Λιονής στο CretaOne 102,3: «Η Ιατρική είναι μία – Δεν χωρίζεται σε προληπτική, θεραπευτική ή “Ιατρική του τρόπου ζωής”»

Γιατί άνθρωποι που υποφέρουν αναζητούν εύκολες και μη τεκμηριωμένες λύσεις – Ο καθηγητής Χρήστος Λιονής μιλά στην Αντιγόνη Ανδρεάκη για τον πόνο, το στρες, την απογοήτευση από το σύστημα Υγείας και την παραπληροφόρηση – «Χρειαζόμαστε πολίτες που να ξέρουν να θέτουν τα σωστά ερωτήματα»

«Η Ιατρική από μόνη της τα περιλαμβάνει όλα. Αλίμονο αν ο γιατρός δεν ανακουφίζει τον πόνο, αλίμονο αν δεν μιλάει για την πρόληψη της αρρώστιας, αλίμονο αν δεν μιλάει για την προαγωγή της υγείας».

Γιατί ένας άνθρωπος εμπιστεύεται μια εύκολη, μη τεκμηριωμένη ή ακόμη και επικίνδυνη λύση όταν πρόκειται για την υγεία του; Και πόσο συμβάλλουν σε αυτή την επιλογή ο πόνος, η απογοήτευση από την Ιατρική, η παραπληροφόρηση και η έλλειψη κριτικής σκέψης;

Ο Χρήστος Λιονής, καθηγητής Γενικής Ιατρικής και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης, μιλώντας στο CretaOne 102,3 και την Αντιγόνη Ανδρεάκη, έθεσε στο επίκεντρο τον ίδιο τον άνθρωπο που αναζητά αυτές τις λύσεις, αλλά και την ευθύνη της Ιατρικής, του συστήματος Υγείας και της εκπαίδευσης.

«Η Ιατρική από μόνη της τα περιλαμβάνει όλα»

Ο Χρήστος Λιονής στάθηκε στη χρήση διαφορετικών όρων και χαρακτηρισμών γύρω από την Ιατρική, οι οποίοι μπορούν να προκαλέσουν σύγχυση στον πολίτη.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Αν σκάψεις ευθεία κάτω από την Κρήτη, πού θα βγεις στην άλλη πλευρά της Γης;

Αναφέρθηκε σε παλαιότερη συζήτησή του με τον καθηγητή Λουκά Σπάρρο, ο οποίος, όπως είπε, του έθετε το ερώτημα:

«Είναι δυνατόν να χωρίζεται η Ιατρική; Υπάρχει προληπτική, ανακουφιστική, θεραπευτική Ιατρική; Η Ιατρική από μόνη της τα περιλαμβάνει όλα».

Στην ίδια λογική εντάσσει και νεότερους όρους, όπως η «Ιατρική του τρόπου ζωής».

«Είναι δυνατόν ο τρόπος ζωής να μην αποτελεί μέρος της ιατρικής παρέμβασης και πράξης;», διερωτήθηκε.

Για τον ίδιο, πρόληψη, θεραπεία, ανακούφιση του πόνου, προαγωγή της υγείας και τρόπος ζωής αποτελούν κομμάτια της ίδιας της Ιατρικής και όχι διαφορετικές “Ιατρικές”.

Γιατί επιλέγουμε την «εύκολη λύση» για την υγεία μας;

Ο Χρήστος Λιονής ζήτησε να εξετάσουμε πρώτα ποιος είναι ο άνθρωπος που στρέφεται σε μη τεκμηριωμένες προσεγγίσεις.

«Να δώσουμε μεγάλη βάση στον άνθρωπο που υποφέρει», ανέφερε.

Σύμφωνα με στοιχεία από τις ΗΠΑ που επικαλέστηκε, συχνά πρόκειται για ανθρώπους που ζουν με χρόνιο πόνο και αναζητούν ανακούφιση, για ανθρώπους που βρίσκονται υπό έντονο στρες και κοινωνική πίεση, αλλά και για εκείνους που αναζητούν τρόπους να καθυστερήσουν τη γήρανση και να διατηρήσουν τη νεότητά τους.

Παραπληροφόρηση, απογοήτευση και έλλειμμα επικοινωνίας

Η ευαλωτότητα από μόνη της, ωστόσο, δεν εξηγεί την τελική επιλογή.

Σύμφωνα με τον καθηγητή, καθοριστικό ρόλο παίζουν η παραπληροφόρηση μέσω διαδικτύου και social media, η απογοήτευση από την Ιατρική και το έλλειμμα ουσιαστικής επικοινωνίας ανάμεσα στον γιατρό και τον ασθενή.

Ο ίδιος θέτει παράλληλα και την ευθύνη του συστήματος Υγείας:

«Σε ποιο βαθμό σήμερα μπορεί το τεκμηριωμένο σύστημα των υπηρεσιών να ανακουφίσει τον ανθρώπινο πόνο;»

Όταν ο άνθρωπος που υποφέρει δεν βρίσκει ανακούφιση, επικοινωνία ή απαντήσεις, γίνεται περισσότερο ευάλωτος σε «μη ορθολογικές, μη τεκμηριωμένες λύσεις» που υπόσχονται γρήγορα αποτελέσματα.

Τι λείπει; «Να μάθουμε να θέτουμε τα σωστά ερωτήματα»

Για τον Χρήστο Λιονή, η ουσιαστικότερη απάντηση βρίσκεται στην εκπαίδευση και την καλλιέργεια κριτικής σκέψης από τις μικρές ηλικίες.

«Το μεγάλο ερώτημα για μένα σήμερα αφορά την εκπαίδευση. Σε όλες τις βαθμίδες: τριτοβάθμια, δευτεροβάθμια, πρωτοβάθμια. Και θα πάω ακόμη πιο πίσω, στο νηπιαγωγείο και στο δημοτικό σχολείο», ανέφερε.

Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να αποκτά κάποιος γνώσεις, αλλά να μαθαίνει να θέτει το σωστό ερώτημα, να αναζητά την κατάλληλη πηγή, να αξιολογεί την ποιότητα της πληροφορίας και στη συνέχεια να αποφασίζει.

«Ποιος έχει μάθει να υποβάλλει σωστά ερωτήματα;», διερωτήθηκε, συνδέοντας το ζήτημα ακόμη και με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.

«Αν δεν βρει ορθολογικά τις λύσεις, θα ψάξει τις εύκολες»

Η καλλιέργεια αυτών των δεξιοτήτων, σύμφωνα με τον καθηγητή, δεν μπορεί να αποτελεί αποκλειστική ευθύνη της οικογένειας. Σχολείο, εκπαίδευση και συνεχιζόμενη επιμόρφωση πρέπει να συμβάλουν στη δημιουργία πολιτών που μπορούν να αξιολογούν όσα ακούν και διαβάζουν.

Γιατί ο άνθρωπος που πιέζεται ή υποφέρει θα συνεχίσει να αναζητά απαντήσεις. Εάν δεν έχει μάθει να ξεχωρίζει την τεκμηριωμένη πληροφορία από την υπόσχεση μιας εύκολης λύσης, παραμένει ευάλωτος.

«Αν δεν βρει τις λύσεις ορθολογικά, θα ψάξει να βρει εύκολες λύσεις μέσω του διαδικτύου», ανέφερε.