Ποιο γονίδιο ευθύνεται

Μια σπάνια μορφή διαβήτη που προσβάλλει νεογνά και οφείλεται σε γενετική διαταραχή ανακάλυψαν επιστήμονες στο Ηνωμένο Βασίλειο και στο Βέλγιο. Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Έξετερ, σε συνεργασία με επιστήμονες του βελγικού πανεπιστημίου Université Libre de Bruxelles (ULB), διαπίστωσαν ότι μια νεοαναγνωρισμένη γενετική διαταραχή προκαλεί διαβήτη σε νεογέννητα, διαταράσσοντας τη λειτουργία των κυττάρων που παράγουν ινσουλίνη.

Μέσω αλληλούχισης DNA και έρευνας με βλαστοκύτταρα, οι επιστήμονες ανακάλυψαν πώς μεταλλάξεις σε ένα συγκεκριμένο γονίδιο, το TMEM167A, μπορούν να οδηγήσουν σε πρώιμη αποτυχία των κυττάρων που παράγουν ινσουλίνη.

«Ο εντοπισμός των μεταβολών στο DNA που προκαλούν διαβήτη σε βρέφη μάς προσφέρει έναν μοναδικό τρόπο να ανακαλύψουμε τα γονίδια που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην παραγωγή και την έκκριση της ινσουλίνης», δήλωσε η Δρ. Ελίσα ντε Φράνκο.

«Σε αυτή τη συνεργατική μελέτη, ο εντοπισμός συγκεκριμένων μεταβολών στο DNA που προκάλεσαν αυτή τη σπάνια μορφή διαβήτη σε έξι παιδιά μάς οδήγησε στη διευκρίνιση της λειτουργίας ενός ελάχιστα γνωστού γονιδίου, του TMEM167A, αποδεικνύοντας τον κρίσιμο ρόλο του στην έκκριση της ινσουλίνης» σημείωσε.

Η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι οι μεταλλάξεις στο TMEM167A ευθύνονται για την πρόκληση αυτής της σπάνιας μορφής νεογνικού διαβήτη. Οι επιστήμονες εξέτασαν έξι παιδιά που παρουσίαζαν όχι μόνο διαβήτη αλλά και άλλες νευρολογικές παθήσεις, όπως επιληψία ή μικροκεφαλία.

Όλα τα παιδιά έφεραν μεταλλάξεις στο ίδιο γονίδιο, γεγονός που υποδεικνύει ότι υπήρχε μία ενιαία γενετική αιτία πίσω τόσο από τα μεταβολικά συμπτώματα – που σχετίζονται με τις χημικές διεργασίες του οργανισμού – όσο και από τα νευρολογικά συμπτώματα.

Η καθηγήτρια Μίριαμ Νοπ του ULB μετέτρεψε βλαστοκύτταρα σε παγκρεατικά βήτα κύτταρα, τα οποία είναι υπεύθυνα για την παραγωγή ινσουλίνης, και χρησιμοποίησε τεχνικές γονιδιακής επεξεργασίας για να τροποποιήσει το γονίδιο TMEM167A. Με αυτόν τον τρόπο, η ομάδα έδειξε ότι όταν το TMEM167A υφίσταται βλάβη, τα κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη δεν μπορούν πλέον να λειτουργήσουν φυσιολογικά. Το στρες συσσωρεύεται στα κύτταρα, οδηγώντας τελικά στον κυτταρικό θάνατο.

«Η δυνατότητα παραγωγής κυττάρων που παράγουν ινσουλίνη από βλαστοκύτταρα μάς επέτρεψε να μελετήσουμε τι δυσλειτουργεί στα βήτα κύτταρα ασθενών με σπάνιες, αλλά και άλλες μορφές διαβήτη», δήλωσε η καθηγήτρια.

«Πρόκειται για ένα εξαιρετικό μοντέλο για τη μελέτη των μηχανισμών της νόσου και τη δοκιμή θεραπειών» κατέληξε.

Τα ευρήματα δείχνουν επίσης ότι το γονίδιο TMEM167A είναι κρίσιμο και για τους νευρώνες, ενώ φαίνεται να είναι λιγότερο σημαντικό για άλλους τύπους κυττάρων.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Journal of Clinical Investigation.

Πηγή: Independent