Το παρασκήνιο της 28ης Οκτωβρίου: Τι πραγματικά συνέβη στη συνάντηση Μεταξά – Γκράτσι

Η δραματική συνάντηση τις πρώτες ώρες της 28ης Οκτωβρίου 1940 στην Κηφισιά, η διπλωματική άρνηση στα γαλλικά και πώς γεννήθηκε το εμβληματικό «ΟΧΙ»

ΑΘΗΝΑ – Ξημερώματα 28ης Οκτωβρίου 1940. Ώρα 03:00 το πρωί. Στην ήσυχη τότε περιοχή της Κηφισιάς, στην οικία του Πρωθυπουργού Ιωάννη Μεταξά, γράφεται μία από τις πιο καθοριστικές σελίδες της νεότερης ελληνικής ιστορίας.

Ο Ιταλός πρέσβης στην Αθήνα, Εμανουέλε Γκράτσι, φτάνει εσπευσμένα στην πρωθυπουργική κατοικία αμέσως μετά την ολοκλήρωση μιας δεξίωσης στην ιταλική πρεσβεία. Ο Μεταξάς τον υποδέχεται φορώντας τις ρόμπα του. Ο Γκράτσι του παραδίδει το τελεσίγραφο της φασιστικής κυβέρνησης του Μπενίτο Μουσολίνι, το οποίο απαιτεί την ελεύθερη διέλευση του ιταλικού στρατού από την ελληνοαλβανική μεθόριο και την κατάληψη στρατηγικών σημείων της χώρας. Η διορία που δινόταν ήταν μόλις τριών ωρών, λήγοντας στις 06:00 το πρωί.

Ο Μεταξάς διαβάζει το έγγραφο και, απευθυνόμενος στον Ιταλό διπλωμάτη στη διπλωματική γλώσσα της εποχής, τα γαλλικά, προφέρει τη φράση που έμελλε να αλλάξει τη μοίρα της χώρας: «Alors, c’est la guerre» («Λοιπόν, έχουμε πόλεμο»). Ο Γκράτσι, όπως ο ίδιος περιέγραψε αργότερα στα απομνημονεύματά του, ρώτησε αν αυτό σημαίνει παραδοχή της κατάστασης πολέμου, για να λάβει την αμετάκλητη απάντηση ότι η απαίτηση της Ιταλίας ισοδυναμούσε με κήρυξη πολέμου, την οποία η Ελλάδα δεν μπορούσε παρά να απορρίψει.

Η λιτή αυτή διπλωματική άρνηση συμπυκνώθηκε ακαριαία από τον λαό και τον Τύπο της εποχής στη μονοσύλλαβη λέξη «ΟΧΙ». Μέσα σε λίγες ώρες, οι σειρήνες πολέμου ήχησαν στην Αθήνα και οι Έλληνες βγήκαν στους δρόμους, μετατρέποντας την είδηση της εισβολής σε ένα κύμα εθνικής ομοψυχίας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Το μικρό λαμπάκι στην τηλεόραση που μένει αναμμένο – Πόσο ρεύμα καταναλώνει τελικά;

Η συνάντηση της Κηφισιάς δεν ήταν απλώς μια τυπική διπλωματική επαφή, αλλά η στιγμή που η Ελλάδα επέλεξε την αντίσταση απέναντι στις δυνάμεις του Άξονα, ξεκινώντας το Έπος του ’40 στα βουνά της Ηπείρου.