Νέες ρυθμίσεις για την προστασία των ταξιδιωτών προωθεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με έμφαση στην πλήρη επιστροφή χρημάτων για αεροπορικά εισιτήρια που αγοράζονται μέσω διαμεσολαβητών

Στην ενίσχυση των δικαιωμάτων των ταξιδιωτών και στη διαμόρφωση σαφέστερων διαδικασιών επιστροφής χρημάτων σε περιπτώσεις ακύρωσης πτήσεων στοχεύουν οι νέες ευρωπαϊκές ρυθμίσεις που εξετάζει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις κρατήσεις αεροπορικών εισιτηρίων που πραγματοποιούνται μέσω ταξιδιωτικών πρακτορείων και άλλων εξουσιοδοτημένων διαμεσολαβητών, ώστε οι επιβάτες να γνωρίζουν εκ των προτέρων τα δικαιώματά τους και να μην επιβαρύνονται με αδικαιολόγητες οικονομικές απώλειες όταν διαταράσσεται το ταξίδι τους.

Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό του πλαισίου προστασίας των επιβατών, με στόχο την καλύτερη εξυπηρέτησή τους όταν αντιμετωπίζουν προβλήματα κατά τη μετακίνησή τους. Οι προτεινόμενες διατάξεις δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στη διαφάνεια των διαδικασιών, στην έγκαιρη ενημέρωση και στη διευκόλυνση της διεκδίκησης επιστροφής χρημάτων ή αποζημίωσης, όπου αυτή προβλέπεται.

Το ζήτημα αφορά ένα ιδιαίτερα μεγάλο μέρος των μετακινήσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Κάθε χρόνο πραγματοποιούνται περίπου 13 δισεκατομμύρια επιβατικές μετακινήσεις με αεροπλάνα, τρένα, λεωφορεία, πούλμαν και πλοία. Για τις μεταφορές αυτές ισχύουν ευρωπαϊκοί κανόνες προστασίας των επιβατών, οι οποίοι επιδιώκεται να γίνουν αποτελεσματικότεροι και περισσότερο κατανοητοί.

Πλήρης επιστροφή χρημάτων για εισιτήρια μέσω διαμεσολαβητών

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που περιλαμβάνονται στις προτεινόμενες ρυθμίσεις αφορά τους επιβάτες που αγοράζουν αεροπορικά εισιτήρια μέσω εξουσιοδοτημένων μεσαζόντων, όπως ταξιδιωτικά πρακτορεία και πλατφόρμες κρατήσεων.

Στις περιπτώσεις διαταραχής μιας πτήσης που δημιουργούν δικαίωμα επιστροφής χρημάτων, προβλέπεται ότι ο ταξιδιώτης θα πρέπει να λαμβάνει πίσω ολόκληρο το ποσό που πλήρωσε για την κράτησή του. Η επιστροφή δεν θα περιορίζεται μόνο στην αξία του αεροπορικού εισιτηρίου, αλλά θα περιλαμβάνει και τυχόν πρόσθετες αμοιβές διαμεσολάβησης που είχαν καταβληθεί κατά την αγορά.

Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να αντιμετωπιστούν περιπτώσεις κατά τις οποίες οι επιβάτες δεν ανακτούν το συνολικό κόστος της κράτησής τους, παρότι δικαιούνται επιστροφή χρημάτων λόγω ακύρωσης ή άλλης επιλέξιμης διαταραχής της πτήσης.

Υποχρεωτική ενημέρωση πριν από την ολοκλήρωση της κράτησης

Οι νέες προβλέψεις δίνουν επίσης έμφαση στις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων που μεσολαβούν για την πώληση ταξιδιωτικών εισιτηρίων.

Ειδικότερα, οι εξουσιοδοτημένοι διαμεσολαβητές θα οφείλουν να παρέχουν στους καταναλωτές σαφείς πληροφορίες σχετικά με τους όρους και τις διαδικασίες επιστροφής χρημάτων ήδη από το στάδιο της κράτησης.

Στόχος είναι οι ταξιδιώτες να γνωρίζουν ποια διαδικασία πρέπει να ακολουθήσουν εάν η πτήση τους ακυρωθεί ή προκύψει άλλη διαταραχή που τους δίνει δικαίωμα επιστροφής χρημάτων. Παράλληλα, επιδιώκεται να περιοριστούν οι ασάφειες που μπορεί να προκύπτουν ως προς τις υποχρεώσεις των αεροπορικών εταιρειών και των μεσαζόντων.

Αιτήσεις επιστροφής χρημάτων σε όλες τις γλώσσες της ΕΕ

Μια ακόμη σημαντική παρέμβαση αφορά την απλούστευση της διαδικασίας υποβολής αιτημάτων επιστροφής χρημάτων και αποζημίωσης.

Σύμφωνα με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, τα σχετικά έντυπα και οι φόρμες αιτήσεων θα πρέπει να είναι διαθέσιμα σε όλες τις επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανεξάρτητα από το μέσο μεταφοράς που χρησιμοποιεί ο επιβάτης.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αποσκοπεί στη μείωση των γλωσσικών εμποδίων που συχνά δυσκολεύουν τους ταξιδιώτες όταν χρειάζεται να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους από μεταφορικές επιχειρήσεις άλλων κρατών.

Παράλληλα, η δυνατότητα υποβολής αιτήσεων σε γλώσσα που κατανοεί ο επιβάτης αναμένεται να διευκολύνει την επικοινωνία με τους παρόχους μεταφορικών υπηρεσιών και να καταστήσει τη διαδικασία περισσότερο προσιτή.

Ενισχυμένη προστασία για επιβάτες με αναπηρία

Στο επίκεντρο των προτεινόμενων αλλαγών βρίσκονται και οι ταξιδιώτες με αναπηρία ή περιορισμένη κινητικότητα, για τους οποίους προβλέπονται πρόσθετες εγγυήσεις προσβασιμότητας και ισότιμης μετακίνησης.

Ειδικότερα, η νομοθετική πρόταση περιλαμβάνει τη δυνατότητα δωρεάν μετακίνησης συνοδού, όταν η παρουσία του κρίνεται απαραίτητη για την υποστήριξη του επιβάτη με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα.

Η ρύθμιση επιδιώκει να περιορίσει τα πρόσθετα οικονομικά εμπόδια που αντιμετωπίζουν ορισμένοι ταξιδιώτες και να διευκολύνει τη συμμετοχή τους στις μεταφορές με μεγαλύτερη ασφάλεια και αυτονομία.

Η ενίσχυση αυτών των δικαιωμάτων εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να διαμορφώσει ένα σύστημα μεταφορών που ανταποκρίνεται στις ανάγκες όλων των πολιτών, χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς.

Από το 2023 η προσπάθεια αναθεώρησης των ευρωπαϊκών κανόνων

Η πρωτοβουλία για την επικαιροποίηση του θεσμικού πλαισίου ξεκίνησε το 2023, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε πρόταση για την αναθεώρηση των κανόνων που διέπουν τα δικαιώματα των επιβατών στις μεταφορές.

Η πρόταση εντάχθηκε σε ευρύτερη δέσμη μέτρων για την κινητικότητα των επιβατών και καλύπτει τις αεροπορικές, σιδηροδρομικές, θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές, καθώς και τις μετακινήσεις με λεωφορεία και πούλμαν.

Βασικός στόχος της ευρωπαϊκής παρέμβασης είναι να διασφαλιστεί ότι οι ταξιδιώτες λαμβάνουν επαρκή ενημέρωση και μπορούν να ασκούν αποτελεσματικά τα δικαιώματά τους όταν προκύπτουν ακυρώσεις ή άλλες δυσλειτουργίες κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.

Η εξέταση των νέων κανόνων από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποτελεί σημαντικό στάδιο της νομοθετικής διαδικασίας. Ωστόσο, η κοινοβουλευτική έγκριση δεν συνεπάγεται από μόνη της ότι όλες οι προτεινόμενες διατάξεις τίθενται άμεσα σε εφαρμογή, καθώς απαιτείται η ολοκλήρωση των προβλεπόμενων ευρωπαϊκών διαδικασιών.

Για τους επιβάτες, το βασικό ζητούμενο παραμένει η εξασφάλιση διαφανών και αποτελεσματικών μηχανισμών επιστροφής χρημάτων, ώστε μια ακύρωση πτήσης ή άλλη σοβαρή διαταραχή να μην συνεπάγεται πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση πέρα από όσα προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία.