Του Γιώργου Παπαδάκη, Περιφερειακού Συμβούλου Κρήτης Π.Ε. Ηρακλείου

Με μία μόνο αρνητική ψήφο ανάμεσα σε δεκαεπτά μέλη, το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) άναψε το πράσινο φως για την εγκατάσταση του διπλού ραντάρ στον λόφο «Παπούρα» στο Καστέλι Πεδιάδος, ακριβώς δίπλα από το μοναδικής αξίας και ομορφιάς μινωικό μνημείο το οποίο είναι ακόμα υπό αρχαιολογική αξιολόγηση και έρευνα. Η απόφαση καταπατά κάθε έννοια αρχαιολογικής ευαισθησίας και πολιτισμικής ευθύνης.

Ο λόφος Παπούρα δεν είναι ένας «ουδέτερος» γεωγραφικός σχηματισμός· πρόκειται για ένα τοπίο πολιτιστικής σημασίας με καταγεγραμμένο μινωικό οικισμό, που δεσπόζει στον χώρο και συνομιλεί με το ευρύτερο αρχαιολογικό ανάγλυφο της Πεδιάδας Καστελίου. Το να επιτρέπεται η εγκατάσταση σύγχρονων κατασκευών τόσο κοντά σε έναν τόσο ευαίσθητο χώρο, συνιστά όχι απλώς σφάλμα, αλλά ευθεία προσβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Το ΚΑΣ λειτούργησε ως εργαλείο αποδόμησης και όχι προστασίας. Η απόφαση του ΚΑΣ για το λόφο Παπούρα είναι επαίσχυντη όχι μόνο γιατί επιτρέπει τη φυσική αλλοίωση ενός μνημειακού τοπίου, αλλά και γιατί υπονομεύει το ίδιο το κύρος της αρχαιολογίας ως θεσμικής φωνής υπεράσπισης του πολιτισμού. Πρόκειται για κατεδάφιση της ηθικής και επιστημονικής υπόστασης του Συμβουλίου.

Ο πολιτισμός δεν είναι εμπόδιο – είναι ο πυρήνας του δημόσιου συμφέροντος. Η Παπούρα δεν είναι «ένας ακόμα λόφος». Είναι φορέας ιστορίας, συμβολισμός συνέχειας, και τεκμήριο ενός πολιτισμού που επηρέασε τον παγκόσμιο χάρτη της αρχαιότητας. Η εγκατάσταση ενός σύγχρονου τεχνολογικού όγκου σε τέτοια απόσταση από μινωικά κατάλοιπα είναι καταφανώς βέβηλη. Και η απόφαση του ΚΑΣ να το επιτρέψει είναι ιστορικά και ηθικά ανεπίτρεπτη.

Η υπόθεση της Παπούρας δεν τελείωσε με αυτή την απόφαση – μόλις άρχισε. Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν θα μπουν κεραίες. Είναι αν θα μείνει κάτι όρθιο από την αξιοπρέπεια της αρχαιολογικής συνείδησης.

*O Γιώργος Παπαδάκης είναι πυρηνικός ιατρός και Περιφερειακός Σύμβουλος Κρήτης Π.Ε. Ηρακλείου