Στεγαστική κρίση: Σχεδόν 1 στα 2 ευρώ του εισοδήματος για το σπίτι – «Γονατίζουν» οι νέοι από το κόστος

Το προφίλ του μέσου ωφελούμενου

Σχεδόν 1 στα 2 ευρώ του διαθέσιμου εισοδήματος του μέσου δικαιούχου κατευθύνεται στη δόση και στα έξοδα λειτουργίας και συντήρησης του σπιτιού.

Για την οικονομικά φιλελεύθερη κυβέρνηση φαίνεται ότι δεν ισχύει παντού ο νόμος της προσφοράς και της ζήτησης…

Ας πούμε στη στέγη, η κυβέρνηση θεσπίζει κίνητρα (Golden Visa) ή νομοθετεί (μικρότερες ή μεγαλύτερες) διευκολύνσεις για την αγορά καινούργιων ή παλαιότερων διαμερισμάτων. Την ίδια στιγμή δυσκολεύει την έκδοση νέων αδειών με τις συνεχείς μεταπτώσεις και ανατροπές με τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Κρήτη: Πού θα κοπεί το ρεύμα αύριο Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου

Πώς, μετά, να μην προκληθεί στεγαστική κρίση.

Βεβαίως υπάρχου και άλλοι παράγοντες όπως ο υπέρ τουρισμός (aibnb), τα πολλά διαζύγια, οι όλο και περισσότερες ολιγάριθμες ή… πυρηνικές οικογένειες.

Όμως, ο βασικός λόγος είναι ότι η κυβέρνηση παρενέβη αρνητικά και στους δύο πλευρές της εξίσωσης. Μείωση την προσφορά και αύξησε τη ζήτηση.

Το 2025, εν σχέσει με το 2024, είχαμε 2,4% μείωση στον αριθμό αδειών και τα τετραγωνικά των κατοικιών (όγκο) που κατασκευάστηκαν. Η αιτία είναι οι παλινωδίες και οι ακρότητες (μεταφορές συντελεστή, καθ ύψος υπερβάσεις κ.α.).

Η εν λόγω ανάσχεση ήρθε μετά από ετών οικοδομική καθίζηση, κυρίως λόγω της οικονομικής κρίσης, της απροθυμίας των τραπεζών να δανειοδοτήσουν επιχειρήσεις και ιδιώτες, αλλά και της παντελούς απόσυρσης του κράτους μέσα από μηχανισμούς μείωσης του στεγαστικού κόστους (Εργατική κατοικία κ.α.).

Από την άλλη πλευρά, και προκειμένου να ανέβουν οι εμπορικές τιμές των ακινήτων υπέρ των fund (σ.σ. τα οποία κερδοσκοπούν καθώς πήραν τα σπίτια των υπερχρεωμένων στο 10% ή 12% του δανείου), η κυβέρνηση καθιέρωση την Golden Visa.

Τούρκοι, Λιβανέζοι, Ισραηλίτες, Κινέζοι κ.α. επενδύοντας 250.000 ευρώ σε ένα ακίνητο (κατά προτίμηση στην Αθήνα ή την Θεσσαλονίκη) απέκτησαν ελληνικό, δηλαδή ευρωπαϊκό διαβατήριο.

Ταυτόχρονα με τα προγράμματα “Σπίτι 1” και “Σπίτι 2” προέβλεψε κάποιες διευκολύνσεις για την αγορά παλαιών κατοικιών από νέα ζευγάρια. Αν και τα κίνητρα ήταν πενιχρά και η εμπορική αξία πεπερασμένη, εξάλλου γι αυτό και δεν απέδωσαν τα δύο μέτρα, ωστόσο και αυτά συνέβαλαν στην εκτίναξη των παλιών κατοικιών/διαμερισμάτων. Και, με τη σειρά τους, παρέσυραν προς τα πάνω και τα καινούργια. Τα οποία έχουν υψηλότερο κόστος κατασκευής λόγω εκτίναξης των οικοδομικών υλικών.

Μια συνεχής αλυσίδα ζήτησης και αύξησης κόστους που έφερε την τεράστια στεγαστική κρίση…

Αποτέλεσμα, τα δύο προγράμματα που είχαν σχεδιαστεί για αγορά 30.000 κατοικιών, τελικά πέτυχαν να στεγάσουν μόλις 20.000.

Και το ποσοστό ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα έπεσε κοντά στο μέσο ευρωπαϊκό όρο. Ήταν 75,4% το 2019 και περιορίστηκε στο 69,4% (68,5% ο μέσος ευρωπαϊκός όρος), συμφωνα με τους εργαζόμενους στον πρώην Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας ΠΑΝΣΥΠΟ (ΟΕΚ/ΟΑΕΔ)

Όμως, πέραν της αύξησης της ζήτησης χωρίς δημιουργία νέων κατοικιών, τουλάχιστον είναι προσιτή η στέγη με βάση τα δύο προγράμματα (Σπίτι 1 και 2) και θέλει η κυβέρνηση να συνεχίσει με τις ίδιες παραμέτρους και στο “Σπίτι 3”;

1 στα 2 ευρώ για το σπίτι

Σύμφωνα με τον Πανελλήνιο Σύλλογο εργαζομένων ΠΑΝΣΥΠΟ: “Η κυβέρνηση παρουσίασε το «Σπίτι μου ΙΙ» ως πρόγραμμα απόκτησης προσιτής πρώτης κατοικίας. Τα ίδια τα επίσημα στοιχεία μας επιτρέπουν να δούμε πόσο προσιτή είναι, στην πράξη, η μέση κατοικία του προγράμματος.

Το προφίλ του μέσου ωφελούμενου

Ηλικία 38 έτη
Μέσο ετήσιο εισόδημα 21.130 €
Μέσο ύψος δανείου 120.400 €
Εμπορική αξία κατοικίας 152.100 €
Επιφάνεια κατοικίας 88,5 τ.μ.
Μέσο έτος κατασκευής 1982 (44 ετών)

Μετατρέποντας το φορολογικό εισόδημα σε καθαρό διαθέσιμο εισόδημα, ο μέσος δικαιούχος έχει περίπου 1.544 ευρώ τον μήνα. Για το δάνειο των 120.400 ευρώ — άτοκο κατά το μισό, με τη μέγιστη διάρκεια 30 ετών, ακριβώς για να μείνει η δόση όσο πιο χαμηλή γίνεται — η μηνιαία δόση διαμορφώνεται περίπου στα 438,56 ευρώ.

Η δόση όμως είναι μόνο η αρχή. Προσθέτοντας ρεύμα, θέρμανση, νερό, ΕΝΦΙΑ, δημοτικά τέλη, ασφάλιση, κοινόχρηστα και βασική συντήρηση, προκύπτει ένα ολοκληρωμένο μηνιαίο κόστος στέγασης

Κατά συνέπεια η δαπάνη αναλύεται ως εξής:

Μηνιαίο κόστος στέγασης για κατοικία 88,5 τ.μ.
Δόση στεγαστικού δανείου 438,56 €
Ηλεκτρικό ρεύμα 56 €
Θέρμανση-ψύξη 75 €
Νερό & αποχέτευση 14 €
ΕΝΦΙΑ 25 €
Δημοτικά τέλη & ΤΑΠ 14 €
Ασφάλιση κατοικίας 17 €
Κοινόχρηστα 40 €
Τακτική συντήρηση 40 €
Σύνολο μηνιαίου κόστους 719,56 €

Σχεδόν 1 στα 2 ευρώ του διαθέσιμου εισοδήματος του μέσου δικαιούχου κατευθύνεται στη δόση και στα έξοδα λειτουργίας και συντήρησης του σπιτιού.

Μετά τα έξοδα για τη στέγαση απομένουν περίπου 825 ευρώ τον μήνα — για τρόφιμα, μετακινήσεις, ρούχα, υγεία, τηλεπικοινωνίες, εκπαίδευση, έξοδα παιδιών, έκτακτες ανάγκες, και ό,τι απομείνει για αποταμίευση.

Είναι εδώ, ακριβώς σε αυτό το σημείο, που η συζήτηση για το δημογραφικό συναντά την πραγματική οικονομία: με ποια χρήματα θα δημιουργήσει οικογένεια ένας νέος άνθρωπος, όταν σχεδόν το μισό του εισόδημά του είναι ήδη δεσμευμένο για τη στέγη;

Υπάρχει και το ζήτημα της ποιότητας. Το μέσο έτος κατασκευής των κατοικιών του προγράμματος είναι το 1982 — ο μέσος δικαιούχος αγοράζει δηλαδή ένα σπίτι ηλικίας 44 ετών, σε μια χώρα με παλιό και ενεργοβόρο κτιριακό απόθεμα.

Για πολλούς δικαιούχους η επιλογή ήταν απολύτως λογική: όταν ένα αντίστοιχο σπίτι κοστίζει ακόμη περισσότερο σε ενοίκιο, η δόση για την απόκτηση περιουσίας είναι προτιμότερη. Αυτό όμως αποκαλύπτει και το πραγματικό αδιέξοδο: πολλοί νέοι κλήθηκαν να διαλέξουν ανάμεσα σε δύο ακριβές διαδρομές — ένα ολοένα πιο ακριβό ενοίκιο, ή ένα στεγαστικό δάνειο δεκαετιών.

ieidiseis.gr