες που θα στοχεύουν στη βελτίωση του στοματικού μικροβιώματος, συμβάλλοντας στην πρόληψη της παχυσαρκίας.

Πηγή: MedicalXpress