Πόσο μπορεί να μείνει το μαγειρεμένο φαγητό εκτός ψυγείου πριν γίνει επικίνδυνο;

Μια κατσαρόλα που έμεινε στον πάγκο της κουζίνας ή ένα φαγητό που ξεχάσαμε πάνω στο τραπέζι μπορεί να κρύβει κινδύνους – Πότε πρέπει να μπαίνουν τα μαγειρεμένα τρόφιμα στο ψυγείο και ποιο είναι το συχνότερο λάθος;

Είναι μια εικόνα που συναντάμε σχεδόν σε κάθε ελληνικό σπίτι.

Το μεσημεριανό φαγητό έχει τελειώσει, όμως η κατσαρόλα παραμένει πάνω στην κουζίνα για αρκετές ώρες.

Άλλες φορές, ένα ταψί με μαγειρεμένο φαγητό μένει στον φούρνο μέχρι το βράδυ, επειδή θεωρούμε ότι εκεί προστατεύεται.

Πόσο ασφαλής είναι όμως αυτή η συνήθεια;

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Πένθος στο Λασίθι: Έφυγε από τη ζωή ο Δαμιανός Πατερμανάκης σε ηλικία 67 ετών

Η απάντηση εξαρτάται από το είδος του φαγητού, τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος και τον χρόνο που έχει περάσει από το μαγείρεμα.

Οι ειδικοί στην ασφάλεια τροφίμων προειδοποιούν ότι τα μαγειρεμένα τρόφιμα που χρειάζονται ψύξη δεν πρέπει να παραμένουν για πολλές ώρες σε θερμοκρασία δωματίου.

Ο κανόνας των δύο ωρών

Σύμφωνα με τις οδηγίες των αρμόδιων φορέων ασφάλειας τροφίμων, τα ευπαθή τρόφιμα πρέπει γενικά να τοποθετούνται στο ψυγείο μέσα σε δύο ώρες από τη στιγμή που παύουν να διατηρούνται σε ασφαλή υψηλή θερμοκρασία.

Αν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος ξεπερνά τους 32 βαθμούς Κελσίου, το χρονικό όριο μειώνεται στη μία ώρα.

Ο κανόνας αφορά τρόφιμα όπως μαγειρεμένο κρέας, κοτόπουλο, ψάρι, μαγειρεμένα όσπρια, ρύζι, ζυμαρικά και άλλα έτοιμα γεύματα που απαιτούν συντήρηση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε τρόφιμο γίνεται αυτομάτως επικίνδυνο μόλις συμπληρωθούν δύο ώρες.

Σημαίνει, όμως, ότι μετά το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα αυξάνεται ο κίνδυνος ανάπτυξης μικροοργανισμών και δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη η ασφάλειά του.

Γιατί το φαγητό μπορεί να αλλοιωθεί χωρίς να το καταλάβουμε

Ένα από τα πιο επικίνδυνα λάθη είναι η πεποίθηση ότι ένα χαλασμένο τρόφιμο μυρίζει πάντα άσχημα.

Στην πραγματικότητα, ορισμένοι παθογόνοι μικροοργανισμοί μπορούν να υπάρχουν σε τρόφιμα χωρίς να προκαλούν εμφανή αλλαγή στην οσμή, στη γεύση ή στην εμφάνισή τους.

Έτσι, ένα φαγητό μπορεί να φαίνεται απολύτως φυσιολογικό, χωρίς αυτό να εγγυάται ότι είναι ασφαλές για κατανάλωση.

Η δοκιμή μιας μικρής ποσότητας δεν αποτελεί αξιόπιστο τρόπο ελέγχου.

Τι είναι η επικίνδυνη ζώνη θερμοκρασιών

Τα βακτήρια που προκαλούν τροφιμογενείς ασθένειες μπορούν να πολλαπλασιάζονται σε ένα ευρύ φάσμα θερμοκρασιών.

Στις οδηγίες ασφάλειας τροφίμων χρησιμοποιείται συχνά ο όρος «επικίνδυνη ζώνη», που εκτείνεται περίπου από τους 4 έως τους 60 βαθμούς Κελσίου.

Μέσα σε αυτό το εύρος, ορισμένοι μικροοργανισμοί μπορούν να αναπτυχθούν γρήγορα.

Γι’ αυτό έχει σημασία είτε να διατηρούμε το φαγητό αρκετά ζεστό είτε να το ψύχουμε εγκαίρως.

Γιατί χρειάζεται προσοχή με το ρύζι

Το μαγειρεμένο ρύζι αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα τροφίμου που δεν πρέπει να παραμένει για πολλές ώρες εκτός ψυγείου.

Ο λόγος είναι ότι μπορεί να περιέχει σπόρια του βακτηρίου Bacillus cereus, τα οποία είναι δυνατόν να επιβιώσουν από το μαγείρεμα.

Αν το ρύζι παραμείνει σε ακατάλληλη θερμοκρασία, τα σπόρια μπορούν να βλαστήσουν και τα βακτήρια να πολλαπλασιαστούν.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να παραχθούν τοξίνες που δεν εξουδετερώνονται αξιόπιστα με ένα απλό ξαναζέσταμα.

Επομένως, το σωστό είναι να ψύχεται γρήγορα και να αποθηκεύεται κατάλληλα.

Πρέπει να περιμένουμε να κρυώσει εντελώς η κατσαρόλα;

Πολλοί αφήνουν το φαγητό στον πάγκο μέχρι να φτάσει πλήρως σε θερμοκρασία δωματίου, επειδή φοβούνται ότι το ζεστό φαγητό θα χαλάσει το ψυγείο.

Ωστόσο, αυτή η αναμονή μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολική παραμονή του φαγητού εκτός ψύξης.

Μια πρακτική λύση είναι να χωρίζουμε τις μεγάλες ποσότητες σε μικρότερα, ρηχά δοχεία.

Με αυτόν τον τρόπο η θερμοκρασία μειώνεται ταχύτερα.

Μικρές ποσότητες ζεστού φαγητού μπορούν να μπουν στο ψυγείο χωρίς να χρειάζεται να κρυώσουν εντελώς.

Αν το ξαναβράσουμε, γίνεται ασφαλές;

Το ξαναζέσταμα μπορεί να καταστρέψει αρκετούς μικροοργανισμούς, όμως δεν εξαλείφει κάθε πιθανό κίνδυνο.

Ορισμένες τοξίνες που έχουν παραχθεί από βακτήρια μπορεί να παραμείνουν στο τρόφιμο ακόμη και μετά τη θέρμανση.

Επομένως, ένα φαγητό που έχει μείνει όλη τη νύχτα στον πάγκο δεν γίνεται απαραίτητα ασφαλές επειδή θα ξαναβράσει.

Πόσες ημέρες διατηρείται το μαγειρεμένο φαγητό στο ψυγείο;

Για πολλά μαγειρεμένα περισσεύματα, οι συνήθεις οδηγίες προβλέπουν συντήρηση περίπου τρεις έως τέσσερις ημέρες, όταν έχουν αποθηκευτεί έγκαιρα και σωστά σε ψυγείο θερμοκρασίας έως 4 βαθμών Κελσίου.

Η διάρκεια δεν είναι ίδια για όλα τα τρόφιμα.

Αν δεν πρόκειται να καταναλωθούν σύντομα, η κατάψυξη μπορεί να αποτελεί καταλληλότερη επιλογή.

Το λάθος που πρέπει να αποφεύγουμε

Η συνήθεια να αφήνουμε μαγειρεμένο φαγητό όλο το απόγευμα ή όλη τη νύχτα εκτός ψυγείου δεν αποτελεί ασφαλή πρακτική.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν πρόκειται για γεύματα που θα καταναλώσουν παιδιά, ηλικιωμένοι, έγκυες ή άνθρωποι με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Το σημαντικότερο δεν είναι μόνο να μαγειρεύουμε σωστά το φαγητό, αλλά και να το συντηρούμε με ασφάλεια μετά το μαγείρεμα.