Διά βίου μάθηση: Γιατί όλο και περισσότεροι ενήλικες επιστρέφουν στα θρανία

Οι νέες δεξιότητες και οι ευκαιρίες

Η αλλαγή στην αγορά εργασίας, η ανάγκη για επαγγελματική εξέλιξη και η επιθυμία για προσωπική ανάπτυξη οδηγούν ανθρώπους κάθε ηλικίας στην αναζήτηση νέων γνώσεων. Από τις ξένες γλώσσες και τις ψηφιακές δεξιότητες μέχρι την απόκτηση νέων επαγγελματικών προσόντων, η μάθηση δεν σταματά με την ολοκλήρωση των σπουδών.

Η επιστροφή στην εκπαίδευση δεν αποτελεί πλέον επιλογή αποκλειστικά για όσους θέλουν να αποκτήσουν έναν ακόμη τίτλο σπουδών. Για πολλούς ενήλικες, η διά βίου μάθηση είναι ένας τρόπος να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της σύγχρονης αγοράς εργασίας, να διεκδικήσουν καλύτερες επαγγελματικές ευκαιρίες ή ακόμη και να αλλάξουν εντελώς κατεύθυνση στην καριέρα τους.

Οι τεχνολογικές εξελίξεις, η εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης και οι αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων δημιουργούν διαρκώς νέες ανάγκες. Δεξιότητες που πριν από μερικά χρόνια θεωρούνταν πρόσθετο προσόν, σήμερα αποτελούν σε αρκετούς κλάδους βασική προϋπόθεση για την επαγγελματική εξέλιξη.

Γιατί οι ενήλικες επιστρέφουν στην εκπαίδευση

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Αγροτικές ενισχύσεις: Νέα προθεσμία έως τις 17 Νοεμβρίου από την ΑΑΔΕ – Πότε θα γίνουν οι πληρωμές

Ένας από τους βασικότερους λόγους είναι η ανάγκη για επαγγελματική αναβάθμιση. Εργαζόμενοι που θέλουν να διεκδικήσουν μια καλύτερη θέση, άνεργοι που αναζητούν νέες προοπτικές, αλλά και άνθρωποι που επιθυμούν να αλλάξουν επάγγελμα στρέφονται σε προγράμματα κατάρτισης και επιμόρφωσης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ψηφιακές δεξιότητες, η εκμάθηση ξένων γλωσσών, η διαχείριση επιχειρήσεων, οι γνώσεις στον τουρισμό και η εξοικείωση με νέα τεχνολογικά εργαλεία.

Παράλληλα, υπάρχουν ενήλικες που επιλέγουν να παρακολουθήσουν μαθήματα χωρίς να επιδιώκουν άμεσα ένα επαγγελματικό όφελος, αλλά επειδή θέλουν να ασχοληθούν με ένα αντικείμενο που τους ενδιαφέρει.

Η διά βίου μάθηση, επομένως, δεν περιορίζεται στην απόκτηση ενός πιστοποιητικού. Περιλαμβάνει κάθε οργανωμένη ή μη εκπαιδευτική δραστηριότητα που βοηθά έναν άνθρωπο να αναπτύξει τις γνώσεις και τις δεξιότητές του.

Τι δείχνουν τα στοιχεία για την Ελλάδα

Παρά την αυξανόμενη ανάγκη για συνεχή επιμόρφωση, η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει χαμηλή συμμετοχή στην εκπαίδευση ενηλίκων σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το 2025 μόλις το 5,2% των Ελλήνων ηλικίας 25 έως 64 ετών είχε συμμετάσχει σε κάποια μορφή τυπικής ή μη τυπικής εκπαίδευσης και κατάρτισης κατά τις τέσσερις εβδομάδες πριν από την έρευνα. Το αντίστοιχο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση έφτασε το 13,7%.

Τα στοιχεία αναδεικνύουν το περιθώριο που υπάρχει για την ενίσχυση της εκπαίδευσης ενηλίκων στη χώρα, αλλά και την ανάγκη να γίνουν πιο προσιτές οι διαθέσιμες εκπαιδευτικές επιλογές.

Οι επιλογές για όσους θέλουν να αποκτήσουν νέες γνώσεις

Οι ενήλικες μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα σε διαφορετικές μορφές εκπαίδευσης, ανάλογα με τον χρόνο, τις ανάγκες και τους στόχους τους. Στις διαθέσιμες διαδρομές περιλαμβάνονται τα προγράμματα των Κέντρων Διά Βίου Μάθησης, τα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης, τα σεμινάρια πανεπιστημίων και άλλων εκπαιδευτικών φορέων, καθώς και τα διαδικτυακά μαθήματα.

Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση έχει διευκολύνει σημαντικά όσους εργάζονται ή έχουν οικογενειακές υποχρεώσεις, καθώς επιτρέπει την παρακολούθηση μαθημάτων με μεγαλύτερη ευελιξία.

Ωστόσο, πριν από την επιλογή ενός προγράμματος, είναι σημαντικό να εξετάζονται ο φορέας υλοποίησης, το περιεχόμενο, η διάρκεια, το κόστος και η αναγνώριση της πιστοποίησης που ενδεχομένως παρέχεται.

Τα εμπόδια και η δυσκολία επιστροφής στα θρανία

Η απόφαση για επιστροφή στην εκπαίδευση δεν είναι πάντα εύκολη. Το περιορισμένο διαθέσιμο εισόδημα, οι επαγγελματικές υποχρεώσεις, η φροντίδα της οικογένειας και η έλλειψη ελεύθερου χρόνου αποτελούν σημαντικά εμπόδια.

Για αρκετούς ενήλικες, υπάρχει επίσης ο φόβος ότι θα δυσκολευτούν να προσαρμοστούν ξανά σε ένα εκπαιδευτικό περιβάλλον, ιδιαίτερα όταν έχουν περάσει πολλά χρόνια από την τελευταία φορά που κάθισαν στα θρανία.

Ωστόσο, η διά βίου μάθηση δεν έχει ηλικιακό όριο. Η ανάγκη για νέες γνώσεις μπορεί να προκύψει σε διαφορετικές φάσεις της ζωής και να συνδεθεί τόσο με την επαγγελματική πορεία όσο και με την προσωπική εξέλιξη.

Σε μια εποχή κατά την οποία οι απαιτήσεις αλλάζουν διαρκώς, η εκπαίδευση δεν αποτελεί πλέον μια διαδρομή που ολοκληρώνεται με ένα πτυχίο. Είναι μια διαδικασία που μπορεί να συνεχίζεται σε κάθε ηλικία.