Με «συνταγή γιατρού» δωρεάν εργαστήρια θεάτρου και κινηματογράφου

Η τέχνη γίνεται φάρμακο της ψυχής. Δύο πρωτοποριακά εργαστήρια Θεάτρου και Κινηματογράφου προσφέρει το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, στο πλαίσιο του Προγράμματος Πολιτιστικής Συνταγογράφησης του Υπουργείου Πολιτισμού, απευθυνόμενα σε άτομα που αντιμετωπίζουν κατάθλιψη ή ψυχωσικές διαταραχές.

Η συμμετοχή είναι δωρεάν, κατόπιν παραπομπής από ιατρό, και αποτελεί μέρος μιας καινοτόμου προσπάθειας όπου η τέχνη αξιοποιείται θεραπευτικά, σύμφωνα με διεθνή πρότυπα.

Η τέχνη ως εργαλείο ευεξίας

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχει επισημάνει πως η επαφή με την τέχνη —είτε μέσω της δημιουργίας είτε της παρακολούθησης— μειώνει τα επίπεδα άγχους και ενισχύει τη συναισθηματική ισορροπία.

Για πρώτη φορά, το πρόγραμμα αυτό στην Ελλάδα αξιολογείται επιστημονικά από το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας (ΕΠΙΨΥ), υπό την επίβλεψη του ψυχιάτρου και αναπληρωτή διευθυντή Νίκου Στεφανή, με στόχο να καταγραφεί ποσοτικά και ποιοτικά η βελτίωση της ευεξίας (well-being) των συμμετεχόντων.

Τα εργαστήρια

Το θεατρικό εργαστήριο “Unboxing Stories – Ξεδιπλώνοντας Ιστορίες”, που φιλοξενείται στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, χρησιμοποιεί παιχνίδια εμψύχωσης, αυτοσχεδιασμούς και βιωματικές δράσεις για να βοηθήσει τους συμμετέχοντες να ανακτήσουν την αυτοπεποίθησή τους, να εκφραστούν δημιουργικά και να ενδυναμωθούν συναισθηματικά.

Αντίστοιχα, το κινηματογραφικό εργαστήριο εστιάζει στη δύναμη της εικόνας και της αφήγησης, δίνοντας στους συμμετέχοντες την ευκαιρία να αποτυπώσουν τη δική τους εμπειρία ζωής μέσα από τον φακό.

«Η τέχνη θεραπεύει»

Όπως σημειώνουν οι υπεύθυνοι του προγράμματος, η πρωτοβουλία αυτή φιλοδοξεί να φέρει κοντά την ιατρική, την ψυχολογία και τις τέχνες, αναδεικνύοντας τη σημασία της δημιουργικότητας ως μέσου πρόληψης και θεραπείας.

Πρόκειται για μια νέα φιλοσοφία φροντίδας που μετατρέπει το πολιτιστικό αγαθό σε μέρος της θεραπευτικής καθημερινότητας.

Όπως μας πληροφορεί σχετικό άρθρο στο ygeiamou.gr, τα θεατρικά εργαστήρια πραγματοποιούνται σε δύο τρίμηνους κύκλους, δώδεκα συναντήσεων ο καθένας. Υλοποιούνται από ομάδα επαγγελματιών καλλιτεχνών και επαγγελματιών ψυχικής υγείας, που συνεργάζονται καθ’όλη τη διάρκεια της δράσης – από τον αρχικό σχεδιασμό και την επιλογή ομάδας-στόχου, έως την ένταξη των ασθενών στην ομάδα και την παρακολούθηση ανά συνεδρία και εν συνόλω της εξελικτικής τους πορείας μέσα σε αυτήν.

Αντίστοιχη διαδικασία ακολουθείται και στα κινηματογραφικά εργαστήρια, στα οποία συμμετέχουν άτομα με ψυχωσικές διαταραχές. Οι συμμετέχοντες έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν και να αναλύσουν τη γλώσσα του κινηματογράφου, συνδυάζοντας το film making με το film analysis. Παρακολουθώντας ταινίες μικρού και μεσαίου μήκους, αναλύουν το περιεχόμενο, προσεγγίζουν δημιουργικά αυτό που βλέπουν και αποκωδικοποιούν την εικόνα και την οπτική αφήγηση. Η διαδικασία αυτή μπορεί να λειτουργήσει εμψυχωτικά, ενσυναισθητικά και ενδυναμωτικά, ενισχύοντας την αίσθηση του εαυτού και προσφέροντας ψυχική ανακούφιση.

Συντελεστές Προγράμματος

Θεατρικό Εργαστήρι
• Κία Θανοπούλου, Ψυχολόγος, Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια
• Αλέξανδρος Τζήμας, Ψυχολόγος, MSc Κοινωνικής Ψυχιατρικής
• Παναγιώτα Παναγή, Ηθοποιός, Σκηνοθέτης, Μουσικός
• Γιάννης Σιούτης, Σκηνοθέτης, Θεατροπαραγωγός.

Κινηματογραφικό Εργαστήρι
• Μιριάνα Σελάκοβιτς, Ψυχίατρος
• Κοραλία Ναχοπούλου, Ψυχολόγος
• Κατερίνα Ευαγγελάκου, Σκηνοθέτης, Σεναριογράφος
• Αμαλία Στολάτη, βοηθός Σκηνοθέτη, Ηθοποιός, Παιδαγωγός.

Το Έργο «Πιλοτικές Δράσεις Πολιτιστικής Συνταγογράφησης πραγματοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος “Next Generation EU” Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «ΕΛΛΑΔΑ 2.0», Άξονας Προτεραιότητας 4.6 Εκσυγχρονισμός και βελτίωση της ανθεκτικότητας κύριων κλάδων οικονομίας της χώρας «Πολιτισμός και Ευεξία: Η Τέχνη ως συνταγογραφούμενη θεραπεία («art on prescription») προάγοντας την κοινωνική συνοχή και αξιοποιώντας την «ασημένια οικονομία».