Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς: «Σιωπηλός εχθρός» τα καρδιαγγειακά νοσήματα – Πότε πρέπει να κάνουμε τον πρώτο έλεγχο

Από το ορόσημο των 40 ετών μέχρι τα ύπουλα συμπτώματα, όσα πρέπει να γνωρίζουμε για να προλάβουμε τα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πότε ένας αθώος πόνος στο στήθος ή στο χέρι κρύβει έναν σοβαρό κίνδυνο για την καρδιά μας;

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα εξελίσσονται σιωπηρά, αλλά μπορούν να προληφθούν αποτελεσματικά. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς, μίλησε στην εκπομπή «Μεταξύ μας» και τη Μαρίνα Μανωλακάκη, ο Ηλίας Ζαρρέας, καρδιολόγος ΕΣΥ, για τη σημασία της πρόληψης, τα ύπουλα συμπτώματα και τις συνήθειες που σώζουν ζωές

Το ορόσημο των 40 ετών και οι παράγοντες κινδύνου

Η ηλικία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους επιβαρυντικούς παράγοντες. Ο πρώτος προληπτικός έλεγχος πρέπει να γίνεται γύρω στα 40 έτη. Αυτό ισχύει ακόμη και αν δεν υπάρχει απολύτως κανένα ύποπτο σύμπτωμα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Στη φυλακή ο «σκιάχτης» των γυναικών στο Ηράκλειο – Το χρονικό της εφιαλτικής δράσης και τα ευρήματα που σοκάρουν

Υπάρχουν όμως περιπτώσεις που ο έλεγχος επιβάλλεται να ξεκινά πολύ νωρίτερα. Εάν υπάρχει επιβαρυμένο οικογενειακό ιστορικό με πρώιμο επεισόδιο σε γονέα γύρω στα 35 έτη, ο έλεγχος πρέπει να αρχίζει μετά τα 30. Το ίδιο ισχύει για άτομα με καθιστική ζωή, όπως η πολύωρη εργασία γραφείου 9-5, αυξημένο σωματικό βάρος, υπέρταση, προ διαβήτη ή διαβήτη, διαταραχές λιπιδίων, αλλά και για τους καπνιστές.

Πώς καθορίζεται η συχνότητα των εξετάσεων

Ο επανέλεγχος δεν είναι ίδιος για όλους. Ο γιατρός αξιολογεί το συνολικό προφίλ κινδύνου. Χρησιμοποιεί ειδικούς πίνακες υπολογισμού δεκαετούς κινδύνου. Βάσει αυτών καθορίζει τα χρονικά διαστήματα παρακολούθησης.

Στο πλαίσιο του ελέγχου διενεργούνται κλινική εξέταση, ηλεκτροκαρδιογράφημα, υπέρηχος καρδιάς (triplex) και αξιολόγηση του λιπιδαιμικού προφίλ. Αν κριθεί απαραίτητο, ο γιατρός συνταγογραφεί τεστ κοπώσεως, Holter ρυθμού ή αξονική τομογραφία για μέτρηση του φορτίου ασβεστίου στις στεφανιαίες αρτηρίες (calcium score). Παράλληλα, τονίζεται ότι δεν πρέπει να βασιζόμαστε στο διαδίκτυο για αυτοδιάγνωση, αλλά μόνο στην εξειδικευμένη ιατρική γνώμη.

Τα ύπουλα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούμε

Ορισμένα συμπτώματα χτυπούν άμεσα το καμπανάκι του κινδύνου. Ο πόνος στο στήθος είναι το κυριότερο. Όπως τόνισε ο κ. Ζαρρέας, πρόκειται για έναν πρωτόγνωρο πόνο με χαρακτήρα έντονου σφιξίματος ή βάρους.

Ο καρδιακός πόνος δεν έχει συγκεκριμένη χρονική διάρκεια, ωστόσο συνήθως δεν διαρκεί ελάχιστα δευτερόλεπτα. Σε περίπτωση ασταθούς αγγείου διαρκεί κάτω από 20 λεπτά. Στο ολοκληρωμένο έμφραγμα ξεπερνά τη μισή ώρα.

Συχνά αντανακλά στους ώμους ή στην εσωτερική επιφάνεια του αριστερού ή και των δύο χεριών, προς το μικρό δάχτυλο. Μπορεί να συνοδεύεται από τάση λιποθυμίας, έντονη εφίδρωση, αδικαιολόγητη κόπωση και δύσπνοια στις καθημερινές δραστηριότητες, όπως το ανέβασμα της σκάλας, ενώ το στρες αποτελεί σημαντικό τροποποιήσιμο παράγοντα, καθώς μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο που μεταφράζουμε ένα σύμπτωμα.

Διατροφή, γυμναστική και έξυπνα ρολόγια

Η μεσογειακή και ειδικότερα η κρητική διατροφή προσφέρουν ισχυρή προστασία. Καταπολεμούν το οξειδωτικό στρες που φθείρει το ενδοθήλιο των αγγείων. Παράλληλα, τα συμπληρώματα Ωμέγα-3 διαθέτουν αποδεδειγμένη αντιφλεγμονώδη δράση, αλλά πρέπει να λαμβάνονται πάντα με ιατρική συμβουλή.

Η άσκηση βοηθά σημαντικά στη ρύθμιση της πίεσης και του βάρους, ειδικά όταν συνδυάζει αερόβια άσκηση με αντιστάσεις (βάρη). Ωστόσο, η υπερβολική άσκηση μεγάλων αποστάσεων  σε μεγαλύτερες ηλικίες μπορεί να προκαλέσει ασβεστώσεις στα στεφανιαία αγγεία, γι’ αυτό και αθλητές όπως οι μαραθωνοδρόμοι, χρειάζονται τακτικό έλεγχο.

Όσον αφορά τα έξυπνα ρολόγια, ο. Ζαρρέας έφερε ως παράδειγμα μία πρόσφατη διάγνωση που είχε κάνει, όπου εντοπίστηκαν επεισόδια κολπικής μαρμαρυγής μέσα από την καταγραφή των παλμών, τονίζοντας ότι τα smart watches θεωρούνται αξιόπιστα εργαλεία παρακολούθησης που μπορούν να εντοπίσουν έγκαιρα σοβαρές αρρυθμίες, όπως είναι η κολπική μαρμαρυγή.

Δύο αλλαγές που χαρίζουν χρόνια ζωής

Κλείνοντας ο κ. Ζαρρέας είπε πως για να χαρίσουμε περισσότερα χρόνια στην καρδιά μας, πρέπει να εστιάσουμε στη συνολική αλλαγή της καθημερινότητας μας. «Πρέπει να αλλάξουμε τον τρόπο ζωής μας. Να αποφύγουμε την καθιστική ζωή και να διακόψουμε το κάπνισμα», υπογράμμισε. Η καθημερινή κίνηση και η αποχή από το τσιγάρο αποτελούν τους δύο χρυσούς κανόνες για υγιή καρδιά.