Παχυσαρκία και υπερβαρότητα σε έξαρση: 65% των Ελλήνων σε κίνδυνο

Η ιατρική ακριβείας, τα γενετικά τεστ και οι εξατομικευμένες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση ενός μείζονος προβλήματος δημόσιας υγείας

«Ο ανθρώπινος οργανισμός είναι ένα όλον. Δεν υπάρχει διαχωρισμός σώματος και νου». Με αυτή τη φράση η Επίκουρη Καθηγήτρια Ψυχιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Εύα Μαρία Τσαπάκη, έθεσε το πλαίσιο μιας συζήτησης που ξεφεύγει από τα στενά όρια της ειδικότητας και αγγίζει τον πυρήνα της σύγχρονης ιατρικής: τη συνολική, ενοποιημένη προσέγγιση της υγείας.

Μιλώντας στην εκπομπή «Live με την Αντιγόνη» στον Cretaone 102,3, με αφορμή την επιστημονική ημερίδα που πραγματοποιείται αύριο, από το Ασκληπιός Διαγνωστικό Κέντρο, Σάββατο 31 Ιανουαρίου, στο Ηράκλειο, με τίτλο «Η ενοποιημένη προσέγγιση των μεταβολικών νοσημάτων στην εποχή της ιατρικής ακριβείας – Συνδέοντας τα επιμέρους, θεραπεύεις το σύνολο», η κ. Τσαπάκη ανέδειξε την άρρηκτη σχέση μεταβολισμού, φλεγμονής και συμπεριφοράς.

Όταν η ψυχική νόσος μειώνει το προσδόκιμο ζωής

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ραγδαίες εξελίξεις στον Παναθηναϊκό – Ο Αταμάν υπέβαλε παραίτηση;

Τα χρόνια ψυχιατρικά νοσήματα δεν αφορούν μόνο την ψυχική υγεία.

Μετα-αναλυτικές μελέτες που περιλαμβάνουν έως και 12 εκατομμύρια ανθρώπους δείχνουν ότι το προσδόκιμο ζωής των ψυχικά ασθενών είναι μειωμένο έως και 17,5 χρόνια.

Η μείωση αυτή οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στα καρδιομεταβολικά νοσήματα – σακχαρώδη διαβήτη, υπέρταση, εγκεφαλικά και καρδιαγγειακά επεισόδια – και όχι μόνο σε μη φυσικά αίτια, όπως οι αυτοκτονίες.

«Η φροντίδα είναι συχνά αποσπασματική. Βλέπουμε την ψυχική νόσο και ξεχνάμε τον οργανισμό που υπάρχει από πίσω», τόνισε χαρακτηριστικά.

Η κοινή συνισταμένη: η φλεγμονή

Οι κυτοκίνες, πρωτεΐνες που εμπλέκονται στη φλεγμονή και στον μεταβολισμό, κυκλοφορούν στο αίμα, φτάνουν στον εγκέφαλο και επηρεάζουν τη συμπεριφορά.

«Σε μεγάλο βαθμό, τα χρόνια ψυχιατρικά νοσήματα είναι μια μορφή φλεγμονής στον εγκέφαλο», σημείωσε η κ. Τσαπάκη, διευκρινίζοντας ότι η επιστήμη βρίσκεται ακόμη στα πρώτα της βήματα ως προς στοχευμένες αντιφλεγμονώδεις θεραπείες.

Μεταβολικό σύνδρομο: μια σιωπηλή επιδημία

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο μεταβολικό σύνδρομο, το οποίο περιλαμβάνει κοιλιακή παχυσαρκία, αυξημένη αρτηριακή πίεση, υψηλή γλυκόζη στο αίμα, αυξημένα τριγλυκερίδια και χαμηλή HDL («καλή») χοληστερόλη.

Η παρουσία τριών από τα πέντε στοιχεία αρκεί για τη διάγνωση.

Το εύρος του προβλήματος αποτυπώνεται και θεσμικά, μέσα από το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» του Υπουργείου Υγείας, που στοχεύει στην έγκαιρη ανίχνευση της αντίστασης στην ινσουλίνη και του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 στον γενικό πληθυσμό.

Επιστημονική ημερίδα στο Ηράκλειο: «Η Ενοποιημένη Προσέγγιση των Μεταβολικών Νοσημάτων στην Εποχή της Ιατρικής Ακρίβειας»

Παχυσαρκία: νόσος, όχι επιλογή

Από την πλευρά του, ο καθηγητής Παθολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Νίκος Τεντολούρης, περιέγραψε με σαφήνεια την έκταση του προβλήματος:
30% των Ελλήνων είναι παχύσαρκοι και περίπου 35% υπέρβαροι, γεγονός που συνιστά μείζον ζήτημα δημόσιας υγείας.

«Η παχυσαρκία είναι νόσος», τόνισε, υπενθυμίζοντας ότι ήδη από την εποχή του Ιπποκράτη θεωρούνταν προάγγελος σοβαρών παθήσεων. Η μέχρι σήμερα αποσπασματική αντιμετώπιση δεν επαρκεί, καθώς η παχυσαρκία έχει πολυπαραγοντικά αίτια, με καθοριστικό ρόλο και το γενετικό υπόβαθρο.

Ιατρική ακριβείας: στοχευμένη πρόληψη και θεραπεία

Σήμερα έχουν ταυτοποιηθεί δεκάδες γονίδια που σχετίζονται με τον μεταβολισμό και την παχυσαρκία.

Μέσω γενετικών τεστ, μπορεί να χαρτογραφηθεί το προφίλ κάθε ατόμου και να σχεδιαστεί εξατομικευμένη διατροφή και παρέμβαση — η ουσία της ιατρικής ακριβείας.

Παράλληλα, νέα φάρμακα για την παχυσαρκία και τον διαβήτη αλλάζουν το θεραπευτικό τοπίο: είναι αποτελεσματικά, ασφαλή και σταδιακά πιο προσιτά, με στόχο να αντιμετωπίζονται ως θεραπεία σοβαρής νόσου και όχι ως επιλογή «lifestyle».

Όταν «συνδέεις τα επιμέρους, θεραπεύεις το σύνολο»

Με τη συμμετοχή διακεκριμένων επιστημόνων, η επιστημονική ημερίδα στο Ηράκλειο επιχειρεί να φωτίσει τις νέες εξελίξεις στην ιατρική και να αναδείξει την ανάγκη συνεργασίας και διεπιστημονικής προσέγγισης στη σύγχρονη κλινική πράξη.

Δείτε το πρόγραμμα εδώ: https://scep.gr/events/event/i-enopoiimeni-proseggisi-ton-metavolikon-nisimaton-iatriki-akriveias/